Dấu ấn của đồng chí Trường Chinh và ba lần gắn bó với căn cứ cách mạng Bắc Sơn

Cuộc khởi nghĩa Bắc Sơn (Lạng Sơn) bùng nổ cuối tháng 9 năm 1940 là mốc son chói lọi trong phong trào giải phóng dân tộc. Dưới sự chỉ đạo của Đảng bộ địa phương, quân dân ta đã hạ đồn Mỏ Nhài, làm chủ châu lỵ. Tuy nhiên, trước sự cấu kết đàn áp khốc liệt của thực dân Pháp và phát xít Nhật, các chiến sĩ du kích buộc phải tạm lui vào rừng sâu để bảo toàn lực lượng. Đứng trước tình thế cam go đó, Hội nghị Trung ương 7 (tháng 11/1940) do đồng chí Trường Chinh chủ trì đã đưa ra quyết sách mang tính bước ngoặt: quyết định duy trì, phát triển ngọn lửa khởi nghĩa và xây dựng căn cứ địa Bắc Sơn - Võ Nhai làm trung tâm vũ trang do Trung ương trực tiếp chỉ đạo. Cũng tại hội nghị này, đồng chí Trường Chinh được tín nhiệm bầu làm Quyền Tổng Bí thư.

Chuyến đi đầu tiên của đồng chí đến với Bắc Sơn diễn ra vào tháng 2/1941, khi đồng chí cùng các đồng chí Hoàng Văn Thụ, Hoàng Quốc Việt lên Pác Bó (Cao Bằng) chuẩn bị cho Hội nghị Trung ương 8. Tại Khuổi Nọi (xã Vũ Lễ, Lạng Sơn) ngày 14/2/1941, đồng chí Trường Chinh đã trực tiếp tham dự buổi lễ thành lập Đội du kích Bắc Sơn – hiện thực hóa chủ trương xây dựng lực lượng vũ trang tập trung đầu tiên của Đảng.

Lần thứ hai đồng chí trở lại vùng căn cứ là vào tháng 7/1941, sau khi vừa được bầu làm Tổng Bí thư tại Hội nghị Trung ương 8. Trên đường trở về căn cứ miền xuôi, Tổng Bí thư Trường Chinh đã dừng chân tại lán Lân Táy (xã Vũ Lăng) để phổ biến, quán triệt các nghị quyết mới cho Ban chỉ huy và các đội viên du kích. Trong đợt công tác này, Đội du kích Bắc Sơn chính thức được chuyển đổi thành Trung đội Cứu quốc quân 1 – một trong những đơn vị tiền thân của Quân đội nhân dân Việt Nam. Ngay sau đó, trước đợt vây quét quy mô lớn của hàng nghìn lính địch, đồng chí đã được lực lượng Cứu quốc quân bảo vệ an toàn để rút về Võ Nhai và trở về xuôi, trong khi các đơn vị vũ trang anh dũng phân tán chiến đấu và chịu nhiều tổn thất, hy sinh.

Gần bốn thập kỷ sau, vào ngày 27/9/1980, đồng chí Trường Chinh trở lại Bắc Sơn lần thứ ba trên cương vị Chủ tịch Quốc hội để dự lễ kỷ niệm 40 năm ngày khởi nghĩa. Trong bài phát biểu của mình, đồng chí khẳng định khởi nghĩa Bắc Sơn đã mở đầu cho thời kỳ kết hợp đấu tranh chính trị với đấu tranh vũ trang của nhân dân ta, để lại những bài học kinh nghiệm vô giá về việc dùng bạo lực cách mạng tiến từ khởi nghĩa từng phần lên tổng khởi nghĩa giành thắng lợi hoàn toàn.

Cả ba lần trực tiếp có mặt tại mảnh đất lịch sử này đã khẳng định tầm nhìn chiến lược và sự đóng góp to lớn của Tổng Bí thư Trường Chinh trong việc gây dựng, bảo vệ và phát triển lực lượng vũ trang cách mạng Việt Nam ngay từ những ngày đầu gian khó.