Dấu ấn một đời hy sinh vì Tổ Quốc

Trên mảnh đất Phúc Lộc, tỉnh Nghệ An hôm nay, những dấu tích chiến tranh dần lùi xa theo năm tháng, nhường chỗ cho sự đổi thay và phát triển. Thế nhưng, đối với Bà mẹ Việt Nam anh hùng Nguyễn Thị Duân, những ký ức về chiến tranh, về những người con đã ngã xuống vì Tổ quốc vẫn luôn hiện hữu trong trái tim người mẹ. Đó là những ký ức không thể phai mờ, gắn liền với một cuộc đời nhiều gian khó, hy sinh và lòng yêu nước sâu sắc.

Mẹ Nguyễn Thị Duân sinh năm 1923 tại xã Nghi Mỹ, huyện Nghi Lộc, nay thuộc xã Phúc Thọ, tỉnh Nghệ An. Sinh ra trong một gia đình thuần nông nghèo khó, từ nhỏ mẹ đã phải đi ở cho nhà giàu để kiếm sống và phụ giúp gia đình. Những tháng ngày cơ cực đã rèn giũa ở mẹ đức tính chịu thương, chịu khó và nghị lực vượt qua mọi khó khăn trong cuộc sống.

Mẹ sinh được bảy người con, gồm năm trai và hai gái. Trong những năm tháng chiến tranh ác liệt, các con của mẹ lớn lên giữa gian khó nhưng luôn mang trong mình lòng yêu nước và ý thức trách nhiệm đối với quê hương, đất nước.

Năm 1967, người con trai đầu là Nguyễn Huy Vẹn lên đường nhập ngũ. Trong ký ức của mẹ, anh là người con hiền lành, sống tình cảm và luôn nghĩ đến gia đình. Sau nhiều năm xa nhà, tháng 10 năm 1971 anh được về phép 20 ngày để tổ chức lễ cưới. Đó cũng là lần cuối cùng gia đình được quây quần bên anh. Ngày 4 tháng 7 năm 1972, anh Nguyễn Huy Vẹn hy sinh tại chiến trường Quảng Trị khi tuổi đời còn rất trẻ, để lại người vợ trẻ và niềm tiếc thương vô hạn cho gia đình.

Nỗi đau mất con chưa kịp nguôi ngoai thì năm 1980, mẹ lại tiễn người con trai thứ sáu là Nguyễn Huy Đình lên đường nhập ngũ. Anh công tác tại Đại đội 21, Trung đoàn 10, Sư đoàn 339, Quân khu 9 và tham gia thực hiện nhiệm vụ quốc tế tại Campuchia. Trong thời gian chiến đấu, anh luôn mong ngày được trở về đoàn tụ cùng gia đình. Theo lời kể của đồng đội, trước khi hy sinh anh đã dành dụm mua nhiều món quà cho người thân, trong đó có một tấm vải dự định mang về để mẹ may áo.

Thế nhưng, ngày 25 tháng 12 năm 1982, anh Nguyễn Huy Đình đã anh dũng hy sinh. Những món quà chưa kịp trao tận tay và tấm vải chưa kịp may thành áo trở thành những kỷ vật cuối cùng mà đồng đội gửi lại cho gia đình. Hai lần nhận giấy báo tử của con là hai lần trái tim người mẹ thắt lại bởi nỗi đau mất mát quá lớn. Tuy vậy, mẹ Nguyễn Thị Duân vẫn kiên cường vượt qua để trở thành chỗ dựa tinh thần cho gia đình.

Không chỉ chịu đựng những hy sinh riêng, trong thời kỳ kháng chiến chống Mỹ cứu nước, gia đình mẹ còn trực tiếp đóng góp cho cách mạng. Ngôi nhà của mẹ được chính quyền địa phương sử dụng làm nơi làm việc và liên lạc. Đây cũng là điểm dừng chân của nhiều đơn vị bộ đội hành quân qua địa bàn.

Để bảo vệ an toàn cho cán bộ và bộ đội trong những trận ném bom của địch, chồng mẹ đã đào nhiều hầm chữ A quanh khu vực nhà ở. Những căn hầm này nhiều lần trở thành nơi trú ẩn an toàn cho cán bộ, chiến sĩ và nhân dân địa phương. Dù cuộc sống còn nhiều thiếu thốn, mẹ vẫn luôn dành phần lương thực ít ỏi của gia đình để hỗ trợ bộ đội. Mẹ cùng chồng còn chặt tre, dựng lán để các chiến sĩ có nơi nghỉ chân trong những ngày hành quân.

Những đóng góp âm thầm nhưng đầy ý nghĩa ấy đã góp phần vào công cuộc kháng chiến của dân tộc. Ghi nhận công lao của mẹ, Nhà nước đã trao tặng Huy chương Kháng chiến hạng Ba. Ngày 8 tháng 10 năm 2014, mẹ Nguyễn Thị Duân được Chủ tịch nước phong tặng danh hiệu cao quý Bà mẹ Việt Nam anh hùng.

Đất nước đã hòa bình, nhưng câu chuyện về cuộc đời của mẹ Nguyễn Thị Duân vẫn còn nguyên giá trị. Đó không chỉ là câu chuyện về những mất mát và hy sinh của một gia đình trong chiến tranh, mà còn là biểu tượng của lòng yêu nước, đức hy sinh và ý chí kiên cường của người phụ nữ Việt Nam trong những năm tháng đấu tranh bảo vệ Tổ quốc.