Đêm Không Ngủ
“Đêm Không Ngủ” là câu chuyện về một đơn vị quân y nhỏ giữa chiến trường Trường Sơn trong những ngày bom đạn ác liệt nhất. Suốt một đêm dài giữa mưa bom và tiếng rên của thương binh, những người lính quân y đã thức trắng để giành giật sự sống cho đồng đội. Và trong đêm không ngủ ấy, cô y tá trẻ tên Mai đã âm thầm hy sinh tuổi xuân, sức lực và cả mạng sống của mình để cứu những người lính nơi tuyến lửa.
Mùa mưa năm 1971, tuyến đường Trường Sơn chìm trong những ngày tháng khốc liệt chưa từng có.
Máy bay địch đánh phá suốt ngày đêm nhằm cắt đứt đường tiếp vận vào miền Nam.
Bom rơi xuống rừng già như xé nát cả núi non.
Những con đường đất đỏ vừa mở ban đêm thì sáng hôm sau lại bị cày tung bởi pháo và bom.
Khói súng phủ kín các sườn núi.
Mùi đất cháy, mùi lá cây khét và mùi thuốc súng hòa vào nhau đặc quánh trong không khí.
Giữa đại ngàn ấy…
Có một trạm quân y nhỏ nằm sâu dưới tán rừng già.
Nơi đó ngày đêm tiếp nhận thương binh từ các chiến trường đưa về.
Và nơi đó cũng có những con người gần như chưa từng được ngủ yên.
Trạm quân y chỉ gồm vài căn hầm lợp lá ngụy trang kỹ dưới rừng.
Ban ngày, từ trên cao nhìn xuống chỉ thấy màu xanh của cây lá.
Không ai nghĩ dưới lớp đất và rễ cây ấy là nơi cứu chữa hàng trăm thương binh.
Trạm có chưa đầy mười người.
Một bác sĩ.
Hai y tá.
Vài chiến sĩ phụ trách cáng thương, hậu cần và bảo vệ.
Thuốc men thiếu thốn vô cùng.
Nhiều dụng cụ y tế đã cũ tới mức phải dùng đi dùng lại nhiều lần.
Nhưng thương binh thì ngày nào cũng chuyển về.
Có hôm vừa cứu xong người này thì người khác lại được cáng vào đầy máu.
Mai là y tá trẻ nhất trạm quân y.
Cô mới hai mươi tuổi.
Quê ở Thái Bình.
Trước chiến tranh, Mai từng là học sinh trường y sơ cấp.
Ngày nhập ngũ, ai cũng bất ngờ vì cô gái nhỏ nhắn ấy lại xung phong vào tuyến lửa Trường Sơn.
Mai có đôi mắt rất hiền và giọng nói nhẹ như gió.
Giữa chiến trường đầy khói lửa, sự dịu dàng của cô khiến nhiều thương binh thấy lòng mình bình yên hơn.
Cuộc sống ở trạm quân y vô cùng khắc nghiệt.
Ban ngày tránh máy bay.
Ban đêm phẫu thuật và chăm sóc thương binh dưới ánh đèn dầu leo lét.
Có những ca mổ diễn ra ngay trong tiếng bom rung chuyển mặt đất.
Nhiều lần đất đá rơi xuống tận cửa hầm nhưng mọi người vẫn phải tiếp tục cứu người.
Mai gần như không có thời gian nghỉ.
Cô thay băng.
Tiêm thuốc.
Nấu cháo cho thương binh.
Rồi lại phụ bác sĩ trong các ca phẫu thuật xuyên đêm.
Đôi bàn tay cô lúc nào cũng ám mùi thuốc đỏ và máu.
Trong trạm, người thân với Mai nhất là anh Hòa — bác sĩ trưởng.
Hòa hơn Mai gần mười tuổi.
Anh từng học y dang dở trước khi nhập ngũ.
Điềm đạm và ít nói, nhưng luôn tận tụy với thương binh.
Có lần thấy Mai ngồi ngủ gục bên bàn thuốc sau ba đêm thức trắng, Hòa khẽ nói:
– Em nghỉ chút đi, để anh làm.
Mai lắc đầu:
– Ngoài kia còn nhiều thương binh lắm anh.
Rồi cô lại đứng dậy tiếp tục công việc.
Những người lính ở trạm quân y thường gọi Mai là “ngọn đèn nhỏ”.
Bởi dù mệt mỏi tới đâu, cô vẫn luôn xuất hiện bên các thương binh với nụ cười nhẹ nhàng.
Có chiến sĩ đau quá cắn chặt răng đến bật máu.
Mai ngồi cạnh lau mồ hôi rồi khẽ nói:
– Ráng lên anh… hết chiến tranh mình còn về quê nữa.
Chỉ một câu nói giản dị ấy thôi cũng đủ khiến nhiều người lính có thêm sức chịu đựng.
Một chiều cuối tháng tám…
Một trận đánh lớn nổ ra gần tuyến đường vận tải phía trước.
Đơn vị bộ binh bị pháo kích dữ dội.
Thương binh được chuyển về trạm quân y liên tục suốt nhiều giờ.
Tiếng cáng tre chạy rầm rập giữa rừng.
Tiếng người gọi nhau.
Tiếng rên đau xen lẫn tiếng bom vọng xa khiến không khí trong trạm căng như dây đàn.
Hòa nhìn hàng dài thương binh nằm kín các hầm rồi nói nhỏ:
– Đêm nay chắc không ai ngủ được nữa.
