Đêm giải cứu dân làng Stơr

Khoảng năm 1947, thực dân Pháp tăng cường càn quét vùng Tây Nguyên. Sau nhiều lần thất bại trước lực lượng kháng chiến, chúng thay đổi chiến thuật: không chỉ đánh bộ đội mà còn dồn dân, lập các khu tập trung để cắt đứt mối liên hệ giữa nhân dân với cách mạng.

Làng Stơr, quê hương của Đinh Núp, trở thành một trong những mục tiêu.

Quân Pháp kéo đến bao vây làng, đốt nhiều ngôi nhà và ép toàn bộ dân làng phải chuyển đến nơi chúng kiểm soát. Chúng tin rằng khi không còn dân, lực lượng kháng chiến sẽ mất chỗ dựa và tự tan rã.

Những ngày đầu trong khu dồn dân, cuộc sống vô cùng ngột ngạt.

Người Ba Na vốn quen với núi rừng, với nương rẫy và tiếng cồng chiêng, nay bị kiểm soát từng bữa ăn, từng bước đi. Thanh niên bị bắt đi làm phu, người già và trẻ em luôn sống trong nỗi lo sợ.

Đinh Núp lặng lẽ quan sát mọi hoạt động của quân địch.

Ông hiểu rằng nếu ở lại, dân làng sẽ dần mất đi ý chí kháng chiến.

Một đêm không trăng, sau nhiều ngày chuẩn bị, Đinh Núp bí mật tập hợp các già làng và những thanh niên tin cậy.

Ông nói nhỏ:

"Rừng là nhà của người Ba Na. Chừng nào còn rừng, chừng đó chúng ta còn sống và còn đánh giặc."

Kế hoạch được thống nhất.

Đợi đến lúc lính gác đổi ca, từng tốp người lặng lẽ rời khỏi khu tập trung. Không ai được mang theo nhiều đồ đạc để tránh gây tiếng động.

Những người mẹ cõng con trên lưng, lấy tấm vải quấn quanh miệng trẻ để chúng không khóc.

Người già chống gậy đi trong bóng tối.

Thanh niên đi đầu dò đường, xóa dấu chân và cảnh giới.

Suốt nhiều giờ băng rừng, đoàn người mới thoát khỏi sự truy đuổi.

Khi bình minh lên, họ đã trở lại những cánh rừng quen thuộc.

Tại đây, dưới sự hướng dẫn của Đinh Núp, dân làng bắt đầu dựng lại những ngôi nhà sàn mới, phát rẫy, đào hầm bí mật, làm kho cất giấu lương thực và xây dựng các bãi chông bảo vệ làng.

Không lâu sau, làng Stơr lại trở thành căn cứ của lực lượng kháng chiến.

Những người đàn ông tham gia du kích.

Phụ nữ giã gạo, dệt vải, nuôi giấu cán bộ.

Thiếu niên làm liên lạc, dẫn đường.

Người già canh gác và chế tác vũ khí.

Biết dân làng đã trở về rừng, quân Pháp nhiều lần mở các cuộc càn quét nhưng đều không đạt kết quả. Đồng bào Ba Na thông thuộc địa hình, luôn chủ động sơ tán người và lương thực trước khi địch tới.

Sau này, khi kể về quãng thời gian ấy, Đinh Núp cho rằng chiến thắng lớn nhất không phải là tiêu diệt được bao nhiêu quân địch, mà là giữ được dân làng, giữ được niềm tin của đồng bào vào cách mạng.

Chính tinh thần ấy đã giúp làng Stơr trở thành một biểu tượng của phong trào kháng chiến ở Tây Nguyên.

Năm 1955, Đinh Núp được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Cuộc đời và những chiến công của ông trở thành nguyên mẫu để nhà văn Nguyên Ngọc xây dựng nhân vật Núp trong tiểu thuyết "Đất nước đứng lên", một tác phẩm kinh điển của văn học cách mạng Việt Nam.