Đất thiêng Tân Trào

Kim Long đất hiểm tứ bề

Đó là câu ca nói về Tân Trào - thuở ấy là Kim Long. Tháng 5 năm 1945, Trung ương Đảng chọn Tân Trào làm nơi để đón Bác Hồ từ Cao Bằng về lãnh đạo kháng chiến. Về đến làng, Người ở tạm trong căn nhà sàn của ông Nguyễn Tiến Sự. Sau đó Người lên núi Hồng chọn một triền núi thoai thoải, xung quanh là rừng cây, rừng nứa “gần dân không gần đường” và cho dựng Lán Nà Nưa để ở và lãnh đạo cuộc Tổng khởi nghĩa Tháng 8-1945 lịch sử.

Từ đó làng Kim Long trở thành Thủ đô Giải phóng, Trung tâm của an toàn khu bảo vệ bí mật cho Bác Hồ và nhiều cơ quan Trung ương. Đã từng có những cuộc hành quân của địch từ Thiện Kế lên, Tuyên Quang xuống, Thái Nguyên sang... hòng đánh thẳng vào Tân Trào, nhưng đều bị quân và dân ta chặn đánh, giữ vững vùng giải phóng, bảo vệ Bác Hồ và căn cứ địa cách mạng. Nên có câu “Kim Long đất hiểm tứ bề/Kẻ thù muốn chết thì về Kim Long”. Kim Long - Tân Trào trở thành vùng đất thiêng từ ấy.

Ông Hoàng Ngọc năm nay đã ngoài 80 tuổi, râu tóc bạc phơ, thuộc số ít những người già được chứng kiến những ngày Tháng Tám lịch sử năm 1945. Trong căn nhà sàn khang trang tại Làng Văn hóa Tân Lập, ông kể: cả làng ngày ấy chỉ có khoảng 23 hộ dân. Những ngày chuẩn bị Tổng khởi nghĩa, cả làng “đêm đêm rầm rập như là đất rung”.  Dân làng nuôi giấu cán bộ, đón nhiều đại biểu cách mạng ở các xứ Nam, Bắc, Ai Lao, Cao Miên... về dự Quốc dân Đại hội. Dân làng được chứng kiến đoàn quân giải phóng do Đại tướng Võ Nguyên Giáp chỉ huy xuất quân dưới bóng đa Tân Trào, bắt đầu cuộc Tổng khởi nghĩa...