Đào Thị Phấn

Xã Phú Hội - Đơn vị Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân huyện Nhơn Trạch, là xã có 22 Bà mẹ Việt Nam Anh hùng (tính đến đợt trao tặng năm 1994). Mẹ Đào Thị Phấn (Hai Phấn) là một trong những bà mẹ được tặng danh hiệu cao quý, vẻ vang đó. Mẹ sinh năm 1911 tại xóm Bàu Cá (nay là Xóm Hố, Cây Dầu) trong một gia đình nông dân nghèo. Làm ruộng là chính song mẹ có nghề phụ làm bún, đó là nguồn thu nhập thêm giúp mẹ nuôi cả gia đình cũng như đóng góp đáng kể cho cách mạng. Chồng mẹ là ông Lư Văn Nén (Hai Nén). Ông từng tham gia Thanh niên Tiền phong trước Cách mạng tháng Tám, sau làm cán bộ Nông hội xã. Thực dân Pháp quay trở lại xâm lược nước ta lần thứ hai, chúng đóng bót ở nhà thờ Phú Hội. Ông theo cơ quan xã chuyển xuống Phước An nhưng vẫn “cơm nhà, việc nước”. Thi thoảng ông ghé qua nhà lấy gạo, tiền, quần áo… Việc nuôi dạy bảy con nhỏ, nuôi mẹ chồng già và đóng góp ủng hộ kháng chiến đều do mẹ Phấn gánh vác. Giặc càn bố, mẹ lo dắt đàn con tránh né. Hai giờ rưỡi chiều ngày 25 tháng 5 năm Tân Mão (29/6/1951), ông Nén về Phú Hội mua thức ăn xuống Phước An thì bị địch phục kích bắn chết ở Dốc Bàu Lồng. Một người lính quen về báo, mẹ Hai rụng rời chân tay, muốn té xỉu. Nhưng mẹ gượng lại được, cùng mấy người quen đi kiếm thi hài đến miếng rẫy dốc Bàu Lồng thì thấy ông nằm đó, chỉ còn chiếc quần cụt che thân. Mẹ nhờ mua 4 mét vải để bó xác chồng. Mẹ chồng cho chiếc đệm bàng thay cho cỗ hòm (quan tài). Con trai thứ tư là Lê Văn Gương lúc đó còn nhỏ, từ đó theo bộ đội. Tới Hiệp định Genève 1954 anh đi tập kết, hai mươi mốt năm sau anh mới trở về khi đất nước hoàn toàn sạch bóng quân thù. Suốt những năm dài xa cách ấy, mẹ luôn cầu mong cho anh luôn mạnh khoẻ, tiến bộ. Mẹ Hai Phấn tiếp tục là một trong các cơ sở cách mạng chí cốt ở Phú Hội. Anh Sáu Trực (Lư Văn Trực) không cam chịu cảnh “cá chậu chim lồng” tìm gia nhập đơn vị vũ trang của đồng chí Hai Sơn năm 1960. Một bữa, địch đột vào căn cứ Phước Thiền, anh Sáu Trực bị thương ở màng tang, chúng đem đi nhà thương Chợ Rẫy chữa trị để khai thác. Rồi chúng đưa anh về Biên Hòa để tra hỏi, song anh không khai điều gì. Mẹ thăm nuôi con ròng rã được gần một năm. Sang ngày 28 tháng chạp năm Tân Sửu (2/2/1962), Sáu Trực bị bắn ở Sân bia Nhơn Trạch. Mẹ vô cùng đau đớn, xuống xin xác con về chôn cất. Căm thù giặc, anh Bảy Hào (Lư Văn Hòa) gia nhập lực lượng vũ trang tỉnh để trả thù cho cha và anh ruột. Thi thoảng anh ghé thăm mẹ, chứ mẹ không có điều kiện và cũng không biết anh ở đâu để đi thăm. Ngày 26 tháng 11 năm Giáp Thìn (29/12/1964), anh Bảy Hào hy sinh ở Suối Quít, Cẩm Đường vì pháo kích. Tám Kiệt (Lư Văn Kiệt) - con út của mẹ mới 17 tuổi theo anh Hai Tình vào rừng chiến đấu từ năm 1965. Mẹ sắm một số vật dụng cần thiết gửi cho con. Có lần mẹ được móc xuống Phước Thọ thăm mới biết Tám Kiệt là y tá. Gần cuối năm Tân Hợi (năm 1971), mẹ tưởng không sống nổi khi nghe tin sét đánh: Tám Kiệt hy sinh ngày 29 tháng 9 âm lịch (16/11/1971) ở Bàu Hàm vì bị địch phục kích. Mẹ Hai Phấn (Đào Thị Phấn) được Nhà nước tặng thưởng Huân chương Độc lập hạng Nhì, được cất ngôi nhà tình nghĩa đầu tiên trong xã năm 1983. Mẹ Đào Thị Phấn qua đời năm 2009. Tên của mẹ sau đó được đặt cho một con đường khang trang nhất ở xóm cây Dầu, xã Phú Hội. Mẹ được Nhà nước truy tặng danh hiệu Bà mẹ Việt Nam Anh hùng theo Quyết định số 394/KTCTN ngày 17/12/1994.