Đập tan “lá chắn thép” ở Phan Rang

Theo Trung tá Nguyễn Trọng Nghĩa - nguyên Đại đội trưởng Đại đội Đặc công 311, Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Ninh Thuận cũ (hiện nay sinh sống ở Tổ dân phố 4, phường Đô Vinh), từ ngày 1 đến 3-4-1975, các toán tàn quân ở Đà Lạt tháo chạy theo đường 11 về Phan Rang đã lôi kéo theo một số đơn vị địch từ đèo Krôngpha trở xuống. Lúc này, ông Nghĩa được giao nhiệm vụ chỉ huy Đại đội Đặc công 311 thực hiện nhiều cuộc tấn công ngăn chặn, tiêu diệt tàn quân địch từ Đà Lạt tháo chạy về Phan Rang. Trong một trận đánh đêm 2-4-1975 tại các ấp ở Sông Mỹ, quân địch từ Đà Lạt tháo chạy theo đường 11 đã điên cuồng dùng pháo 105 ly bắn phá ác liệt để mở đường xuống Phan Rang, nhưng đã gặp phải sự ngăn chặn quyết liệt của Đại đội Đặc công 311 và bộ đội địa phương. Trong trận đánh này, ông Nghĩa bị thương khá nặng và được đơn vị đưa về căn cứ Bác Ái để chữa trị.

Ông Nguyễn Trọng Nghĩa nhớ lại: “Lúc này, quân địch rất hoang mang, tháo chạy từ Đà Lạt xuống Phan Rang với một đoàn xe dài hàng chục chiếc. Ngày 5-4-1975, dù còn bị thương ở đầu, song với quyết tâm chiến đấu giải phóng Ninh Thuận sớm nhất, tôi từ Bác Ái xuống xóm Dừa (nay là Tổ dân phố 7, phường Đô Vinh) để họp bàn kế hoạch tác chiến với các đảng viên. Tuy nhiên, do lực lượng địch ở khu vực Tháp Chàm được tăng cường, chưa thể liên lạc với Chi bộ xóm Dừa nên tôi cùng Đại đội Đặc công 311 di chuyển đến khu vực núi Cà Đú đánh chặn một số toán địch từ Nha Trang tháo chạy vào. Đêm 6-4-1975, tôi vào xóm Dừa họp bàn khởi nghĩa. Đến 19 giờ ngày 7-4-1975, lực lượng đặc công 311 và biệt động 314, các đội vũ trang công tác, du kích mật, các đảng viên cơ sở nòng cốt và một số dân vệ, phòng vệ dân sự của địch được ta giác ngộ... chia làm 3 mũi tấn công trại Nguyễn Hoàng, ga Tháp Chàm, cầu Mống, ngã ba Tháp Chàm và quận lỵ Bửu Sơn…”.

Sáng 8-4-1975, bọn địch ở sân bay Thành Sơn và thị xã Phan Rang - Tháp Chàm cho lực lượng ra phản kích. Đại đội Đặc công 311 được dân quân du kích và Nhân dân xóm Dừa giúp đỡ, kiên cường chiến đấu bám giữ các khu vực đã chiếm. Gần 2 ngày đêm chiến đấu trong lòng địch, lực lượng của ta đã đánh lui 16 đợt phản kích quyết liệt của địch. Do lực lượng không cân sức, ta tạm thời rút về núi Cà Đú.

Để đập tan tuyến phòng thủ từ xa bảo vệ Sài Gòn của địch, mở đường tiến quân vào Sài Gòn, Thượng tướng Lê Trọng Tấn - Tư lệnh cánh quân Duyên Hải quyết định sử dụng Sư đoàn 3 (Quân khu 5), Trung đoàn 25 Tây Nguyên và Quân khu 6 tăng cường cho 2 đại đội đặc công và công binh, cùng với các lực lượng của Ninh Thuận chuẩn bị tấn công địch. Sáng 14-4-1975, tiếng pháo công kích của đại quân ta bắt đầu nổ, khói lửa trùm lên các điểm chốt của địch ở Bà Râu, Suối Đá, Kiền Kiền, Ba Tháp, Núi Đất, sân bay Thành Sơn... Đến 7 giờ cùng ngày, đợt hỏa lực cuối cùng vừa chấm dứt, các chiến sĩ của Sư đoàn 3 bộ binh tấn công chiếm Du Long và các vị trí Bà Râu, Suối Vang, Suối Đá... tiêu diệt một bộ phận sinh lực địch. Trên đường 11, Trung đoàn 25 bộ binh, cùng lực lượng địa phương đánh chiếm một số mục tiêu ngoại vi sân bay và đẩy lùi cuộc phản kích của Lữ đoàn dù. Đến sáng 15-4-1975, sau nhiều đợt tấn công, quân ta đã đánh bật bọn địch ra khỏi Kiền Kiền, Ba Tháp...

Ông Nguyễn Trọng Nghĩa nhớ lại: “Sáng 16-4-1975, từ núi Cà Đú, qua ống nhòm quan sát khu vực Hộ Diêm, tôi phát hiện một đoàn quân có xe tăng dẫn đầu đang tiến dọc Quốc lộ 1 hướng về Phan Rang. Với kinh nghiệm của người lính đặc công, đã được huấn luyện tác chiến với loại xe tăng này, tôi nhận định đó là lực lượng chủ lực của ta từ Nha Trang tiến vào. Ngay sau đó, tôi tập hợp lực lượng, chủ động bắt liên lạc và phối hợp với quân chủ lực tổ chức tiến công, đánh thốc vào sườn quân địch đang tháo chạy trên Quốc lộ 1; đồng thời làm nhiệm vụ dẫn đường để quân ta tiến đánh Phan Rang, sân bay Thành Sơn và cảng Ninh Chữ. Đúng 9 giờ 30 phút cùng ngày, cờ Mặt trận Dân tộc giải phóng miền Nam Việt Nam tung bay trên nóc Tòa hành chính tỉnh Ninh Thuận, báo hiệu sự sụp đổ của chính quyền ngụy ở Ninh Thuận, quân ta làm chủ Phan Rang”.