Di tích lịch sử “Hệ thống đường dây cáp tời quặng”
chứng tích còn lại của thực dân Pháp dùng để bóc lột sức lao động của công nhân mỏ kẽm Bản Thi trong thời kỳ chúng khai thác từ năm 1909 đến năm 1941 tại nơi đây. Trong thời kỳ khai thác mỏ kẽm Bản Thi, thực dân Pháp đã cho xây dựng một hệ thống vận chuyển quặng từ trên đỉnh núi Phja Khao xuống trung tâm xã Bản Thi bao gồm 2 dây cáp tời, hệ thống trụ, cột, ròng rọc. Hệ thống này được gọi là “Hệ thống đường dây cáp tời quặng”.
Hệ thống đường dây cáp tời quặng do thực dân Pháp thiết kế nằm trên sườn núi cao, bộ phận đầu tời nằm ở khu đất bằng trên đỉnh núi rộng khoảng 500m2, chính là vị trí mà đoàn chúng ta đang đứng đây ạ. Hai bờ kè đá được xây dựng rất kiên cố, cao 10m, rộng 7m2, ở giữa là hệ thống các cột sắt chống đỡ cho hai đường dây đi qua và kéo dài khoảng 4 km tới trung tâm xã Bản Thi. Hai đường cáp song song cách nhau 1,5 m, từ đầu tời đến cuối tời đường dây có 10 cột sắt to để cho dây cáp bắc qua. Hiện nay như quý vị và bà con đang thấy, các cột và hệ thống đầu tời vẫn còn, hệ thống dây cáp đã bị cắt và mất đi tương đối nhiều nhất là đoạn phía gần trung tâm xã Bản Thi, chỉ còn phần dây cáp phía đầu trên sườn núi là còn tương đối nguyên vẹn.
