“Đêm chạy báo động ở làng”

Những năm ác liệt của Chiến tranh Việt Nam, ở một làng nhỏ vùng đồng bằng Bắc Bộ, đêm xuống chưa bao giờ đồng nghĩa với yên bình. Người phụ nữ ấy kể lại, có những đêm tưởng như rất bình thường — gió thổi nhẹ, trăng lặng — nhưng chỉ cần một tiếng còi vang lên là tất cả lập tức vỡ tung.

Đêm hôm đó cũng vậy.

Tiếng còi báo động bất ngờ xé toang không gian, dài và gấp. Cả làng choàng tỉnh. Trẻ con khóc thét, người lớn không kịp nói nhiều, chỉ kịp bế con, vơ vội vài thứ rồi lao ra ngoài. Bà khi ấy còn rất trẻ, một tay dắt em nhỏ, tay kia cầm chiếc đèn dầu leo lét, ánh sáng run rẩy theo từng bước chân vội.

Chưa kịp xuống hết hầm thì tiếng bom đã dội đến. Một tiếng nổ chát chúa ngoài cánh đồng, rồi thêm một tiếng nữa. Đất dưới chân rung lên như bị xé toạc. Không khí đặc lại, mùi khét và bụi đất tràn vào tận cửa hầm.

Trong lòng đất chật hẹp ấy, mọi người ngồi sát vào nhau. Có đứa trẻ nức nở. Có người già nhắm mắt lẩm nhẩm cầu trời. Có người không nói gì, chỉ nhìn vào khoảng tối trước mặt, môi mấp máy gọi tên một ai đó ở rất xa.

Không ai nói ra, nhưng ai cũng đang nghĩ cùng một điều:
“Giờ này… con mình ở đâu? Có đang nghe tiếng bom như mình không?”

Tiếng bom kéo dài rồi thưa dần. Nhưng không ai dám lên ngay. Chỉ có tiếng thở, tiếng tim đập, và sự im lặng nặng đến mức tưởng như có thể chạm vào.

Gần sáng, khi mọi thứ lắng xuống, người ta lần lượt bước ra khỏi hầm. Sương sớm còn phủ trên ruộng. Làng vẫn còn đó. Nhà cửa không sập. Con đường quen vẫn nằm im lìm như chưa từng có chuyện gì xảy ra.

Nhưng bà nói, cái còn lại sau đêm đó không phải là dấu bom ngoài đồng…
mà là cảm giác bất lực đến nghẹn lòng.

Bởi giữa chiến tranh, có những lúc người ta không sợ chết…
chỉ sợ không biết người mình thương đang sống hay đã không còn —
và mình thì không thể làm gì, ngoài việc chờ.