Đêm Noen “màu lửa”

Cuộc chiến đã trôi qua gần 50 năm nhưng trong kí ức của ông Trần Văn Phình – Thủ kho lương thực ga Lưu xá khi đó, suốt cuộc đời mình ông vẫn không thể nào quên hình ảnh, đồng chí Nguyễn Thế Cường, người chỉ huy mẫu mực không ngừng tới lui, lúc đến chỗ nọ, thoắt tới chỗ kia, không ngừng động viên, cổ vũ chiến sĩ của mình, khẩn trương, giải phóng thông xe, không để xe đọng hàng. Công việc cứ vậy cuốn hút những TNXP cho tới hết, cho tới lúc không còn nhìn rõ mặt người, khi đó họ mới nghỉ ngơi, chuẩn bị cơm chiều. Tổ kho khi đó được ăn cơm tối trước, lúc họ ăn xong có 2 nữ TNXP tới chỗ ông Phình để xin ngô rang ăn tạm trong lúc chờ cơm của đơn vị. “Chúng tôi đùa: ‘Sao phải rang ngô hả các em gạo đây các em cứ thả sức mà nấu…’, ‘Không’. Một giọng nói trẻ trung: ‘gạo để tiền tuyến, chúng em chỉ xin ngô thôi”. Thế là những tiếng cười được cất lên trong đêm tối. Thật không ngờ rằng, đấy là những tiếng cười cuối cùng của các cô gái TNXP Đại đội 915”, ông Phình đau xót nhớ lại. Khoảng hơn 7h tối cơm đơn vị mới được đem đến, nhưng khi đó Đại đội 915 chưa kịp ăn thì đúng 19 giờ 55 phút, 34 chiếc máy bay B52 và 40 chiếc máy bay chiến thuật của Mỹ ồ ạt lao vào ném bom rải thảm xuống khu Nam thành phố Thái Nguyên. Bà Hội chỉ nhớ khi đó, sau tiếng còi báo động cấp 1, Thủ trưởng Cường hô to: “Tất cả chạy vào hầm trú ẩn!”, đó là câu nói cuối cùng của anh. “Tất cả anh chị em Đại đội 915 theo hiệu lệnh lao vào một căn hầm rộng và sâu, bên ngoài trời tối đen như mực. Cùng lúc đó, máy bay Mỹ cũng rải bom trúng đội hình đơn vị. Trời tối sầm, chỉ còn ánh chớp của bom và đất rung chuyển. Hầm của chúng tôi bị sập ở loạt bom nào tôi không còn biết nữa, chỉ thấy văng vẳng đâu đó tiếng kêu cứu của anh chị em”, đến đây bà Hội xúc động không thể nói tiếp. Cũng giống như bà Hội, ngay sau đó tiếng còi báo động rú lên. Ông Phình cùng đồng đội đều xuống hầm trú ẩn. Khoảng 10 phút sau, bỗng đất trời rung chuyển. Địch ném bom khu vực của ông và các đồng đội trú ẩn và làm nhiệm vụ. Trong hầm kèo sáng rực lên, sau những loạt bom rải thảm B52 của giặc Mĩ. Ông Phình vẫn nhớ như in câu nói của người đồng đội - chiến sĩ Ma Đình Điện bảo nhau: “Chúng ta sống cùng sống, chết cùng chết, không được ai ra khỏi hầm”. Những trận bom B52 của giặc Mỹ diễn ra chỉ vỏn vẹn chưa đầy 30 phút, nhưng những đau thương mà nó để lại chưa bao giờ phai mờ trong ký ức của người ở lại. Hình ảnh đau xót sau trận bom B52 của giặc Mỹ dường như hiện lên nguyên vẹn trước mắt ông Phình: “Ngớt tiếng bom, khi còi đã yên, chúng tôi ra khỏi hầm, lên trên mặt đất, thấy mọi thứ đồ đạc ngổn ngang, chẳng còn rõ hình hài. Chiếc điện thoại trên bàn rơi xuống. Mái nhà ở, mái nhà kho bị bay hết, trống hoắc. Hai chúng tôi tìm ra phía hầm của đơn vị TNXP và 2 Thủ kho lương thực trú ẩn, nhưng lúc đó chỉ thấy tất cả đều đã bị bom Mỹ sới nhào lên. Chúng tôi không dám tin vào mắt mình. Tiếng hô hào của các lực lượng xung kích Gang Thép và xung quanh đấy đến đào bới cứu chữa những hầm bị sập. Bom địch đã đánh đúng hầm của đơn vị, những xác đồng đội không còn nguyên vẹn, tung tóe khắp nơi trên đường đi, trên những bụi tre làng. Chúng tôi chết lặng trước khung cảnh đó, mới chỉ cách đấy vài phút chúng tôi còn thấy nhau, còn nói chuyện, còn cười đùa nhưng giờ đây đồng đội của tôi… họ đã không còn”. Chỉ có 28/60 liệt sĩ TNXP Đại đội 915, Đội 91 Bắc Thái hy sinh được gia đình tìm thấy ảnh Căm thù, tức giận, đau xót, bàng hoàng, hoảng loạn... là hàng loạt cảm xúc đan xen lẫn lộn của những người còn may mắn sống sót trong giây phút lịch sử bi tráng của Đại đội 915. Giữa thời khắc tang thương đó, những người còn lại như ông Phình, bà Hội, bà Keo… chẳng có thời gian để đau đớn, khóc lóc hay sợ hãi. Theo mệnh lệnh vì nhiệm vụ dân tộc, vì Tổ quốc họ phải nén đau thương ngậm ngùi, lặng lẽ cùng nhau thu gọn những thi hài của đồng đội đưa lên chuyển vào nghĩa trang Dốc Lim. Thời khắc đó giờ đây vẫn ám ảnh họ suốt gần 50 năm qua.

Sau 37 năm, ngày 28/04/2009, Đại đội TNXP 915 đã được Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Nơi mà 62 chiến sĩ TNXP Đại đội 915 ngã xuống giờ đây đã được xây dựng thành Khu tưởng niệm Thanh niên xung phong Đại đội 915, Đội 91 Bắc Thái (tổ dân phố 14, phường Gia Sàng, TP. Thái Nguyên). Nơi đây đã được xếp hạng Quốc gia và trở thành địa điểm các cược TNXP thắp hương tưởng nhớ các đồng đội, đồng thời là nơi tôn vinh một trang sử hào hùng đáng tự hào của Thái Nguyên nói riêng và cả nước nói chung.