ĐINH NÚP – Dẫn buôn làng đứng lên giữ đất trong kháng chiến chống Pháp

Ở làng S’tơr, Đinh Núp không bắt đầu từ một vị trí quyền lực hay một danh hiệu. Ông gắn bó với công việc của buôn làng, hiểu rừng, hiểu nương rẫy và hiểu những tập quán giúp cộng đồng tồn tại qua mùa khắc nghiệt. Khi quân Pháp mở rộng sự kiểm soát ở Tây Nguyên, những hiểu biết ấy trở thành nền tảng để ông vận động người dân cùng chuẩn bị chống trả, bảo vệ nơi ở và giữ lấy cách sống của mình.

Trong kháng chiến chống Pháp, Đinh Núp nổi bật bởi khả năng tập hợp dân làng và tổ chức cách đánh phù hợp với địa hình. Đồng bào Ba Na tận dụng rừng núi, dựng chướng ngại, đặt bẫy, dùng vũ khí thô sơ và phối hợp với lực lượng kháng chiến để ngăn bước quân địch. Đinh Núp không tách mình khỏi công việc chung: ông cùng dân làng lo việc canh gác, bảo vệ lương thực, che chở cán bộ và duy trì sự liên kết giữa các gia đình. Mỗi việc làm đều góp phần biến buôn làng thành một nơi có thể đứng vững trước những cuộc càn quét.

Điều đáng nhớ ở Đinh Núp là ông đã biến sự chống trả của một cộng đồng nhỏ thành một phong trào có tổ chức. Từ kinh nghiệm chiến đấu và uy tín trong buôn làng, ông góp phần khơi dậy tinh thần đoàn kết của đồng bào các dân tộc ở Tây Nguyên, để người dân không cam chịu bị áp đặt ngay trên quê hương mình. Câu chuyện về làng S’tơr và người dẫn dắt nó sau này được biết đến rộng rãi qua hình tượng anh hùng Núp, nhưng dấu ấn trước hết vẫn nằm ở những năm tháng ông cùng bà con bền bỉ giữ làng, giữ người và giữ lực lượng.

Trong giai đoạn 1945–1954, Đinh Núp đã cho thấy một người lãnh đạo gần dân có thể bắt đầu từ những việc rất thiết thực: hiểu địa bàn, biết dựa vào cộng đồng, kiên trì tổ chức và không rời bỏ bà con trong lúc gian nguy. Chính sự tận tụy ấy làm nên sức mạnh của người con làng S’tơr trong cuộc kháng chiến chống Pháp.