“Dĩ bất biến, ứng vạn biến” và Huỳnh Thúc Kháng

Năm 1946, Chủ tịch Hồ Chí Minh sang Pháp để đàm phán với Chính phủ Pháp. Trước khi lên đường, Người giao quyền điều hành đất nước ở trong nước cho Huỳnh Thúc Kháng.

Theo Cổng Thông tin điện tử Hồ Chí Minh, ngày 31 tháng 5 năm 1946, trước khi sang Pháp, Chủ tịch Hồ Chí Minh căn dặn cụ Huỳnh Thúc Kháng: “Dĩ bất biến ứng vạn biến”.

Đây là một lời dặn ngắn nhưng hàm chứa tư tưởng sâu sắc. “Bất biến” được hiểu là những nguyên tắc, mục tiêu căn bản không thể thay đổi; còn “vạn biến” là những tình huống cụ thể luôn biến động.

Trong hoàn cảnh năm 1946, nền độc lập của Việt Nam đứng trước nhiều thử thách. Chính quyền cách mạng còn non trẻ, tình hình trong nước và quốc tế diễn biến phức tạp. Vì vậy, người lãnh đạo cần vừa kiên định mục tiêu, vừa linh hoạt trong phương pháp.

Huỳnh Thúc Kháng là người có học vấn Nho học sâu sắc nên có khả năng lĩnh hội đầy đủ ý nghĩa của lời căn dặn. Trong thời gian Chủ tịch Hồ Chí Minh ở Pháp, ông cùng các thành viên Chính phủ giải quyết công việc quốc nội.

Việc Hồ Chí Minh giao trọng trách cho Huỳnh Thúc Kháng thể hiện sự tin tưởng rất lớn. Đó không chỉ là sự tin tưởng vào năng lực mà còn là sự tin tưởng vào nhân cách và lòng trung thành với lợi ích quốc gia.

Phương châm “dĩ bất biến ứng vạn biến” sau này được nhắc đến như một bài học về phương pháp xử lý công việc: giữ vững nguyên tắc nhưng linh hoạt trước hoàn cảnh.

Trong câu chuyện Huỳnh Thúc Kháng, điều đó càng có ý nghĩa bởi ông chính là người được giao trách nhiệm thực hiện phương châm ấy trong một thời điểm đất nước đứng trước nhiều thử thách.