Quả thật…
Đó là một đêm không ai có thể quên.
Mưa rừng đổ xuống xối xả từ đầu đêm.
Nước tràn cả vào lối hầm.
Đèn dầu chập chờn vì gió lùa.
Thương binh nằm kín mọi khoảng trống trong trạm.
Nhiều người bị thương rất nặng.
Có người mất máu quá nhiều.
Có người mảnh pháo găm khắp người.
Tiếng gọi y tá vang lên liên tục.
Mai chạy từ hầm này sang hầm khác gần như không kịp thở.
Khoảng nửa đêm…
Một tốp cáng thương khác lại được đưa tới.
Trong số đó có một chiến sĩ trẻ bị thương nặng ở bụng.
Máu thấm đỏ cả võng cáng.
Hòa vừa kiểm tra vết thương vừa nói gấp:
– Phải mổ ngay!
Ca mổ diễn ra ngay trong căn hầm nhỏ chật hẹp.
Mai đứng phụ bên cạnh, liên tục lau máu và đưa dụng cụ.
Ngoài kia, bom vẫn dội rung chuyển cả khu rừng.
Đất đá rơi lộp bộp trên nóc hầm.
Nhưng không ai dừng tay.
Ca mổ kéo dài gần hai giờ.
Khi người chiến sĩ cuối cùng cũng qua cơn nguy kịch, Mai gần như kiệt sức.
Cô ngồi tựa vào vách hầm thở dốc.
Đôi mắt đỏ hoe vì thiếu ngủ.
Hòa đưa cho cô ca nước:
– Nghỉ chút đi.
Mai chưa kịp uống thì bên ngoài lại vang lên tiếng gọi thất thanh:
– Có thương binh mới!
Cô lập tức đứng bật dậy chạy ra ngoài.
Suốt đêm hôm ấy…
Mai gần như không ngồi yên phút nào.
Cô băng bó cho thương binh này.
Đỡ người kia uống nước.
Rồi lại chạy đi tìm thuốc trong kho.
Đôi dép cao su của cô lấm đầy bùn đất và máu.
Chiếc áo quân y đã ướt sũng mồ hôi từ lâu.
Nhưng cô vẫn tiếp tục.
Như thể trong người còn nguồn sức lực vô tận.
Gần sáng…
Máy bay địch bất ngờ phát hiện khu vực quanh trạm quân y.
Tiếng động cơ gầm rú vang lên trên đầu.
Ngay sau đó là tiếng bom rít xuống chói tai.
– Bom!
Tiếng hô vang lên khắp trạm.
Mặt đất rung chuyển dữ dội.
Một quả bom nổ rất gần khiến cửa hầm sập xuống một góc.
Khói bụi tràn vào mù mịt.
Tiếng thương binh hoảng loạn vang lên khắp nơi.
Mai cùng mọi người lập tức lao đi cứu những người bị mắc kẹt.
Trong một hầm nhỏ phía cuối trạm, một thương binh nặng bị đất đá vùi kín phần chân.
Anh đau đớn kêu cứu giữa làn khói bụi.
Không kịp nghĩ nhiều, Mai chui hẳn vào khoảng hẹp đầy đất đá để kéo người ấy ra ngoài.
Đúng lúc đó…
Một tiếng nổ dữ dội khác vang lên.
Mái hầm sập xuống.
Khi đồng đội đào được lối vào…
Họ thấy người thương binh đã được đẩy ra ngoài an toàn.
Còn Mai nằm lại dưới lớp đất đá sập xuống.
Đôi bàn tay cô vẫn còn ôm chặt túi cứu thương trước ngực.
Trời sáng dần sau cơn mưa đêm.
Khói bom vẫn còn lảng bảng giữa rừng già Trường Sơn.
Trong góc hầm quân y nhỏ…
Những người lính từng được Mai chăm sóc lặng lẽ đứng quanh cáng của cô gái trẻ.
Không ai cất thành lời.
Chỉ có tiếng nấc nghẹn bị kìm lại giữa những gương mặt lem đầy khói bụi.
Hòa ngồi rất lâu bên cạnh Mai.
Anh khẽ phủ lại chiếc chăn mỏng lên người cô rồi cúi đầu thật thấp.
Người bác sĩ từng trải qua biết bao mất mát nơi chiến trường…
Lần đầu tiên bật khóc.
Chiến tranh kết thúc nhiều năm sau.
Khu rừng nơi trạm quân y từng đứng giờ đã xanh trở lại.
Không còn tiếng bom rơi.
Không còn những đêm thức trắng giữa khói lửa.
Nhưng những người lính sống sót năm ấy vẫn không quên “đêm không ngủ” ở Trường Sơn.
Đêm mà một cô y tá trẻ đã dành hơi thở cuối cùng để cứu đồng đội.
Có những con người trong chiến tranh không trực tiếp cầm súng nơi tuyến đầu.
Nhưng sự hy sinh của họ cũng lớn lao không kém bất kỳ người lính nào ngoài mặt trận.
Mai — cô y tá của đêm không ngủ năm ấy — đã dùng cả tuổi xuân và lòng nhân hậu của mình để giữ lại sự sống cho đồng đội giữa những năm tháng tàn khốc nhất.
Và dù cô đã nằm lại giữa đại ngàn Trường Sơn…
Ánh sáng từ “ngọn đèn nhỏ” ấy vẫn mãi còn trong ký ức của những người từng đi qua thời hoa lửa Việt Nam.
