ĐI LẤY ĐẠN.

Vào một ngày khoảng giữa tháng 4, tôi được đồng chí Quỳnh giao nhiệm vụ đi lấy đạn. Khoảng 2 giờ chiều, tôi nhận phiếu đi lấy đạn tại kho G ở miền Tây Vĩnh Linh, thời gian phải có mặt tại kho G là 3 giờ chiều. Việc đi nhận đạn mà phải hẹn giờ là để giữ bí mật vị trí của kho đạn. Theo giờ hẹn kho sẽ cử một bộ phận gặp đơn vị đi nhận đạn tại một vị trí bí mật trong kế hoạch. Ở đó chúng tôi sẽ giao xe và đứng đợi, nhân viên kho đạn sẽ đánh xe đến kho để lấy đạn theo phiếu xuất cho đơn vị và sau đó sẽ quay lại điểm hẹn và giao hàng cho chúng tôi.

Tôi sẽ chỉ huy 2 chiếc Zil-157 và 4 chiến sĩ đi theo áp tải. Trong số chiến sĩ đi áp tải có đồng chí Nghĩa, chiến sĩ của đội bảo quản kho đạn. Đó là một thanh niên người tầm thước, đẹp trai, làm việc khá tận tuỵ và có trách nhiệm.

Từ vị trí Sở chỉ huy hậu phương của trung đoàn, muốn đến kho G chúng tôi bắt buộc phải vượt qua một cái ngầm. Thời gian này máy bay Mỹ đã bay ra đánh phá miền Bắc. Mục tiêu đầu tiên mà chúng đánh phá là hệ thống đường giao thông. Trong đó có các cầu, phà, các ngã ba, ngã tư, các ngầm... để gây khó khăn cho đường vận chuyển của ta. Chúng chưa đánh các xe chạy trên đường.

Lúc này ngầm đang bị máy bay địch oanh tạc, dù trên ngầm, có xe hay không có xe, máy bay liên tục ném các loại bom xuống ngầm, trong đó có bom phá, bom nổ chậm, bom bi nổ ngay và nổ chậm... Cứ từng đợt một, mỗi đợt kéo dài khoảng nửa tiếng, 5 đến 6 chiếc máy bay phản lực, quần đảo trên ngầm. Từ vị trí chúng tôi chuẩn bị xuất phát có thể nghe rõ tiếng bom nổ rung chuyển và nhũng cột khói bốc lên từ phía ngầm.

Đã đến giờ, chúng tôi phải lên xe xuất phát để có thể đến kho G đúng hẹn. Trời nắng, bầu trời trong xanh không một gợn mây. Trên đường 15, khi trời nắng, mặt đường khô và có một lớp bụi dày, khi xe ôtô chạy, phía sau xe lớp bụi cuộn lên, từ trên cao nhìn xuống lớp bụi như một cái đuôi dài hình phễu. Vì vậy có thể xác định rằng, khi xe đã chạy ra đường, thì từ trên cao máy bay rất dễ dàng phát hiện ra mục tiêu.

Tôi và đồng chí Nghĩa lên xe thứ nhất, chúng tôi ngồi trong ca bin, 3 chiến sĩ còn lại đi xe thứ 2. Tôi quy định xe sau đi cách xe trước khoảng 200m để khỏi phải hít bụi và để đội hình thưa ra đề phòng địch đánh phá. Vừa đi trên xe, tôi vừa nghĩ cách làm sao có thể vượt qua ngầm một cách an toàn trong khi địch đang đánh phá dữ dội như thế.

