Đinh Bộ Lĩnh và Dẹp loạn 12 Sứ quân (968)

Sau khi Ngô Quyền mất, đất nước rơi vào tình trạng loạn lạc, được sử sách gọi là "Loạn 12 Sứ quân". Mỗi sứ quân cát cứ một vùng, gây nên cảnh chia cắt, chiến tranh liên miên, đe dọa nền độc lập vừa giành được. Đinh Bộ Lĩnh, người ở Hoa Lư (Ninh Bình), đã sớm bộc lộ tài năng quân sự và khả năng thu phục lòng người.

Ông được nhân dân ủng hộ, tôn là Vạn Thắng Vương. Đinh Bộ Lĩnh không chỉ dùng vũ lực mà còn dùng mưu lược để dẹp loạn. Ông đã lần lượt đánh dẹp hoặc chiêu dụ các sứ quân khác, trong đó nổi bật là việc đánh bại sứ quân Trần Lãm và Kiều Công Hãn. Đến năm 968, ông hoàn thành sứ mệnh thống nhất đất nước, chấm dứt tình trạng cát cứ kéo dài gần 30 năm. Sau đó, ông lên ngôi Hoàng đế, lấy hiệu là Đinh Tiên Hoàng, đặt quốc hiệu là Đại Cồ Việt, đóng đô tại Hoa Lư, mở ra triều đại phong kiến tập quyền đầu tiên, đặt nền móng vững chắc cho nhà nước độc lập.