đấu tranh cách mạng tại xã Vĩnh Thạnh (huyện Gò Công) giai đoạn 1961 - 1968

ĐÁNH ĐỊCH THI HÀNH CHIẾN LƯỢC CHIẾN TRANH ĐẶC BIỆT (1961 - 1964)

Sau cao trào Đồng khởi năm 1960, bộ máy kềm kẹp của Mỹ - ngụy ở nông thôn bị tan rã từng mảng lớn. Để cứu vãn tình thế, Mỹ chuyển sang chiến lược "Chiến tranh đặc biệt", tập trung vào hai mục tiêu: hiện đại hóa quân đội và xây dựng hệ thống "ấp chiến lược" nhằm tách dân khỏi cách mạng.

Vĩnh Thạnh là địa bàn nằm sát tỉnh lỵ Gò Công, có vị trí quân sự quan trọng nên địch tập trung xây dựng thành vùng trọng điểm bình định. Chúng đưa những tên ác ôn về nắm quyền, thành lập các đội dân vệ, bảo an ráo riết tuần tra, kiểm soát. Đến cuối năm 1961, địch cơ bản hoàn thành việc dồn dân vào các ấp chiến lược dọc theo lộ 13 và bao quanh các khu vực trung tâm.

Trước tình hình đó, chi bộ Vĩnh Thạnh đã quán triệt nghị quyết của cấp trên, lãnh đạo nhân dân đấu tranh chống lại âm mưu của địch. Phong trào du kích xã được củng cố và phát triển, từ một tổ ban đầu đã tăng lên hơn một tiểu đội. Dù vũ khí còn thô sơ, chủ yếu là súng tự tạo và súng trường thu được của địch, nhưng du kích đã hoạt động rất hiệu quả.

Nhiều trận đánh nhỏ lẻ, quấy rối đồn bót địch liên tục diễn ra. Du kích thường xuyên đột nhập vào các ấp chiến lược ban đêm để diệt ác, phá kềm, hỗ trợ quần chúng nổi dậy phá rào trở về vườn cũ. Trong các cuộc chiến đấu này, nhiều cán bộ và chiến sĩ đã anh dũng hy sinh, tiêu biểu là đồng chí Bảy Bi và các chiến sĩ du kích khác.

Tháng 10-1961, hàng trăm quần chúng nhân dân Vĩnh Thạnh đã kéo ra thị xã Gò Công biểu tình trực diện với chính quyền ngụy, đòi bồi thường nhân mạng, chống bắn phá vào xóm làng. Cuối năm 1961, Mặt trận Dân tộc giải phóng xã được thành lập do đồng chí Tư Khuê làm chủ tịch, tạo bước ngoặt mới cho phong trào cách mạng địa phương.

Giai đoạn 1962 - 1963, cuộc chiến giữa ta và địch diễn ra vô cùng khốc liệt. Địch tăng cường mạng lưới tình báo, chỉ điểm và thành lập các đội biệt kích đánh vào các căn cứ của ta. Tuy nhiên, dưới sự lãnh đạo của chi bộ, lực lượng vũ trang xã vẫn kiên cường bám trụ, tổ chức nhiều trận đánh táo bạo ngay trong lòng địch, bắt sống tên trưởng chi cảnh sát và tiêu diệt nhiều tên ác ôn khét tiếng.

Khẩu hiệu "ba bám" (Đảng bám dân, dân bám đất, lực lượng vũ trang bám địch) trở thành kim chỉ nam cho mọi hoạt động. Quần chúng nhân dân đã không quản ngại nguy hiểm, nuôi giấu cán bộ, xây dựng xã ấp chiến đấu với hệ thống hầm bí mật, hố chông, trận địa mìn dày đặc.

ĐÁNH ĐỊCH TRIỂN KHAI CHIẾN LƯỢC CHIẾN TRANH CỤC BỘ (1965 - 1968)

Khi chiến lược "Chiến tranh đặc biệt" bị phá sản, Mỹ trực tiếp đưa quân viễn chinh vào miền Nam, chuyển sang "Chiến tranh cục bộ". Tại Vĩnh Thạnh, địch đẩy mạnh công cuộc bình định lên mức độ cực kỳ tàn khốc. Chúng chia nhỏ các đơn vị hành chính để dễ dàng kiểm soát, tăng cường quân đội và các đơn vị biệt kích nhằm tận diệt phong trào cách mạng.

Quận lỵ Hòa Đồng lúc bấy giờ được tổ chức thành một khu vực phòng thủ kiên cố với nhiều lớp rào kẽm gai, bãi mìn và các tháp canh cao dày đặc. Địch áp dụng luật giới nghiêm nghiêm ngặt, bắt buộc thanh niên phải vào ấp chiến lược ngủ ban đêm.

Bất chấp sự khủng bố trắng, phong trào cách mạng vẫn phát triển mạnh mẽ từ bên trong. Các cơ sở phụ nữ, nông hội hoạt động bí mật đã khéo léo vận động quần chúng, tận dụng sự sơ hở của địch để tiếp tế lương thực, thuốc men ra vùng giải phóng. Nhiều đồng chí như Phạm Thị Đầm, Thái Thị Lượng, Bùi Duy Ngân đã kiên cường bám trụ, thu thập tin tức tình báo quan trọng cho ta.

Tháng 10-1967, để chuẩn bị cho cuộc Tổng tiến công và nổi dậy, xã Vĩnh Thạnh (sau là thị trấn Hòa Đồng) đã củng cố lực lượng vũ trang thành đơn vị biệt động với quân số đông và trang bị mạnh. Nhân dân đã đóng góp hàng trăm giạ lúa, tiền và vàng để chuẩn bị cho ngày khởi nghĩa.

Trong cuộc Tổng tiến công Mậu Thân 1968, lực lượng biệt động xã phối hợp cùng bộ đội cấp trên đồng loạt tấn công vào các mục tiêu quan trọng của địch. Ta đã pháo kích trúng dinh quận, làm tên quận trưởng Nguyễn Văn Tiên bị thương nặng, đồng thời diệt nhiều tên ác ôn, phá hủy nhiều phương tiện chiến tranh.

Mặc dù gặp nhiều khó khăn và tổn thất về lực lượng trước sự phản kích dữ dội của quân Mỹ - ngụy sau đó, nhưng những chiến công của quân dân Vĩnh Thạnh trong giai đoạn này đã góp phần quan trọng vào việc làm phá sản chiến lược chiến tranh xâm lược của Mỹ. Nhiều cán bộ, chiến sĩ đã anh dũng hy sinh như đồng chí Tư Khuê, Sáu Ở, Nguyễn Thị Tốt, viết nên những trang sử vàng cho vùng đất Gò Công anh hùng.