Đêm không ngủ bên dòng Thạch Hãn

Tôi khi đó mới tròn hai mươi tuổi.

Đêm đầu tiên đặt chân đến bờ nam sông Thạch Hãn, tôi đã hiểu chiến tranh không giống bất cứ điều gì mình từng tưởng tượng. Không có tiếng nhạc hào hùng, không có những bước chân đều tăm tắp—chỉ có bóng tối dày đặc và tiếng nước chảy lặng lẽ, như đang giữ kín những bí mật mà ban ngày không ai dám nhắc.

Chúng tôi vượt sông vào lúc nửa đêm.

Nước sông lạnh buốt. Tôi bám chặt vào sợi dây nối giữa các đồng đội, chân dò từng bước trên lòng sông đầy bùn. Trên đầu, pháo sáng bất ngờ lóe lên—cả dòng sông bỗng sáng trắng như ban ngày. Tôi nín thở. Không ai nói một lời. Chỉ cần một tiếng động nhỏ, tất cả có thể biến mất ngay trong khoảnh khắc.

Khi đặt chân được vào bờ bên kia, tôi nghe thấy tiếng người gọi khẽ:

“Còn đủ không?”

Không ai trả lời ngay. Chúng tôi đếm bằng ánh mắt. Một người… hai người… rồi dừng lại. Có một khoảng trống mà ai cũng nhận ra nhưng không ai dám nói.

Những ngày sau đó là chuỗi thời gian mà tôi không biết mình đã sống như thế nào.

Bom rơi suốt ngày đêm. Đất đá bị cày xới đến mức không còn nhận ra đâu là chiến hào, đâu là mặt đất. Chúng tôi ăn vội những nắm cơm đã nguội lạnh, uống nước đục từ hố bom, và ngủ trong những khoảnh khắc ngắn ngủi giữa hai đợt pháo.

Có lần, tôi và Hùng—người bạn cùng quê—trú trong một hố cá nhân vừa đào. Hùng cười, giọng run run:

“Nếu về được, tao sẽ cưới vợ ngay. Không chờ nữa.”

Tôi cũng cười theo, dù không chắc mình có còn cơ hội để “về” hay không.

Đêm hôm đó, pháo dội xuống dày đặc hơn mọi khi.

Khi tỉnh dậy, tôi không còn thấy Hùng nữa.

Chỉ còn lại chiếc mũ cối vương đầy đất bên cạnh.

Tôi không khóc. Không phải vì tôi không buồn—mà vì lúc đó, cảm xúc dường như đã bị chiến tranh làm cho tê liệt. Tôi nhặt chiếc mũ, phủi nhẹ, rồi đặt nó lên thành hố. Một cử chỉ nhỏ, như thể vẫn còn ai đó sẽ quay lại.

Mùa hè năm ấy kéo dài như vô tận.

Chúng tôi chiến đấu, lùi lại, rồi lại tiến lên. Thành cổ không còn là một công trình kiến trúc—nó trở thành một ký ức chung, nơi mỗi tấc đất đều gắn với một cái tên, một câu chuyện chưa kịp kể xong.

Nhiều năm sau, khi trở lại nơi này, tôi đứng bên bờ sông Thạch Hãn.

Dòng sông vẫn chảy, bình thản như chưa từng biết đến những đêm không ngủ, những con người đã đi qua và mãi mãi không trở lại.

Tôi thả xuống nước một bông hoa.

Không phải để tưởng niệm riêng ai, mà cho tất cả—những người đã từng nắm tay nhau trong bóng tối, cùng bước qua dòng sông, và để lại tuổi hai mươi của mình ở đó.