Đêm dài nhất trong cuộc đời

Đã hơn nửa thế kỷ trôi qua, nhưng mỗi khi đi ngang qua một cây cầu nhỏ bắc qua con suối đầu làng, ông Nguyễn Văn Hòa vẫn dừng lại vài phút. Người dân trong vùng đã quen với hình ảnh ấy. Họ không biết rằng chính tại nơi này, khi còn là một thanh niên, ông từng cùng đồng đội trải qua một đêm mà ông nói là “dài nhất trong cuộc đời”.

Năm 1968, ông Hòa là thanh niên thuộc một đội thanh niên xung phong làm nhiệm vụ bảo đảm giao thông trên tuyến đường phục vụ chiến trường. Công việc của họ là sửa đường, san lấp hố bom và khắc phục những đoạn cầu, cống bị đánh phá.

Một đêm cuối năm, máy bay địch liên tục đánh phá khu vực. Một cây cầu tạm trên tuyến đường bị bom đánh trúng, gãy mất một đoạn. Phía bên kia cầu là đoàn xe chở hàng đang chờ để tiếp tục vào chiến trường.

Không ai bảo ai, cả đội lập tức lao xuống suối.

Trời tối đen, nước suối lạnh buốt. Những thân cây, tấm ván và vật liệu được chuyền tay nhau từ bờ này sang bờ kia. Người giữ dây, người đóng cọc, người ghép ván. Không có máy móc, tất cả đều được thực hiện bằng sức người.

Gần sáng, cây cầu tạm cơ bản được khôi phục.

Nhưng đúng lúc đó, tiếng máy bay lại xuất hiện.

Mọi người vội tìm nơi trú ẩn. Một quả bom rơi gần khu vực cầu, đất đá bắn tung tóe. Một số thanh niên bị thương nhưng vẫn cố gắng bò trở lại để kiểm tra cây cầu.

Ông Hòa nhớ nhất hình ảnh một cô gái trong đội. Chị bị thương ở cánh tay nhưng vẫn nhất quyết quay lại. Khi được đồng đội ngăn cản, chị nói:

“Cầu chưa thông thì xe chưa qua được. Mình nghỉ sau”.

Câu nói ấy đến nay ông vẫn nhớ.

Đến trưa, tuyến đường được thông. Những chiếc xe lần lượt vượt qua cây cầu tạm. Mọi người đứng bên đường nhìn theo, không ai reo hò. Họ chỉ lặng lẽ nhìn những chuyến xe tiếp tục đi về phía trước.

Sau chiến tranh, ông Hòa trở về quê. Cây cầu năm xưa được xây dựng lại nhiều lần, ngày càng kiên cố hơn. Người dân đi qua đó mỗi ngày mà ít ai biết rằng dưới nền móng của cây cầu hôm nay có những ký ức về một thời tuổi trẻ.

Ông Hòa thường nói: “Ngày ấy chúng tôi không nghĩ mình đang làm điều gì lớn lao. Chỉ biết đường bị hỏng thì phải sửa, cầu bị đánh thì phải làm lại”.

Nhưng chính những việc tưởng như bình thường ấy đã góp phần giữ cho tuyến đường ra trận không bị gián đoạn.

Chiến tranh không chỉ được quyết định bởi những trận đánh trên chiến trường. Đằng sau mỗi đoàn xe đến được nơi cần đến là biết bao người sửa đường, làm cầu, san lấp hố bom và giữ cho mạch giao thông không ngừng vận chuyển.

Cây cầu hôm nay có thể chỉ là một công trình bình dị giữa làng quê, nhưng với những người từng đi qua chiến tranh, đó còn là biểu tượng của ý chí: đường có thể bị bom phá, cầu có thể bị đánh sập, nhưng con đường đến ngày thắng lợi nhất định phải được nối lại.