Đinh Thị Vân

Một người phụ nữ mảnh khảnh, răng đen, ăn trầu, quanh năm mặc áo

bà ba, không qua một lớp đào tạo nào về nghiệp vụ tình báo nhưng

bà đã hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ được giao.

Bà cùng những tên tuổi đã trở thành huyền thoại như: Thiếu tướng Vũ Xuân

Nhã, Thiếu tướng Phạm Xuân Ẩn, Đại tá Phạm Ngọc Thảo, Đại tá Lê Hữu

Thúy… góp phần làm nên chiến thắng mùa xuân 30/4/1975, giành lại độc lập,

thống nhất cho Tổ quốc.

Đó chính là nữ tình báo, Anh hùng, Đại tá Đinh Thị Vân - một tấm gương đáng

để các thế hệ hôm nay tự hào, học tập và noi theo.

Hy sinh hạnh phúc riêng cưới vợ cho chồng

Căn nhà nhỏ trên gác 2 ở số 8, Cửa Đông, quận Hoàn Kiếm, TP. Hà Nội là nơi

nữ tình báo Đinh Thị Vân sống những năm cuối đời. Sau đó được giao lại cho

người cháu Đinh Văn Đạt, năm nay đã ngoài 60 tuổi, làm nơi tưởng niệm nữ

tình báo Anh hùng.

Đại tá Đinh Thị Vân (SN 1916), sinh ra ở làng Đông An, xã Xuân Thành, huyện

Xuân Trường, tỉnh Nam Định. Tên thật là Đinh Thị Mậu, xuất thân trong một

gia đình nho học, có truyền thống yêu nước. Ngay từ nhỏ bà đã ý thức được

tinh thần đấu tranh chống thực dân đế quốc vì độc lập dân tộc. Được các anh

trai là Đinh Lai Hạp và Đinh Thúc Dự, những đảng viên Đảng Cộng sản Đông

Dương ngày ấy giác ngộ, động viên tham gia hoạt động cách mạng, làm giao

thông liên lạc, cất giữ tài liệu bí mật của Đảng và tham gia tổ chức nhóm “ái

hữu tương tế”, nuôi dưỡng, bảo vệ cán bộ cách mạng.

Tháng 6/1954, Trung ương quyết định điều động Đinh Thị Vân lên công tác tại

Cục Nghiên cứu Tổng tham mưu - Bộ Quốc Phòng. Bà được giao nhiệm vụ về

Hà Nội hoạt động bí mật trong lòng địch, gây dựng cơ sở, tìm hiểu những ý đồ

chiến lược của địch. Tuy nhiên, do hoàn cảnh gia đình mẹ già yếu, chồng bị

đau ốm nhưng vì nhiệm vụ đặc biệt lại phải xa quê hương, xa những người

thân yêu nhất để hoàn thành nhiệm vụ mà Đảng và quân đội đã tin tưởng giao

phó. Mặc dù nghĩa tình sâu nặng nhưng bà đã chủ động đề nghị với lãnh đạo

đồng thời cưới vợ cho chồng chăm sóc, lo toan việc nhà tạo điều kiện để mình

hoàn thành nhiệm vụ.

Chỉ một thời gian ngắn bà đã xây dựng được một số cơ sở tin cậy ở nội

thành Hà Nội. Chấp hành chỉ thị, bà Vân tìm cách lọt qua mạng lưới kiểm

soát dày đặc của địch trên đường số 5 để xuống Hải Phòng. Nhờ vào các

mối quan hệ và công tác vận động, giác ngộ quần chúng chị đã hoàn thành

xuất sắc nhiệm vụ, cung cấp nhiều tin tức quan trọng để cấp trên chỉ đạo

thắng lợi và giành thế chủ động trong thời gian “300 ngày tập kết”.

Hiệp định Geneve được ký kết, đất nước bị chia cắt thành hai miền, lấy vĩ

tuyến 17 là ranh giới tạm thời. Tháng 10/1954, trước ngày quân ta kéo về

giải phóng Thủ đô, bà nhận lệnh bí mật vào Nam hoạt động. Để tạo vỏ bọc

hợp pháp cho việc di cư vào Nam và phù hợp với hoạt động sau này, bà

đã đóng vai “người đi buôn vào Nam kiếm sống”. Từ đó, ngày ngày “dì Sáu

di cư” trĩu nặng trên đôi vai gầy gánh guốc đi bán rong khắp ngõ phố Sài

Gòn. Từ chợ Bàn Cờ, chợ An Đông, đến chợ ông Tạ, chợ Cầu Bông, từ

ngã tư Hàng Xanh, vòng lên chợ Cầu Muối…

Để hỗ trợ cho hoạt động của bà, cấp trên quyết định thông báo: “Đinh Thị

Vân đã phản Đảng, bỏ nhiệm vụ chạy trốn vào Nam. Tuyên án tử hình

vắng mặt”. Tin dữ lan truyền quá nhanh, anh em đồng chí, họ hàng, quê

hương… đều bàng hoàng, sửng sốt. Thế nhưng đã đánh hoả mù vào cơ

quan mật vụ của địch, tạo điều kiện thuận lợi cho bà hoạt động bí mật.

