ĐÊM MƯA
Đoạn trích là một hồi ức đầy xúc động và trong sáng về cuộc gặp gỡ tình cờ giữa nhân vật "tôi" và cô dược tá tên Thanh trong một đêm mưa rừng tại chiến trường Bình Định. Giữa cơn sốt rét hành hạ và cái lạnh thấu xương của núi rừng, hai người lính xa lạ đã sưởi ấm cho nhau bằng bếp lửa bập bùng, bằng những câu chuyện quê hương và sự chăm sóc tận tình, chu đáo. Dù phải nằm sát bên nhau trên tấm ni-lông chật hẹp để tránh mưa, họ vẫn giữ trọn vẹn sự tôn trọng và tình đồng chí cao khiết, vượt lên trê
Hoàng hôn vùng núi miền tây Bình Định trùm xuống rất nhanh. Trời mưa mỗi lúc một nặng hạt. Tôi đi họp thống kê cán bộ Sư đoàn về. Đường ven sông vắng tanh. Cáu thời tiết, rồi lại tự trách mình. Giá như không có cơn sốt rét sáng nay thì giờ này tôi đã ung dung ở đơn vị rồi. Trú vào đâu bây giờ. Trời đã tối thực sự. Còn hơn 3 tiếng đồng hồ nữa mới tới nhà. Rừng đêm trùng điệp. Đầu suy nghĩ miên man, chân cứ bước đi mải miết.
Bỗng đằng xa, trước mắt như có ánh lửa loé lên rồi lại tắt. Tôi bước vội đến! Một mái lán sơ sài được dựng tự bao giờ để trú tạm bên suối. Chẳng lẽ lại có người? Bỗng nhiên tôi cảm thấy sợ. Đang phân vân có nên vào hay không thì một viên đá dưới chân bị trượt rơi tõm xuống nước.
- Ai? Một tiếng kêu giật giọng
Tôi cũng hoảng hốt không kém. Nhưng sau tiếng “Ai” thì tôi đã định thần vì nhận ra đó là tiếng người con gái.
- Tôi! Tôi đây mà.
Cô gái nhìn ra, đôi mắt chưa hết sợ hãi, vẻ dò xét. Tôi nói tiếp:
- Tôi, tôi bị sốt, không đi được, trời lại mưa, chóng tối quá. Dừng một lát tôi hỏi
- Còn cô! Sao lại ở đây vào giờ này?
- Cơ quan em ở đây thôi, còn khoảng một tiếng đồng hồ, nhưng sợ ướt thuốc, em phải vào đây trú, không ngờ trời cứ mưa hoài và mỗi lúc một to dần.
“À, một cô dược tá” tôi nghĩ thầm. Cơn mưa lại ập tới. Tôi bước vào lán. Cô gái bảo:
- Lạnh ướt vậy dễ cảm lắm đấy!
- Giờ mà có bếp lửa thì tuyệt. Tôi nói mà hai hàm răng cứ cầm cập va vào nhau, người lại ngây ngấy sốt. Cô gái đưa cho tôi cái mũ và bảo:
- Anh che, để em đánh diêm, ban nãy em định nhóm lửa nhưng gió quá, vả lại một mình em cũng sợ.
Lửa bén qua tờ giấy vào mớ phên nứa ải. Tôi nhặt mấy que củi bỏ vào. Lửa mỗi lúc một cháy lớn. Ánh lửa đã đem lại sự ấm áp cho chúng tôi và xua tan bao nỗi sợ hãi.
Thật kỳ ngộ! Tôi nhớ lại câu chuyện Rô-bin-xơn đọc hồi còn bé. Cô gái để cằm trên đầu gối, ngồi khêu tàn lửa. Tôi khen cô gan dạ, còn cô thì bảo:
- Chẳng biết làm thế nào em đành liều. Nói thật nhé, lúc nãy em cũng sợ lắm
- Sợ gì?
- Em tưởng thú giữ hay biệt kích cơ đấy!
