Đêm cuối cùng trong xà lim Côn Đảo và khúc hát trước họng súng

Bị thực dân Pháp kết án tử hình khi chưa đủ 18 tuổi, chị Võ Thị Sáu bị đày ra nhà tù Côn Đảo để thi hành án. Bọn chúa đảo hy vọng sự cô độc, tăm tối và tiếng sóng biển gào thét của "địa ngục trần gian" sẽ làm nhụt chí cô gái trẻ. Nhưng chúng đã nhầm.

Đêm 22 tháng 1 năm 1952, đêm cuối cùng trong xà lim tử tù, không gian nhà tù tĩnh lặng một cách nghẹt thở. Không tiếng khóc lóc, không sự sợ hãi. Từ trong buồng giam số 4, tiếng hát của Võ Thị Sáu bỗng cất lên trong trẻo, cao vút. Chị hát bài "Tiến quân ca", hát những bài ca cách mạng ca ngợi quê hương đất nước. Tiếng hát của chị vang vọng qua những bức tường đá lạnh lẽo, truyền sức mạnh và niềm tự hào đến hàng ngàn bạn tù chính trị đang bị giam giữ. Cả nhà tù Côn Đảo đêm ấy đã thức trắng để lắng nghe khúc tráng ca của một con người đã chiến thắng cái chết.

Sáng ngày 23 tháng 1 năm 1952, bọn lính Pháp đưa chị ra bãi dương Hàng Dương để hành quyết. Chị bước đi ung dung, nhẹ nhàng như đang dạo bước giữa quê nhà Đất Đỏ mùa hoa lê ki ma nở. Khi tên cố đạo đến làm lễ rửa tội, chị gạt đi: "Tôi không có tội. Chỉ có kẻ sắp hành hình tôi đây mới là kẻ có tội". Khi tên chỉ huy đội đao phủ cầm dải băng đen định bịt mắt chị, chị trừng mắt quát lớn: "Không cần bịt mắt tôi. Hãy để cho đôi mắt tôi được nhìn đất nước thân yêu đến giây phút cuối cùng, và để tôi nhìn thẳng vào họng súng của các người!".

Bọn lính lê dương bủn rủn chân tay trước đôi mắt rực lửa của người con gái Việt Nam. Khi loạt đạn vang lên, chị Sáu không hề cúi đầu. Chị cất cao tiếng hô: "Hồ Chủ tịch muôn năm! Việt Nam độc lập muôn năm!". Chị ngã xuống, nhưng hình ảnh bất khuất của chị đã hóa thành những bông hoa lê ki ma đỏ rực, sống mãi trong trái tim dân tộc.

III. CẢM NHẬN CỦA TÁC GIẢ

Khúc hát trong đêm tử tù và lời từ chối bịt mắt của chị Võ Thị Sáu là đỉnh cao của bản lĩnh và sự thanh thản của một người mang lý tưởng vĩ đại. Kẻ thù nắm giữ sinh mạng, nhưng chị Sáu nắm giữ sự vĩnh cửu. Câu chuyện bi tráng này mang lại cho tôi những rung động sâu xa nhất về lòng tự hào dân tộc. Truyền đạt lại cho học sinh, tôi muốn các em ghi nhớ: Sự kiêu hãnh và tình yêu Tổ quốc sẽ giúp con người vượt qua mọi sợ hãi, để sống một cuộc đời đẹp đẽ như những đóa hoa.