Đập Đá tháng 5/1972 – Chiến thắng xuất sắc của quân dân phía Nam Bình Định

Trong chiến dịch Xuân – Hè năm 1972, cùng với những thắng lợi vang dội ở Bắc Bình Định, quân và dân các huyện phía Nam tỉnh cũng bước vào một giai đoạn tiến công mạnh mẽ. Trên địa bàn An Nhơn, khu chiến Đập Đá – Nhơn Hưng trở thành một trong những hướng hoạt động quan trọng, nơi thể hiện rõ tinh thần chiến đấu kiên cường, mưu trí và quyết tâm đánh địch của lực lượng vũ trang cùng Nhân dân địa phương.

Đêm 27/5/1972, Tiểu đoàn 50 tỉnh bất ngờ tập kích, tiêu diệt đơn vị bảo an chốt giữ xã Phước Quang. Trận đánh này mở đầu cho các hoạt động tại khu chiến Đập Đá – Nhơn Hưng của bộ đội tỉnh. Với cách đánh táo bạo, bất ngờ, quân ta đã giáng một đòn mạnh vào hệ thống phòng thủ của địch, tạo thế thuận lợi cho các trận tiến công tiếp theo.

Ngày 28/5/1972, Tiểu đoàn 50 tiếp tục phát huy thắng lợi, tiến công và tiêu diệt nhiều chốt trận địa phục kích ở Nhơn Lâm, Phước Quang; đồng thời tiêu diệt một đại đội Nam Triều Tiên. Những trận đánh liên tiếp đã làm cho địch hoang mang, bị động, buộc chúng phải điều thêm lực lượng để đối phó.

Cùng thời gian đó, Trung đoàn 12 của Sư đoàn 3 sau khi hoàn thành nhiệm vụ trên đường 19 đã phối hợp với bộ đội tỉnh đánh trận cuối cùng với Sư đoàn Mãnh Hổ Nam Triều Tiên. Đây là dấu mốc đáng nhớ, bởi đội quân đánh thuê từng gây nhiều tội ác trên đất Bình Định đã phải nhận những thất bại nặng nề trước khi rút khỏi chiến trường.

Ngày 5/6/1972, Tiểu đoàn 52 tỉnh tiếp tục tiến công, tiêu diệt chốt Ngãi Chánh ở Nhơn Hưng, sát thị trấn Đập Đá. Trước sức ép của quân ta, ngày 6/6/1972, địch đưa hai tiểu đoàn cùng hai đại đội bảo an từ An Nhơn và Phù Cát kéo tới giải tỏa. Tuy nhiên, lực lượng của ta đã chủ động chặn đánh, không để địch dễ dàng ứng cứu cho các cứ điểm đang bị uy hiếp.

Từ ngày 6 đến 7/6/1972, các Tiểu đoàn 50, 52, 8, 55 cùng đặc công vị trí, trinh sát vũ trang và pháo binh đồng loạt nổ súng tiến công. Quân ta đánh chiếm các mục tiêu trong thị trấn Đập Đá và các chốt điểm từ cầu Bá Canh đến cầu Ông Chết. Đến tối 6/6/1972, ta làm chủ thị trấn Đập Đá. Cùng lúc, bộ đội tiến công chi khu quận lỵ An Nhơn, pháo kích trận địa pháo địch ở Tháp Bánh Ít, làm cho hệ thống phòng thủ của địch bị rối loạn nghiêm trọng.

Trong trận này, ta tiêu diệt và đánh thiệt hại nặng nhiều đơn vị địch, thu 312 súng, bắn rơi một máy bay lên thẳng. Những kết quả ấy thể hiện sự phối hợp chặt chẽ giữa bộ đội tỉnh, lực lượng đặc công, trinh sát, pháo binh và Nhân dân địa phương. Mỗi mũi tiến công, mỗi trận đánh đều góp phần làm suy yếu hệ thống phòng thủ của địch ở phía Nam Bình Định.

Chiến thắng Đập Đá là một chiến công xuất sắc của quân dân các huyện phía Nam trong mùa hè 1972 đỏ lửa. Đây không chỉ là thắng lợi quân sự quan trọng, mà còn là đỉnh cao của chiến dịch tiến công địa phương của quân dân Bình Định trong giai đoạn từ năm 1961 đến 1972.

Câu chuyện Đập Đá tháng 5 và tháng 6 năm 1972 là một trang sử hào hùng của thời hoa lửa. Trong khói lửa chiến tranh, quân và dân Bình Định đã kiên cường chiến đấu, phối hợp nhịp nhàng, đánh mạnh vào các mục tiêu trọng yếu của địch, góp phần làm phá sản âm mưu “bình định”, mở rộng thế chủ động của cách mạng và tiếp thêm niềm tin vào ngày quê hương hoàn toàn giải phóng.