Điểu Thị Thẹo
ẹ Điểu Thị Thẹo là bà mẹ duy nhất của dân tộc Chơro ở huyện Định Quán được Nhà nước phong tặng danh hiệu Bà mẹ Việt Nam Anh hùng trong đợt đầu tiên theo Quyết định số 394/KTCTN ngày 17/12/1994. Vùng đất bazan màu mỡ Túc Trưng là nơi cư trú lâu đời của dân tộc mẹ Thẹo. Dòng họ Điểu đã làm rạng danh Túc Trưng suốt cuộc trường chinh chống kẻ thù xâm lược. Những anh hùng, người con ưu tú, liệt sĩ, dân tộc Chơro như Điểu Cải, Điểu Một, Điểu Được, Điểu Chuột... sống mãi trong lòng dân, trong sự nghiệp vẻ vang của Tổ quốc. Đời mẹ những năm tháng trước ngày đất nước thống nhất vô cùng cơ cực. Thời con gái, mẹ làm nương rẫy, hái lượm và đi ở thuê. Cuộc sống nghèo nàn đã đưa cả dân tộc mẹ chìm đắm trong vòng lẩn quẩn của nghèo khổ, đói ăn, thiếu mặc. Lớn lên, mẹ “bắt chồng”. Ông Điểu Dục trở thành người bạn đời của mẹ. Kết quả của hạnh phúc ấy là cậu con trai Điểu Được ra đời. Chồng đi làm thuê, mẹ cũng đi làm thuê nuôi con. Bao năm quê hương bị xâm lược, mẹ cảm nhận được nỗi khổ đau của người nghèo. Bên cạnh cộng đồng người cực khổ là cảnh sống hoang phí thừa thãi của bọn chủ sở thực dân, những kẻ bám gót theo địch, sách nhiễu dân lành. Mẹ căm thù chúng như căm thù con beo, con cọp trên rừng. Điểu Được con mẹ lớn lên vừa đi học, vừa đi chăn bò thuê. Mẹ muốn đời con mẹ sẽ hạnh phúc hơn mẹ, nhưng chẳng biết làm sao. Mẹ vất vả làm việc, động viên con ráng học để có cái chữ với đời,để khỏi đi làm thuê, cuốc mướn, thoát khỏi thân phận ở đợ.Điểu Được con trai mẹ cùng với Điểu Cải trong những lần chăn bò ở rừng, đã may mắn gặp đươc các cán bộ cách mạng. Hai anh đã giác ngộ và tham gia vào lực lượng vũ trang địa phương. Chính trên mảnh đất quê hương, con mẹ đã cùng với bao người anh em trong cộng đồng đã đem sức mình ra đánh thù, mong cuộc sống yên hàn đến cho họ hàng, dân tộc. Trong những năm hoạt động ở căn cứ, Điểu Được đã tham gia cùng với xã đội tổ chức nhiều trận đánh vào đồn bót, ấp chiến lược, tiêu diệt hàng trăm tên địch, nêu cao ý chí kiên cường của người con Chơro.rong một cuộc chiến đấu chống càn tháng 3/1970, Điểu Được đã anh dũng hy sinh khi đang giữ chức vụ Xã đội phó, để lại sự kính trọng và thương tiếc của tổ chức, đồng đội, nhân dân. Ngày nhận tin con hy sinh, mẹ đi vào rừng ba ngày tìm xác con, nhưng vô vọng, bom đạn kẻ thù đã vùi xác con mẹ và đồng đội vào trong từng thớ đất của quê hương này. Những ngày cuối đời, mẹ sống trong vòng tay yêu thương của mọi người. Bên mẹ, có chị Nguyễn Thị Xuân, Hội trưởng Hội Liên hiệp phụ nữ xã Túc Trưng, nhìn thấy cảnh sống đơn độc của mẹ đã chăm sóc mẹ trong những ngày tháng cuối đời. Hàng tháng, những “con trai” của mẹ ở xã đội Túc Trưng đến thăm hỏi, thay phiên nhau dọn dẹp nơi ở của mẹ. Mẹ qua đời trong vòng tay của “các con” năm 1999.