Tuy nhiên mới đi được một đoạn khoảng 2 km thì bị tắc đường. Phía trước chúng tôi là một đoàn xe vận tải đang đứng trên đường, chiều rộng con đường chỉ vừa đủ hai xe tránh nhau. Phía ngược lại cung có một đoàn xe đang đứng đợi. Trên trời máy hay Mỹ hết đợt này đến đợt khác bay qua trên đầu đoàn xe. Nhưng chúng không đánh vào đoàn xe, chắc là chúng đã có những mục tiêu khác. Tuy vậy trong khi máy bay địch đang bay trên trời, giữa ban ngày mà để hai đoàn xe tắc đường như thế này thì rất nguy hiểm. Tôi xuống xe đi lên phía trước để tìm hiểu nguyên nhân vì sao lại tắc đường. Khi lên đến đầu đoàn xe thì tôi phát hiện ra nguyên nhân tắc đường thật là đơn giản: Hai anh lái xe quen biết nhau, có lẽ là ở cùng đơn vị, đi ngược chiều, gặp nhau và dừng xe, rồi thò đầu qua cửa sổ ca bin nói chuyện với nhau. Mỗi xe chiếm một nửa mặt đường không cần biết là những xe đang lưu thông trên đường đến đấy đều phải dừng lại, tạo thành một điểm tắc đường, trong khi máy bay Mỹ đang bay ầm ầm trên đầu. Rất may lúc này mục tiêu của chúng chưa phải là các xe chạy trên đường. Các lái xe khi đến điểm tắc đường là tự động dừng xe để chờ đợi mà không tìm hiểu nguyên nhân vì sao. Tôi vô cùng ngạc nhiên và tức giận vì hành động của hai anh lái xe kia. Nếu lúc này mà địch đánh vào đoàn xe đang bị tắc trên đường thì sẽ có hàng chục xe cháy và nhiều người chết, hậu quả và thiệt hại sẽ rất lớn, trong khi đó hai anh lái xe cứ thản nhiên ngồi tán gẫu với nhau.

Tôi không phải là người dễ nổi nóng, nhưng lúc đó để nhanh chóng giải phóng đường, tôi rút súng và quát hai anh lái xe: "Chuyện trò gì? Tắc đường hàng cây số rồi kia kìa, cho xe đi ngay, không ăn bom bây giờ!".

Lời nói của tôi đã ngay lập tức có tác dụng. Hai anh chàng lái xe chấm dứt câu chuyện và cho xe chuyển bánh, điểm ùn tắc được giải toả. Chúng tôi tiếp tục tiến về phía ngầm, chướng ngại vật quan trọng trên con đường đi đến kho G.

Khi đến cách ngầm khoảng gần l km tôi cho xe dừng lại để quan sát quy luật đánh phá của địch và quyết định phương án vượt qua. Tôi thấy sau mỗi đợt oanh tạc, các máy bay sẽ bay về căn cứ và khoảng 10 phút sau thì có một tốp mới bay đến và tiếp tục oanh tạc. Như vậy là chúng tôi sẽ có thời gian khoảng 10 phút giữa hai đợt ném bom của địch để vượt qua ngầm.

