ĐÀO TẤN – BẬC THẦY NGHỆ THUẬT TUỒNG VÀ DẤU ẤN TRÊN ĐẤT VINH
Đào Tấn là một danh nhân văn hóa lớn cuối thế kỷ XIX, đầu thế kỷ XX, được đặc biệt ghi nhận bởi những đóng góp đối với nghệ thuật tuồng Việt Nam. Ít người biết rằng cuộc đời làm quan và hoạt động văn hóa của ông còn có một giai đoạn gắn bó sâu sắc với Nghệ An và thành Vinh.
Đào Tấn sinh năm 1845 tại Vinh Thạnh, huyện Tuy Phước, tỉnh Bình Định và mất năm 1907. Ông có tên tự Chỉ Thúc, sử dụng một số hiệu như Tô Giang, Mộng Mai. Đào Tấn bước vào quan trường triều Nguyễn nhưng đồng thời dành phần lớn tâm huyết cho văn chương, sân khấu và đặc biệt là nghệ thuật hát bội – tuồng.
Trong sự nghiệp quan lại, Đào Tấn từng hai lần giữ chức Tổng đốc An – Tĩnh, vào các giai đoạn 1890–1893 và 1897–1901. Chính trong thời gian làm việc tại Nghệ An, ông đã góp phần thúc đẩy sinh hoạt nghệ thuật tuồng trên vùng đất này. Tại Vinh, Đào Tấn cho xây dựng sân khấu Như Thị Quan và mở nơi đào tạo diễn viên mang tên Học Bộ Đình. Đây là những dấu ấn đặc biệt trong lịch sử sân khấu truyền thống ở Nghệ An.
Đào Tấn để lại một khối lượng tác phẩm tuồng, thơ văn và những trước tác về sân khấu có giá trị. Nhiều vở tuồng gắn với tên tuổi ông như Hộ Sanh Đàn, Diễn Võ Đình, Cổ Thành, Trầm Hương Các. Không chỉ sáng tác, ông còn có công đào tạo diễn viên, xây dựng phương pháp biểu diễn và tổng kết lý luận sân khấu.
Bởi vậy, việc tên Đào Tấn hiện diện trên một con đường thuộc phường Thành Vinh mang ý nghĩa đặc biệt. Đây không chỉ là sự tưởng nhớ một danh nhân văn hóa của đất nước mà còn gợi lại một giai đoạn ông trực tiếp làm việc, tổ chức hoạt động văn hóa và để lại dấu ấn trên chính đất Vinh