Do sơ suất của một cơ sở trong lưới, bà Vân đã bị địch nghi ngờ và bắt

giam. Cho dù chúng dùng mọi thủ đoạn tra tấn rất dã man, nhưng không

moi được bất cứ tin tức gì ở bà, chúng đưa bà đi biệt giam ở Vân Đồn, trại

Lê Văn Duyệt, Sở Thú. Sau năm năm tù đày qua các nhà lao, nếm đủ mọi

cực hình tra tấn dã man về thể xác, uy hiếp khủng bố về tinh thần nhưng

với dũng khí phi thường của người Cộng sản, bà Đinh Thị Vân đã vượt

qua tất cả, tuyệt đối trung thành với Đảng, với cách mạng, bảo vệ trọn vẹn

mạng lưới tình báo do bà phụ trách.

Phát huy đà thắng lợi của hai mùa khô, cục diện trên toàn miền Nam thay

đổi có lợi cho ta. Trung ương quyết định: “Chuyển cuộc đấu tranh cách

mạng miền Nam sang một thời kỳ mới - Thời kỳ giành thắng lợi quyết

định”. Chủ trương của ta được thực hiện bằng cuộc Tổng tiến công và nổi

dậy Tết Mậu Thân 1968 mà tình báo gọi là kế hoạch “Vụ Mùa”. Bà trực tiếp

hướng dẫn việc chuẩn bị “Vụ mùa’ ở Sài Gòn, chuẩn bị giao liên dẫn

đường cho lực lượng ở bên ngoài vào. Tất cả tin tức đều đã được mạng

lưới của bà kịp thời báo cáo ra Bộ chỉ huy chiến dịch kèm theo những ý

kiến phân tích xác đáng. Mọi kế hoạch đều được tuyệt đối giữ bí mật tới

mức khi “Vụ mùa” đã triển khai mà địch vẫn không hề hay biết.

Địch trở tay không kịp, hoang mang lo sợ, máy bay bay rối loạn trên bầu

trời Sài Gòn, xe nha binh chạy đâm bừa vào nhau nhốn nháo. Trong thời

điểm ấy, bà Đinh Thị Vân vẫn bình tĩnh chỉ huy các chiến sỹ trong lưới của

mình, âm thầm làm nhiệm vụ. Vì vậy, sau những ngày vang dội của cuộc

tổng tiên công Mậu Thân, Mỹ Ngụy rất hoang mang lo sợ nên càng lùng

sục, bắt bớ và thẳng tay đàn áp dã man, nhưng lưới tình báo do bà Vân

phụ trách hóa trang giấu kín mình trong từng vỏ bọc khác nhau và hàng

ngày vẫn công khai hoạt động giữa vòng vây của cảnh sát và mật vụ Sài

Gòn.

Tháng 3/1969, do yêu cầu công tác và tình hình sức khoẻ của bà Vân bị

giảm sút sau những năm tháng tù đày bị địch tra tấn dã man và hoạt động

vất vả, căng thẳng trong hoàn cảnh vô cùng khắc nghiệt, nên cấp trên đã

quyết định điều bà ra Hà Nội để điều trị và phân công làm công tác huấn

luyện.

Với công lao cống hiến cho Đảng và Nhà nước cũng như quân đội, ngày

25/8/1970, bà Đinh Thị Vân được nhà nước phong tặng danh hiệu cao

quý: Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.

Sau gần trọn một đời cống hiến cho cách mạng, bà về nghỉ hưu ở căn gác

nhỏ trong ngôi nhà số 8 phố Cửa Đông, quận Hoàn Kiếm, Hà Nội. Sống

thanh bạch, giản dị, khiêm tốn và thật sự trong sạch trong sự yêu mến và

ngưỡng mộ của bạn bè, mọi người nơi bà cư trú. Bà Đinh Thị Vân mất

ngày 11/12/1995 tại Hà Nội.

Trong lịch sử tình báo quân sự Việt Nam, có một nữ điệp viên chiến lược

đã hy sinh hạnh phúc riêng, lấy vợ cho chồng để rồi suốt mấy chục năm

âm thầm làm nhiệm vụ cực kỳ nguy hiểm trong lòng địch, đã hoàn thành

xuất sắc nhiệm vụ quan trọng với vai một người lao động bình thường,

răng đen, ăn trầu, quanh năm mặc áo bà ba… Vì những cống hiến xuất

sắc cho Tổ quốc, bà Đinh Thị Vân xứng đáng trở thành huyền thoại trong

ngành tình báo Việt Nam.