ĐẤT THÉP CỦ CHI VÀ NHỮNG CON ĐƯỜNG DƯỚI LÒNG ĐẤT

Nhắc đến chiến trường Sài Gòn – Gia Định trong những năm chống Mỹ, không thể không nhắc đến Củ Chi.

Đây là một địa bàn nổi tiếng với hệ thống địa đạo và mạng lưới căn cứ dưới lòng đất.

Nhưng phía sau những đường hầm ấy là cả một cuộc chiến lâu dài của con người.

Củ Chi nằm không xa trung tâm Sài Gòn.

Đó vừa là lợi thế, vừa là hiểm nguy.

Vì gần đô thị và các căn cứ quân sự quan trọng, khu vực này trở thành mục tiêu của nhiều cuộc càn quét và đánh phá.

Nhưng người dân Củ Chi vẫn bám đất.

Họ đào hầm.

Mở đường.

Giữ liên lạc.

Che chở cán bộ.

Tổ chức sản xuất.

Địa đạo dần trở thành một hệ thống phòng thủ đặc biệt.

Có những đoạn hầm rất hẹp.

Có những nơi người lớn phải cúi người mới có thể di chuyển.

Không khí dưới lòng đất ngột ngạt.

Ánh sáng gần như không có.

Nhưng đó lại là nơi giúp nhiều cán bộ và chiến sĩ tồn tại giữa những đợt càn quét.

Võ Văn Kiệt, với tư cách Bí thư Khu ủy T4, phải theo dõi sát tình hình Củ Chi và các địa bàn ven đô.

Ông hiểu rằng Củ Chi không chỉ có ý nghĩa về quân sự.

Đó còn là một biểu tượng của khả năng bám trụ.

Một vùng đất bị đánh phá nhưng người dân vẫn không rời bỏ quê hương.

Một địa bàn bị kiểm soát nhưng cơ sở cách mạng vẫn tồn tại.

Một hệ thống địa đạo được đào bằng sức người, từng mét một, trong nhiều năm.

Những đường hầm ấy không thể xuất hiện trong một ngày.

Mỗi mét đất được đào lên là công sức của người dân.

Có người đào vào ban đêm.

Có người vận chuyển đất.

Có người ngụy trang miệng hầm.

Có người bảo vệ người đang làm việc.

Tất cả tạo thành một hệ thống.

Địa đạo Củ Chi vì vậy không chỉ là một công trình quân sự.

Nó là dấu ấn của ý chí bám đất.

Trong điều kiện chiến tranh, một vùng đất muốn tồn tại phải có tổ chức.

Phải có người dân.

Phải có cán bộ.

Phải có khả năng tự bảo vệ.

Võ Văn Kiệt hiểu điều đó.

Và trong những năm lãnh đạo Khu ủy T4, ông cùng các đồng chí phải tìm cách phối hợp giữa các địa bàn.

Củ Chi là một mắt xích.

Sài Gòn là một trung tâm.

Gia Định là vùng đệm.

Các cơ sở nội thành là những điểm nối.

Tất cả phải phối hợp với nhau.

Đến khi chiến tranh bước vào giai đoạn ác liệt hơn, những vùng đất như Củ Chi trở thành nơi thử thách sức chịu đựng của cả con người và tổ chức.

Nhưng Củ Chi vẫn đứng vững.

Những đường hầm dưới lòng đất tiếp tục nối dài.

Và trên mặt đất, người dân vẫn bám ruộng, bám làng.

Có lẽ đó là hình ảnh tiêu biểu cho một thời kỳ:

Trên mặt đất là khói lửa.

Dưới lòng đất là sự sống.

Và giữa hai thế giới ấy là những con người quyết tâm giữ lấy quê hương.