Chờ cho một đợt ném bom của địch vừa kết thúc, tôi ra lệnh cho 2 chiếc xe Zil-57 tiến nhanh về phía ngầm. Chỉ sau hơn 1 phút chúng tôi đã đến bên này ngầm và chuẩn bị cho xe vượt qua. Nhưng nhìn xuống dưới chúng tôi thấy một chiếc xe, giống như xe công trình đang đứng dưới ngầm. Những bánh xe phía bên trái đã trệch khỏi mặt ngầm. Chiếc xe không thể đi được nữa và nó cũng trở thành vật cản không cho xe nào vượt qua ngầm được. Thì ra trong khi chúng tôi ở phía bên này ngầm, chờ lúc địch lạm dừng để tranh thủ vượt qua thì phía bên kia ngầm cũng có một xe chờ thời cơ đó để vượt qua. Nhưng không may khi xe lao xuống ngầm thì bánh xe trệch khỏi đường ngầm và không thể di chuyển được nữa. Trong khi chưa biết xử lý thế nào? Tiến hay lùi thì tôi thấy từ trên ca bin của chiếc xe đang nằm dưới ngầm, có hai cô gái nhảy xuống. Nếu trong khoảng 10 phút nữa chiếc xe không được kéo lên thì máy bay sẽ đến và chiếc xe sẽ trở thành mục tiêu của trận ném bom. Hai cô gái nhảy xuống khỏi ca bin, nhưng loay hoay không biết làm gì. Thấy thế, tôi ra lệnh cho lái xe quay đầu xe, lùi xuống ngầm kéo chiếc xe kia lên. Chỉ chưa đầy 1 phút, xe chúng tôi đã quay đầu và từ từ lùi xuống ngầm. Hai cô gái thấy xe chúng tôi lùi xuống ngầm thì họ mừng như người chết đuôi vớ được cọc. Khi còn cách chiếc xe mắc kẹt dưới ngầm khoảng 3m, chúng tôi cho dừng xe và móc cáp vào hai xe. Mọi việc diễn ra rất nhanh. Tôi cũng không có thời gian để nhìn rõ mặt của hai cô bộ đội lái xe nữa. Chúng tôi không hề nói với nhau một câu nào. Sau khi móc cáp xong, hai cô gái nhảy lên ca bin. Chúng tôi nổ máy và từ từ kéo chiếc xe kia lên khỏi ngầm. Chúng tôi thu cáp tiếp tục vượt qua ngầm và chiếc xe kia sau khi được kéo lên khỏi ngầm thì tiếp tục cuộc hành trình của họ. Chúng tôi không kịp làm quen, không có lời tạm biệt và cũng không biết chiếc xe và hai cô gái kia ở đơn vị nào.

Khi xe lao xuống ngầm, lúc này tôi mới thấy rất nhiều bom chưa nổ còn nằm dưới ngầm. Chúng tôi thận trọng bò qua ngầm vì đã có bài học của chiếc xe vừa rồi, những quả bom bi nổ chậm vẫn nổ lốp đổp. Những quả bom xuyên phá nổ chậm cắm đầu xuống đất. Một phần thân và cái đuôi vẫn còn phía trên. Đồng chí Nghĩa ngồi cạnh tôi khiếp quá không dám mở mắt ra. Có lẽ đồng chí đang cầu trời khấn Phật để nó không nổ trong khi chúng tôi đang còn ở dưới ngầm.

Vừa lên khỏi ngầm, chúng tôi thấy nhiều bò nằm chết la liệt trên đường. Đàn bò bị trúng bom khi máy bay oanh tạc. Lúc này đồng chí Nghĩa nói với tôi: "Anh cho xe dừng lại đưa mấy con lên xe, tối về liên hoan".

Tôi nói: "không được, máy bay nó quay lại bây giờ. Đừng có chết vì thịt bò!".

Chúng tôi tiếp tục đến điểm hẹn. Đến nơi chúng tôi xuống xe. Người của kho G lái xe đi, chúng tôi ngồi đợi bên lề đường. Sau gần một giờ chúng tôi nhận lại xe và lên đường trở về trung đoàn. Khi gần đến ngầm trời đã nhá nhem tôi. Những con bò bị bom chết trên đường đã được thu dọn sạch.

Về đến kho trung đoàn đồng chí Nghĩa nói đùa với tôi: "Anh nhát bỏ mẹ, nếu không tối nay đã có một bữa liên hoan ra trò".

Tôi nói lại: "Tao nhát nhưng khi đi qua ngầm còn mở mắt chứ không nhắm tịt mắt như mày". Đó lá chuyến đi lấy đạn không thể quên được dù nó đã cách đây gần 40 năm.

Những chuyến đi lấy đạn sau này ở kho của mặt trận tôi không phải đi nữa vì đã có đồng chí Nên, Trung úy, Trợ lý đạn của trung đoàn phụ trách. Hôm ấy tôi làm thay việc cho đồng chí Nên vì đồng chí đang được phân công làm nhiệm vụ khác.