Điệp viên hoàn hảo Phạm Xuân Ẩn và quyết định liều lĩnh: Cứu "trùm mật vụ" đối phương vào phút chót

Trong lịch sử tình báo thế giới, hiếm có điệp viên nào hoạt động giữa sào huyệt địch hàng chục năm mà chưa một lần bị nghi ngờ, chưa từng bị bắt như Thiếu tướng tình báo Phạm Xuân Ẩn (Bí danh X6). Ông hoạt động dưới vỏ bọc phóng viên của Reuters và tạp chí Time (Mỹ), tiếp cận những tài liệu tối mật của Lầu Năm Góc và quân đội Sài Gòn để gửi về cho Trung ương Cục miền Nam.

Tài năng xuất chúng của Phạm Xuân Ẩn là điều lịch sử đã ghi nhận. Nhưng có một câu chuyện đầy tính nhân văn và không kém phần kịch tính diễn ra đúng vào ngày 30 tháng 4 năm 1975, thể hiện một góc nhìn rất khác về vị anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân này.

Ân oán giữa hai thế giới

Bác sĩ Trần Kim Tuyến từng là trùm mật vụ, nguyên Giám đốc Sở Nghiên cứu Chính trị - Xã hội dưới thời Ngô Đình Diệm. Trên thực tế, đây là cơ quan tình báo khét tiếng nhất của chế độ Sài Gòn lúc bấy giờ. Trần Kim Tuyến chính là kẻ thù số một, là mục tiêu săn lùng gắt gao của quân Giải phóng.

Trớ trêu thay, dưới vỏ bọc phóng viên danh giá, Phạm Xuân Ẩn lại là chỗ quen biết lâu năm với Trần Kim Tuyến. Tuyến từng giúp đỡ Ẩn rất nhiều trong việc thâm nhập vào giới thượng lưu và thu thập tin tức tình báo. Khi quân Giải phóng tiến vào Sài Gòn tháng 4/1975, những quan chức cấp cao của chính quyền Sài Gòn tháo chạy toán loạn. Trần Kim Tuyến, do có quá nhiều ân oán và bị Mỹ bỏ rơi vào phút chót, kẹt lại giữa thành phố trong cơn hoảng loạn tột độ. Ông ta biết rõ nếu bị bắt, bản án dành cho mình sẽ vô cùng thảm khốc.

Cuộc giải cứu kẻ thù "vô tiền khoáng hậu"

Trưa ngày 30/4/1975, khi xe tăng của quân Giải phóng đã húc đổ cổng Dinh Độc Lập, Trần Kim Tuyến trong tuyệt vọng đã tìm đến cầu cứu Phạm Xuân Ẩn.

Lúc này, Phạm Xuân Ẩn đang nắm trong tay chiến thắng thuộc về phe Cách mạng. Chỉ cần một cuộc gọi, ông có thể lập công lớn bằng cách giao nộp trùm mật vụ của đối phương. Việc che giấu cho Trần Kim Tuyến lúc bấy giờ không chỉ là hành động vi phạm kỷ luật quân đội nghiêm trọng, mà còn có thể khiến ông bị quy kết là phản bội, đe dọa trực tiếp đến sinh mạng và sự nghiệp tình báo lẫy lừng của ông.

Nhưng vượt lên trên mọi ranh giới chính trị và sự khốc liệt của chiến tranh, Phạm Xuân Ẩn đã quyết định mạo hiểm cứu Tuyến vì tình người. Bằng các mối quan hệ với báo chí phương Tây, Phạm Xuân Ẩn lấy chiếc xe hơi Renault của mình, đích thân lái xe chở Tuyến xuyên qua những con phố Sài Gòn đang rực lửa và hỗn loạn. Ông đưa Tuyến đến tòa nhà số 22 phố Gia Long, nơi có chiếc trực thăng cuối cùng của CIA đang chuẩn bị cất cánh trên nóc nhà.

Phạm Xuân Ẩn đã dùng uy tín của một nhà báo Mỹ để đẩy Trần Kim Tuyến lên chiếc trực thăng đó ngay trước khi nó rời đi, cứu mạng kẻ thù trong gang tấc.

Lòng nhân đạo của người chiến thắng

Nhiều năm sau này, khi danh tính điệp viên cộng sản của Phạm Xuân Ẩn được công bố, cả thế giới sững sờ. Bản thân Trần Kim Tuyến khi đang sống lưu vong ở nước ngoài cũng bàng hoàng nhận ra người bạn đã cứu mạng mình trong ngày tàn của chế độ lại chính là một tình báo viên của Cách mạng.

Khi được hỏi về quyết định liều lĩnh năm xưa, Phạm Xuân Ẩn chỉ đáp lại một cách nhẹ nhàng: "Lúc đó anh ta không còn là một kẻ thù, mà chỉ là một con người đang chạy trốn, một con chim gãy cánh. Tôi cứu anh ta vì tình bạn, và vì tôi biết Cách mạng không cần những cuộc trả thù đổ máu vô nghĩa".

Câu chuyện của Thiếu tướng Phạm Xuân Ẩn minh chứng cho một điều vĩ đại: Đỉnh cao của một người chiến sĩ cách mạng không chỉ là trí tuệ đánh bại đối phương trên chiến trường, mà còn là bản lĩnh giữ gìn được lòng nhân đạo cao cả nhất ngay trong thời khắc khốc liệt nhất của lịch sử.