Chúng tôi bắt đầu kể chuyện cho nhau nghe: chuyện đơn vị, chuyện công tác và lân la đến chuyện quê hương, gia đình.
- Em là Thanh, Nguyễn Thị Thanh, còn anh?
- Anh là: Doãn “Thanh” Xuân.
Tôi cố nhấn mạnh chữ “Thanh” do tôi vừa nghĩ ra, vừa nói vừa cười, với ý đùa cho vui, nhưng Thanh chẳng chút gì nghi ngờ
- Tên anh hay nhỉ! ...
Đêm đã về khuya, trời vẫn mưa sầm sập, chiếc lều nhỏ bé như oằn xuống. May mà còn một góc không dột, khô và ấm. Chuyện mãi rồi cũng hết. Đến lúc hai chúng tôi trầm ngâm mỗi người theo đuổi một ý nghĩ. Thanh phá tan sự im lặng:
- Anh kể chuyện gì cho vui đi!
- Kể chuyện gì bây giờ nhỉ? Thanh đã đọc “Thép đã tôi thế đấy” chưa?
- Đọc rồi! Nhưng anh cứ kể đi! Em vẫn thích nghe lại.
Tôi kể đoạn Pa-ven bị thương và được Ri-ta chăm sóc thì bỗng nhiên cơn sốt trong tôi lại nổi lên, giọng nói dần dần lạc đi, trong người nóng ran, đầu choáng váng. Làm nghề y nên Thanh rất nhạy cảm với triệu chứng của “bệnh nhân”. Với vẻ quan tâm, cô nói:
- Anh lại lên cơn sốt rồi! Anh nằm xuống đi, để em canh cho.
Tôi bỗng thấy khó xử. Chỉ có một tấm ni-lông hẹp của tôi, vả lại để Thanh, con gái phải thức một mình tôi đành lòng nào? Chúng tôi cứ đùn đẩy nhường nhau, đến lúc những đốt sống của tôi như rã rời không ngồi được nữa, tôi đành phải nằm co quắp và run bần bật.
Cơn sốt làm tôi thiếp đi lúc nào không biết. Có lúc chập chờn, tôi cảm giác như có một tấm chăn mềm mại phủ lên người ấm áp, dễ chịu.
Tỉnh dậy thấy Thanh vẫn ngồi bó gối bên bếp lửa đã tàn từ lúc nào. Thanh vui mừng giọng như reo lên:
- A! Anh đã tỉnh. Anh sốt cao quá, xoa dầu cho anh mà cứ như đụng vào than đỏ vậy.
Tôi định tìm câu cảm ơn thì Thanh đã nhỏ nhẹ:
- Anh khát nước không?
- Có.
Thanh cầm ăng-gô đi ra mái lán hứng nước. Giá như không có mùi tanh mặn thì nước trong ăng-gô lúc này là thứ nước giải khát hảo hạng đối với tôi. Tôi uống ừng ực và tỉnh táo hẳn.
- Thôi, giờ thì ta phải đổi phiên gác nhé! Thanh ngủ đi, tôi canh cho. Vừa nói tôi vừa ngồi dậy. Thanh đây đẩy:
- Không! Không! Em không ngủ đâu, anh cứ nằm đi.
Và Thanh cứ bắt tôi phải nằm xuống. Để tôi đỡ ái ngại, Thanh đến ngồi bên một góc tấm ni-lông hẹp đã được trải ra nằm. Lúc này có lẽ đã quá nửa đêm rồi, mưa vẫn triền miên dai dẳng. Thương Thanh quá. Thật là khó nói. Làm sao để Thanh yên tâm bây giờ.
- Thanh! Tôi gọi rất khẽ.
- Dạ!
- Hay là Thanh cứ nằm ghé một tý cho đỡ mỏi!
