ĐINH BỘ LĨNH

ĐINH BỘ LĨNH (924, Hoa Lư – 979, Hoa Lư, 55 tuổi)Đ INH BỘ LĨNH (924–979) (trị vì 968–979), tên thật là Đinh Hoàn (丁 桓1 ), là vị hoàng đế đầu tiên của Việt Nam sau khi đất nước được giải phóng khỏi ách thống trị của nhà Nam Hán ở Trung Quốc , đồng thời là người sáng lập ra nhà Đinh tồn tại trong thời gian ngắn và là một nhân vật quan trọng trong việc thiết lập nền độc lập và thống nhất chính trị của Việt Nam vào thế kỷ thứ 10. Ông đã thống nhất Việt Nam bằng cách đánh bại mười hai sứ quân nổi loạn và trở thành vị hoàng đế đầu tiên của Việt Nam . Sau khi lên ngôi, ông đổi tên nước thành Đại Cồ Việt . ĐINH BỘ LĨNH còn được gọi là Đinh Tiên Hoàng (丁 先 皇; nghĩa đen là “ Đinh, hoàng đế quá khứ ”).Cuộc sống và sự nghiệp

ĐINH BỘ LĨNH sinh năm 924 tại Hoa Lư ( phía nam đồng bằng sông Hồng, ngày nay là tỉnh Ninh Bình ). Lớn lên tại một ngôi làng địa phương trong thời kỳ nhà Đường Trung Quốc thống trị Việt Nam trong nhiều thế kỷ tan rã, ĐINH BỘ LĨNH đã trở thành một nhà lãnh đạo quân sự địa phương từ khi còn rất trẻ. Từ thời kỳ hỗn loạn này, chính thể Việt Nam độc lập đầu tiên đã xuất hiện khi lãnh chúa Ngô Quyền đánh bại lực lượng Nam Hán trong Trận Bạch Đằng lần thứ nhất vào năm 938. Tuy nhiên, nhà Ngô yếu và không thể thống nhất Việt Nam một cách hiệu quả . Đối mặt với tình trạng hỗn loạn trong nước do sự cạnh tranh của mười hai lãnh chúa phong kiến để giành quyền kiểm soát đất nước, cũng như mối đe dọa bên ngoài do Nam Hán đại diện , tự coi mình là người thừa kế của vương quốc Nam Việt cổ đại bao gồm không chỉ miền nam Trung Quốc mà còn cả vùng Bắc Bộ ở miền bắc Việt Nam , ĐINH BỘ LĨNH đã tìm kiếm một chiến lược để thống nhất Việt Nam về mặt chính trị . Sau khi vị vua cuối cùng của nhà Ngô băng hà vào năm 965, ông nắm quyền và lập nên một vương quốc mới , kinh đô đặt tại huyện Hoa Lư quê hương ông . Để củng cố quyền lực chính đáng của mình so với triều đại trước, ông đã kết hôn với một người phụ nữ thuộc dòng họ Ngô .

Trong những năm đầu trị vì, ĐINH BỘ LĨNH đặc biệt cẩn thận để tránh gây thù chuốc oán với Nam Hán . Tuy nhiên, vào năm 968, ông đã thực hiện bước đi khiêu khích bằng cách lấy danh hiệu Hoàng đế ( Hoàng Đế ) và do đó tuyên bố độc lập khỏi ách thống trị của Trung Quốc . Ông đã thành lập nhà Đinh và gọi vương quốc của mình là Đại Cồ Việt . Tuy nhiên, quan điểm của ông đã thay đổi khi nhà Tống hùng mạnh sáp nhập Nam Hán vào năm 971. Vào năm 972, ĐINH BỘ LĨNH đã lấy lòng nhà Tống bằng cách cử một phái đoàn cống nạp để chứng tỏ lòng trung thành của mình với Hoàng đế Trung Quốc . Sau đó, Hoàng đế Thái Tổ của nhà Tống công nhận người cai trị Việt Nam là Giao Chỉ Quận Vương ( Vua của Giao Chỉ ), một danh hiệu thể hiện mối quan hệ chư hầu lý thuyết trong sự phục tùng đế chế. Nhận thức rõ về sức mạnh quân sự của nhà Tống và mong muốn bảo vệ nền độc lập của đất nước mình, ĐINH BỘ LĨNH đã đạt được một hiệp định không xâm lược để đổi lấy các khoản cống nạp phải nộp cho triều đình Trung Quốc ba năm một lần.

Quan hệ đối ngoại

Ngoài việc quản lý quan hệ với Trung Quốc , ĐINH BỘ LĨNH còn tích cực cải cách hành chính và quân đội Việt Nam nhằm củng cố nền tảng của nhà nước mới. Ông thiết lập triều đình và hệ thống cấp bậc công chức và quân đội. ĐINH BỘ LĨNH cũng thiết lập một hệ thống tư pháp nghiêm ngặt, trong đó tội phản quốc sẽ bị trừng phạt bằng cách luộc trong vạc dầu sôi hoặc ném cho hổ nhốt trong lồng, nhằm răn đe tất cả những ai đe dọa trật tự mới của vương quốc.

Ám sát Đinh Bộ Lĩnh

Tuy nhiên, triều đại của Đinh Bộ Lĩnh không kéo dài được lâu. Năm 979, một viên quan trong cung, do mơ thấy ác mộng, đã giết chết cả Đinh Bộ Lĩnh và con trai cả Đinh Liễn khi họ đang ngủ trong sân cung. Kẻ giết người nhanh chóng bị tướng Nguyễn Bặc bắt giữ và xử tử . BỘ LĨNH được kế vị bởi người con trai còn sống sáu tuổi là Đinh Phê Đế .

Nhà Tống muốn lợi dụng tình hình hỗn loạn ở Đại Cồ Việt để tái lập quyền kiểm soát của Trung Quốc đối với đất nước, và đã phái quân đội xâm lược Việt Nam . Trong cuộc khủng hoảng này, LÊ HOÀN, tổng chỉ huy quân đội của Đinh Bộ Lĩnh , đã bước vào khoảng trống quyền lực, phế truất hoàng đế trẻ tuổi, loại bỏ những người chống đối ông trong triều đình và bắt đầu quan hệ bất chính với Thái hậu Dương Vân Nga . LÊ HOÀN đã đánh bại cuộc xâm lược của nhà Tống , tự xưng là Hoàng đế và lập ra nhà Tiền Lê . Ông tiếp tục gọi đất nước là " Đại Cồ Việt ".