Đêm đầu tiên sau trận bom B52
Nếu trận bom là khoảnh khắc sinh tử, thì đêm đầu tiên sau bom là lúc con người đối diện sâu nhất với mất mát. Không còn tiếng nổ, không còn lệnh xung phong, chỉ còn sự im lặng nặng nề phủ lên làng mạc và tâm trí. Hồi ức của ông Đỗ Văn Minh ghi lại đêm đầu tiên ấy – một đêm không ngủ của người lính và người dân Hưng Yên.
Bom dứt tiếng từ chiều muộn.
Nhưng chiến tranh chưa chịu rời đi.
Đêm đầu tiên sau trận bom B52 là một đêm không có giấc ngủ.
Sự im lặng lạ lùng
Không còn tiếng gầm trên đầu.
Không còn đất rung.
Sự im lặng đến bất ngờ, khiến ai cũng thấy thiếu.
“Yên quá lại thấy sợ,” ông Đỗ Văn Minh nhớ lại.
Không ai dám chui khỏi hầm ngay
Trời tối hẳn.
Không ai vội lên mặt đất.
“Sợ còn bom nổ chậm,” ông nói.
Mọi người ngồi sát nhau trong hầm, nghe từng tiếng động nhỏ.
Những ngọn đèn dầu đầu tiên
Khi chắc chắn an toàn, vài ngọn đèn dầu được thắp lên.
Ánh sáng yếu ớt chiếu lên những gương mặt lấm lem đất bụi.
“Nhìn nhau mới biết còn đủ người hay không,” ông Minh kể.
Kiểm lại quân số trong đêm
Không có còi tập hợp.
Chỉ gọi tên khe khẽ.
Có tên gọi mãi không ai đáp.
“Lúc ấy mới thấy tim thắt lại,” ông nói.
Những khoảng trống không lấp được
Có người nằm lại trong hầm sập.
Có người mất tích giữa hố bom.
Không kịp tổ chức mai táng.
“Chỉ đánh dấu tạm,” ông Minh kể.
Mùi bom còn trong gió
Đêm xuống, gió mang theo mùi khét của thuốc nổ.
“Ngửi là biết ngay,” ông nói.
Mùi ấy bám vào quần áo, vào tóc, vào ký ức.
Không ai nói to
Cả làng thì thầm.
Sợ đánh thức điều gì đó còn sót lại trên trời.
“Ngay cả ho cũng phải nén,” ông Minh nhớ.
Người dân mang nước đến
Khoảng nửa đêm, vài người dân lần mò ra chỗ bộ đội.
Mang theo nước, khoai luộc, mấy nắm gạo rang.
“Không nói gì, chỉ đưa,” ông kể.
Bát nước ấm nhất đời lính
Bát nước đục, hơi tanh mùi giếng.
Nhưng uống vào thấy ấm lạ.
“Uống mà tay run,” ông Minh nói.
Những người không ngủ
Có người ngồi tựa hầm đến sáng.
Có người đi kiểm tra lại từng đoạn hào.
“Không ngủ được,” ông nói. “Nhắm mắt là thấy bom.”
Tiếng gà gáy sau bom
Gần sáng, có tiếng gà gáy lẻ loi.
Ai cũng giật mình.
“Lúc đó mới biết mình còn sống,” ông Minh kể.
Trời sáng lên trên đổ nát
Khi trời hửng, hiện ra cảnh tan hoang.
Nhà sập, cây gãy, hố bom chằng chịt.
Nhưng con người vẫn đứng dậy.
Đêm không tiếng nổ nhưng rất dài
Đêm đầu tiên sau trận bom B52
không có tiếng đạn,
nhưng là đêm dài nhất trong đời người lính.
Vì đó là đêm chiến tranh đi sâu nhất vào lòng người.
Một đêm để nhớ cả đời
Nhiều năm sau, ông Đỗ Văn Minh vẫn nhớ rõ từng chi tiết.
“Bom rơi thì quên dần,” ông nói.
“Nhưng đêm sau bom thì nhớ mãi.”
