DI VẬT THIÊNG LIÊNG CỦA LIỆT SĨ

Tôi còn nhớ như in, trong một buổi chiều tà, bầu trời Điện Biên không một gợn mây, đơn vị tôi đang tập trung nhả đạn vào quân thù thì bỗng bị một quả đạn pháo của địch rơi trúng vào trận địa, một số anh em bị thương vong, trong đó có Đại đội trưởng Bùi Công Phùng, anh bị thương khá nặng. Phùng là một cán bộ chỉ huy rất dũng cảm, ngoan cường. Anh em trong đơn vị thường gọi anh là “Con chim đầu đàn”. Ba năm liền anh là chiến sĩ thi đua liên tục của đơn vị.

Anh và tôi cùng nhập ngũ tháng 4 năm 1947, cùng ở đơn vị bộ đội địa phương huyện Hưng Nguyên, tỉnh Nghệ An, do ông Lê Thúc Cương làm chính trị viên huyện đội. Tôi và Phùng được đề bạt là Tiểu đội trưởng cùng thời gian đó. Đầu năm 1950, hai chúng tôi được điều động sang bộ đội chủ lực Vệ Quốc đoàn (thuộc Đại đoàn 304).

Đầu năm 1953, sau khi cưới vợ được vài ngày, anh được lệnh ra mặt trận tham gia chiến dịch Thượng Lào. Mặc dù chưa được hưởng tuần trăng mật trọn vẹn, nhưng anh vẫn vui vẻ lên đường.

Chiến dịch kết thúc, anh được tặng thưởng Huân chương Chiến sĩ hạng Nhì về thành tích chiến đấu. Đại đoàn 304 đã cùng các đơn vị bạn tiêu diệt một phần tư quân Pháp, ngụy trên toàn chiến trường Lào.

Thế mà đến giữa chiến dịch Điện Biên Phủ, khi đợt 2 đang diễn ra ác liệt thì anh ngã xuống! Anh đã hy sinh anh dũng, để lại niềm tiếc thương cho đơn vị và người vợ trẻ ở hậu phương đang mang trong người giọt máu của anh.

Trước khi trút hơi thở cuối cùng, anh chỉ nói với tôi bằng ánh mắt nhiều hơn bằng lời và vẫn còn kịp lấy trong người ra một cái túi vải nhỏ xíu khâu bằng tay, trao cho tôi xong thì anh vĩnh viễn ra đi... Tôi hiểu đây là “Di nguyện”, anh muốn tôi đưa kỷ vật này về cho người vợ của anh đang sống cô đơn nơi miền quê đồng chua nước mặn.

Sau khi đơn vị tổ chức chôn cất anh xong, một buổi chiều, khi ngồi một mình, tôi liền mở cái túi của anh ra xem, thấy bên trong có một chiếc nhẫn màu vàng khoảng 2 chỉ và 2 lọn tóc quấn vào nhau. Lúc bấy giờ tuy không có thời gian suy nghĩ nhiều, nhưng tôi hiểu đó là chuyện vàng đá, chuyện duyên tình, chuyện đời của anh chị mà tôi đã chứng kiến trong buổi lễ thành hôn.

Trời Điện Biên mây trắng vẫn bay, núi rừng Tây Bắc hoa ban vẫn nở, nhưng biết bao đồng chí, đồng đội của tôi và Đại đội trưởng Bùi Công Phùng đã vĩnh viễn yên nghỉ trên cánh đồng lòng chảo này!

Tôi đang mơ màng nhận ra mình còn nợ những người đã khuất quá nhiều, bỗng có một tia nắng xuyên qua kẽ lá chiếu vào mắt tôi chói lóa, rồi một bàn tav ai đó sờ nhẹ vào vai tôi, tôi ngoái cổ lại chỉ thấy một ánh mắt và một nụ cười. Tôi gọi lớn: Phùng! Thì ra đó chỉ là ảo ảnh. Tôi cố lắc mạnh, cái đầu đúng là đang nửa tỉnh, nửa mơ.

Chiến dịch Điện Biên Phủ kết thúc, hòa bình được lập lại, tôi được phép về thăm mẹ, nhân chuyến đi này tôi sẽ cố tìm bằng được người phụ nữ có tên là Hoa, mà ở quê thường gọi là Lượm. Không hiểu cái tên Lượm do đâu mà có, hay do mẹ chị nhặt được rồi đem về nuôi? Hoa có nét người mặn mà nhan sắc, tính tình hiền dịu dễ thương.

Từ làng tôi đến nhà Hoa cách chừng 5 cây số. Với chiếc xe đạp cọc cạch, tôi đi men theo con đường làng chẳng mấy chốc đến được nơi tôi định đến.

Lúc tôi dắt xe qua cổng làng. Thấy tôi mặc bộ quân phục đi qua, đám trẻ vui đùa liền dừng lại và chào tôi một cách rất lễ độ và dễ thương. Tôi đáp: Chào các cháu. Rồi tôi hỏi chúng, ở đây có cháu nào biết nhà cô Lượm ở đâu không? Một cháu nhanh nhẹn trả lời: ‘Thưa chú cháu biết ở làng này có một cô tên là Lượm ạ”.

- Vậy cháu có thể dẫn chú tới nhà cô Lượm không?

- Thưa chú được ạ. May cho chú quá!

- Vậy cháu ngồi lên xe chú cháu mình cùng đi.

Đi được một quãng thằng bé nói: “Nhà cô Lượm ở trước mặt chú nè”.

Tôi cám ơn cháu, thằng bé lại ù té chạy về phía bọn trẻ.

Nhìn căn nhà đơn sơ lạnh lẽo, cửa đóng then cài, tôi bâng khuâng thất vọng, có lẽ mẹ con Hoa đã chuyển đi nơi khác rồi chăng? Tôi liền ghé vào nhà một người hàng xóm bên cạnh để hỏi thăm.

Được biết mẹ con Hoa đang về thăm ngoại chập tối mới về. Tôi yên tâm chờ đợi.

Kìa mẹ con Hoa đã về đây rồi!

Chợt thấy tôi, Hoa òa lên khóc nức nở như một đứa trẻ, rồi dẫn tôi vào nhà. Tôi động viên an ủi Hoa, rồi trao kỷ vật của anh cho chị, cùng với tấm huân chương và số tiền do đơn vị phúng viếng.

Qua câu chuyện riêng tư, Hoa bộc lộ với tôi là chị sẽ không đi “bước nữa” mà quyết ở lại thờ chồng, nuôi con.

Nhìn lên di ảnh của Phùng tôi khấn bái:

Phùng ơi! Tôi đã làm tròn “di nguyện” của anh rồi, giọt máu của anh nay đã tròn một tuổi, thằng bé trông rất kháu khỉnh và dễ thương, nó giống hệt anh. Dưới suối vàng anh nhớ phù hộ cho mẹ con Hoa chân cứng đá mềm.

Kết thúc cuộc kháng chiến chống Mỹ, tôi lại có dịp về thăm mẹ con Hoa. Nhưng đau xót thay, lần này không phải là dòng nước mắt của chị, mà là nước mắt của mẹ chị, bởi mẹ con Hoa đã bị máy bay Mỹ sát hại. Tôi ngậm ngùi thắp một nén hương và mặc niệm người quá cố.