Đinh Tiên Hoàng – Người dẹp loạn 12 sứ quân, thống nhất đất nước

Đinh Bộ Lĩnh sinh ra tại vùng núi Hoa Lư (Ninh Bình) vào thế kỷ X. Ông sống trong bối cảnh triều đình nhà Ngô suy yếu sau cái chết của Ngô Quyền. Đất nước rơi vào tình trạng phân liệt trầm trọng với sự nổi lên của 12 sứ quân cát cứ. Các sứ quân đánh giết lẫn nhau tranh giành quyền lực, khiến kinh tế đình đốn, nhân dân lầm than và tạo ra sơ hở chết người để các thế lực phương Bắc lăm le xâm lược trở lại. Nhận thức được nguy cơ mất nước, Đinh Bộ Lĩnh đã dựa vào địa thế hiểm trở của vùng lau sậy Hoa Lư để xây dựng căn cứ, chiêu mộ binh mã.

Với tài năng quân sự kiệt xuất và chính sách ngoại giao linh hoạt (liên kết với sứ quân Trần Lãm, thu phục Phạm Bạch Hổ), ông đã lần lượt đánh bại hoặc dụ hàng các thế lực cát cứ. Đạo quân của ông đi đến đâu, dân chúng ủng hộ đến đó, ông được suy tôn là Vạn Thắng Vương. Năm 968, công cuộc thống nhất non sông hoàn thành.

Đinh Bộ Lĩnh lên ngôi, lấy hiệu là Đinh Tiên Hoàng, đặt quốc hiệu là Đại Cồ Việt và định đô tại Hoa Lư. Ý nghĩa lịch sử của Đinh Tiên Hoàng không chỉ dừng lại ở một chiến công dẹp loạn quân sự. Việc ông tự xưng là Hoàng đế (chứ không xưng Vương phụ thuộc như trước đó) và đặt quốc hiệu riêng là sự khẳng định đanh thép tư thế độc lập, ngang hàng với các hoàng đế phương Bắc. Sự nghiệp của ông đóng vai trò bản lề, mở ra thời kỳ xây dựng nhà nước phong kiến trung ương tập quyền vững mạnh, chấm dứt hoàn toàn nguy cơ phân liệt của dân tộc.