ĐÊM TRƯỜNG SƠN VẪN CHÁY TRONG TÔI

Chiều hôm ấy, hội trường lớn của Trường Đại học Hàng hải Việt Nam chật kín. Những mái đầu bạc xen lẫn màu áo sinh viên xanh biếc. Hai thế hệ – cách nhau nửa thế kỷ – ngồi cạnh nhau dưới cùng một mái trường.

Khi Đại tá Lê Anh Bút bước lên bục phát biểu, không gian bỗng lắng lại. Không tiếng xì xào. Không tiếng ghế dịch chuyển. Chỉ còn tiếng micro khẽ vang lên và giọng nói trầm ấm của một người từng đi qua chiến tranh.

Chú không nói về huân chương. Không kể chiến công. Chú kể bằng ký ức.

Năm 1972, khi đang là sinh viên năm thứ hai, chú vẫn còn ngồi trong giảng đường học về động cơ tàu thủy, về hải đồ, về những tuyến hàng hải quốc tế. Ước mơ khi ấy rất giản dị: trở thành kỹ sư hàng hải, được ra khơi, được góp phần xây dựng đất nước sau chiến tranh.

Nhưng tháng 12 năm ấy, bầu trời miền Bắc rực lửa trong Chiến dịch Linebacker II. Hải Phòng – thành phố cảng – trở thành mục tiêu trọng điểm. Còi báo động vang lên giữa đêm. Ký túc xá rung chuyển. Ánh lửa hắt đỏ khung cửa sổ.

“Chúng tôi hiểu rằng mình không thể tiếp tục ngồi học như không có chuyện gì xảy ra,” chú kể.

Những lá đơn tình nguyện được viết vội trên giấy học trò. Không ai nghĩ mình là anh hùng. Họ chỉ nghĩ đơn giản: đất nước cần.

Từ giảng đường Hàng hải, họ bước vào tuyến vận tải chiến lược trên Đường mòn Hồ Chí Minh.

Chú kể về những đêm không trăng. Xe chạy không bật đèn pha. Đèn gầm được bọc kín bằng vải đen để tránh máy bay trinh sát phát hiện. Trước mặt là hố bom sâu hoắm. Sau lưng là đạn pháo nặng trĩu. Hai bên là rừng già Trường Sơn thăm thẳm.

Có lần xe sa xuống hố bom đầy nước. Đạn chất cao phía sau. Nếu không kịp đẩy lên, cả đoàn sẽ bị chậm nhịp vận chuyển. Đồng đội lặng lẽ nhảy xuống, ngâm mình trong nước lạnh, đẩy từng chút một. Không ai dám nói to. Chỉ nghe tiếng thở gấp và tiếng bánh xe quay trong bùn.

“Chúng tôi trẻ lắm,” chú cười nhẹ. “Hai mươi tuổi thôi.”

Hai mươi tuổi – lẽ ra là tuổi của những buổi chiều bên bến cảng, của những trang sách chưa viết hết. Nhưng thế hệ ấy đã gửi tuổi hai mươi vào cung đường bom đạn.

Ngồi dưới hội trường hôm nay, tôi bỗng thấy nghẹn nơi cổ họng. Tôi nhìn lên lá cờ Tổ quốc treo trang trọng phía trên sân khấu. Màu đỏ ấy không chỉ là màu vải. Đó là máu của những sinh viên năm ấy.

Nếu Trường Sơn là lửa, thì hôm nay chúng tôi đang được học dưới ánh sáng của ngọn lửa ấy.

Và tôi tự nhủ: mình phải sống sao cho xứng đáng.