Tôi khẽ kéo áo Thanh. Thanh lẳng lặng sẽ sàng nghiêng người nằm xuống. Tôi dịch ra đất ẩm, lưng hơi lành lạnh. Im lặng! Không hiểu Thanh đang nghĩ gì? Còn tôi, một cảm giác xúc động khó tả. Không! Thanh chỉ như một đứa em gái của mình thôi. Tôi tự bảo vậy. Tôi cố tìm đọc ý nghĩ của Thanh. Tôi biết Thanh vẫn còn thức. Lâu quá, mỏi quá, Thanh như muốn trở mình. Khoảng không “biên giới” trên tấm ni-lông không còn, lưng hai người áp sát vào nhau, hơi nóng lan toả vào nhau nhưng ranh giới nam nữ vẫn được cả hai tôn trọng. Một lúc sau tôi khẽ gọi:
- Thanh!
- Dạ! Anh gọi em.
Thanh khẽ đáp trong hơi thở
- Thanh ngủ chưa?
- Em ngủ rồi!
Tôi buồn cười vì câu hỏi ngớ ngẩn của mình và câu trả lời chẳng lô- rích của Thanh (ngủ rồi mà lại trả lời được). Ướm độ rộng tấm ni-lông, tôi biết Thanh cũng nửa người nằm ra ngoài viền đất. Đánh bạo, tôi nắm vai Thanh kéo vào.
- Thanh dịch vào kẻo bẩn áo và lạnh!
Theo đà kéo của tôi, Thanh ngoan ngoãn áp vào. Giờ thì gần lắm rồi. Chúng tôi nghe rõ nhịp thở gấp và hồi hộp của nhau. Có lẽ cũng như tôi, lần đầu tiên, Thanh sống qua một đêm như thế này. Chúng tôi nằm ép sát nhau và im lặng.
Trời sáng dần và đã tạnh mưa. Tôi trở dậy. Thanh vẫn ngủ. Có lẽ do căng thẳng kìm nén suốt đêm nên bây giờ cô mới ngủ. Tôi ngồi lặng ngắm Thanh, hơi thở nhẹ nhàng, đều đặn trông như một đứa trẻ.
Tiếng chim rừng hót vang. Bất chợt một tốp máy bay phản lực Mỹ lao vút qua. Thanh vùng dậy:
- Anh chẳng thức em! – Thanh trách.
... Chúng tôi sắp chia tay nhau mỗi người một ngã. Bịn rịn. Nghĩ gì mà Thanh cứ đăm đăm nhìn tôi, ánh mắt như níu kéo muốn nói một điều gì đó. Chẳng ai chịu bước đi trước. Như sực nhớ, Thanh dúi vào tay tôi gói thuốc và nói:
- Đắng đấy! Nhưng anh phải chịu khó uống mới dứt được sốt rét. – Tôi cầm tay thanh rất lâu:
- Cám ơn Thanh! Anh sẽ không bao giờ quên.
- Em cũng vậy!
Tôi chầm chậm bước đi. Thanh vẫn đứng nhìn theo. Giá như lúc này chúng tôi đi cùng chiều thì hay biết nhường nào! Hai lần ngoái đầu nhìn lại, Thanh vẫn đứng đó. Vai mang gùi thuốc, tay cầm mũ vẫy theo cho tới khi tôi khuất sau eo núi.
Rừng núi Bình Định sau một đêm mưa, trời nắng lên sáng đẹp. Trên cây có đôi chim chuyền cành hót líu lo. Trong bước đi, tôi lại nghĩ về Thanh và một đêm mưa. Một đêm căng thẳng vượt qua mọi cám dỗ thông thường.
Đời rộng mênh mông, tưởng chẳng bao giờ gặp lại. Thế mà sau 18 năm, trong một chuyến xe ra tham quan Hà Nội, vào Lăng viếng Bác năm 1988, tình cờ Thanh gặp lại tôi. Lúc đó tôi là cán bộ thuộc BTL Lăng Chủ tịch Hồ Chí Minh. Mỗi người đã có một gia đình riêng, nhưng kỷ niệm về “đêm mưa” ấy, khiến cả hai đều thấy tự hào về một thời đẹp đẽ, sáng trong.
Năm 1995, tôi được tin Thanh qua đời vì căn bệnh hiểm nghèo, để lại trong tôi nỗi tiếc thương không thể nói được thành lời.


