Đề cương cách mạng miền Nam
Tổng bí thư Lê Duẩn (1907 - 1986)
Câu nói dân gian "Chuẩn như Lê Duẩn" ban đầu xuất phát từ cách gieo vần hóm hỉnh trong ngôn ngữ đời sống. Thế nhưng, khi đặt vào dòng chảy lịch sử, câu nói ấy lại vô tình trở thành một lời đúc kết kinh ngạc về tầm nhìn chiến lược, tư duy sắc bén và những dự báo chính xác đến kinh ngạc của vị kiến trúc sư trưởng cho chiến thắng thống nhất đất nước.
Không phải ngẫu nhiên mà trong suốt giai đoạn kháng chiến chống Mỹ cứu nước, những quyết định mang tính bước ngoặt của cách mạng Việt Nam đều ghi đậm dấu ấn tư duy chiến lược của ông.
1. "Lời tiên tri" chính xác tròn 20 năm về ngày thống nhất
Năm 1954, sau Hiệp định Giơ-ne-vơ, đất nước tạm thời bị chia cắt làm hai miền. Lịch sử ghi nhận khoảnh khắc nghẹn ngào khi đồng bào, cán bộ miền Nam tiễn đưa các đoàn quân tập kết ra Bắc.
Trong thời điểm ngổn ngang ấy, đồng chí Lê Duẩn (khi đó là Bí thư Xứ ủy Nam Bộ) đã đưa ra một quyết định lịch sử: Ở lại miền Nam.
Khi chia tay các đồng chí của mình trên chuyến tàu tập kết cuối cùng tại Cà Mau, ông đã giơ 2 ngón tay và nói một câu đi cùng năm tháng: “Hãy hứa với tôi: Hai mươi năm nữa chúng ta sẽ gặp lại!”
Lời hẹn ước ấy vào năm 1954 tưởng chừng chỉ là một lời động viên tinh thần trong lúc gian nguy. Nhưng kỳ diệu thay, đúng tròn 20 năm sau, vào mùa xuân 1975, Đại thắng Mùa Xuân với Chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử đã thu giang sơn về một mối. Hai mươi năm kiên cường đấu tranh, không thừa, không thiếu một ngày so với "lời hẹn" ngày nào.
2. Bản Đề cương cách mạng miền Nam: Bước ngoặt xoay chuyển cục diện
Năm 1956, khi cách mạng miền Nam rơi vào thời kỳ đen tối nhất dưới chính sách "tố cộng, chống cộng" khốc liệt của chính quyền Mỹ - Diệm, đồng chí Lê Duẩn đã âm thầm sống trong lòng dân miền Nam, trực tiếp viết nên bản "Đề cương cách mạng miền Nam".
Bản đề cương khẳng định một thực tế cay đắng nhưng chính xác: Không thể dùng con đường hòa bình để giải phóng miền Nam, mà phải dùng bạo lực cách mạng.
Đây chính là tiền đề then chốt để Nghị quyết Trung ương 15 (năm 1959) ra đời, giơ cao ngọn cờ đấu tranh vũ trang kết hợp đấu tranh chính trị, thổi bùng lên phongrollback Đồng Khởi và mở ra giai đoạn phát triển mới cho chiến trường miền Nam.
3. Tầm nhìn chiến lược về quan hệ Việt - Mỹ và địa chính trị
Không chỉ giỏi chỉ đạo chiến tranh, Tổng bí thư Lê Duẩn còn sở hữu một nhãn quan địa chính trị cực kỳ sắc bén trên bàn cờ quốc tế:
Đánh cho Mỹ cút, đánh cho Ngụy nhào: Ông là người kiên trì quan điểm phân hóa kẻ thù, xác định rõ mục tiêu từng bước. Trước hết phải buộc Mỹ rút quân về nước (bằng Hiệp định Pari 1973), sau đó mới tập trung dứt điểm chính quyền Sài Gòn, tránh việc phải đối đầu trực diện cùng lúc với sức mạnh quân sự khổng lồ của Mỹ ở giai đoạn cuối.
Quyết sách chớp thời cơ 1975: Khi thời cơ đến vào đầu năm 1975, sau chiến thắng Phước Long và Tây Nguyên, ông cùng Bộ Chính trị đã đưa ra quyết định lịch sử: Giải phóng miền Nam trước mùa mưa năm 1975, và sau đó là chỉ đạo thần tốc "Nhanh hơn nữa, táo bạo hơn nữa". Sự quyết đoán này đã không cho đối phương bất kỳ cơ hội nào để co cụm hay phục hồi.
Tầm nhìn vượt thời đại về đối ngoại: Ngay cả trong những năm tháng chiến tranh gay go nhất, Tổng bí thư Lê Duẩn đã nhìn thấy trước tương lai: Chiến tranh rồi sẽ qua đi, và Việt Nam chắc chắn sẽ phải đặt lại quan hệ hợp tác với Mỹ để phát triển đất nước. Sự thật lịch sử sau này đã chứng minh, bình thường hóa và nâng cấp quan hệ Việt - Mỹ chính là con đường tất yếu cho sự phát triển.
"Chuẩn như Lê Duẩn" có thể bắt đầu từ một lời nói vui dân dã, nhưng phía sau nó là sự nể phục dành cho một bản lĩnh kiên cường, một tư duy lý luận sâu sắc và một trí tuệ chiến lược xuất sắc của cách mạng Việt Nam.
Nhìn lại lịch sử, những nhận định và quyết sách của Tổng bí thư Lê Duẩn không chỉ giúp dân tộc vượt qua những khúc ngoặt sinh tử, mà còn để lại bài học vô giá về nghệ thuật chớp thời cơ và tầm nhìn xa trông rộng cho các thế hệ mai sau.
