ĐỖ HOÀI NAM – NGƯỜI BÁC SĨ GIÀNH LẠI SỰ SỐNG GIỮA CHIẾN TRƯỜNG
Đỗ Hoài Nam sinh năm 1931, dân tộc Kinh, quê xã Hội Cư, huyện Cái Bè, tỉnh Tiền Giang, nhập ngũ tháng 12-1950. Khi được tuyên dương Anh hùng, ông là bác sĩ, Viện trưởng Viện Quân y Đ.72 thuộc Cục Hậu cần, Bộ Chỉ huy Miền, đảng viên Đảng Cộng sản Việt Nam. Trong điều kiện quân y chiến trường vô cùng thiếu thốn và ác liệt, ông trực tiếp thực hiện 1.200 ca phẫu thuật an toàn, xử trí nhiều vết thương hiểm nghèo ở sọ não, lồng ngực, ổ bụng, cột sống, mạch máu và xương. Không chỉ cứu chữa thương binh, ông còn đúc kết kinh nghiệm thành tài liệu khoa học, giảng dạy và đào tạo đội ngũ quân y. Ngày 20-12-1973, Đỗ Hoài Nam được tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân giải phóng.
CÂU CHUYỆN DẤU ẤN: 1.200 CA MỔ GIỮA CHIẾN TRƯỜNG
Trong chiến tranh, có những người chiến đấu bằng súng.
Và cũng có những người chiến đấu bằng dao mổ, đôi bàn tay và kiến thức y khoa.
Bác sĩ Đỗ Hoài Nam là một trong những người như thế.
Ở Viện Quân y Đ.72, phía sau những trận đánh là một cuộc chiến khác không kém phần quyết liệt: cuộc chiến giành lại sự sống cho thương binh.
Mỗi thương binh được chuyển về có thể mang một loại tổn thương khác nhau. Có người bị thương ở sọ não. Có người vỡ gan, thủng dạ dày. Có người tổn thương phổi. Có người đứt mạch máu lớn. Có người gãy xương nghiêm trọng.
Trong những tình huống ấy, quyết định của người bác sĩ có thể liên quan trực tiếp đến sự sống còn của người lính.
Và Đỗ Hoài Nam đã đứng ở vị trí ấy.
1.200 CA PHẪU THUẬT – 1.200 LẦN ĐỐI MẶT VỚI THỬ THÁCH
Trong thời gian phụ trách bệnh viện, dù điều kiện khó khăn, gian khổ và chiến tranh ác liệt, Đỗ Hoài Nam vẫn tìm mọi cách cứu chữa thương binh, bệnh binh.
Ông được ghi nhận đã thực hiện:
1.200 CA PHẪU THUẬT AN TOÀN
Nhưng điều đặc biệt không chỉ nằm ở con số.
Đó còn là độ phức tạp của những ca phẫu thuật mà ông phải xử trí.
Ông từng mổ hộp sọ, lấy dị vật và khâu vá màng não.
Ông xử trí vết thương cột sống, giúp phục hồi hai chân cho một thương binh từng bị liệt.
Ông thực hiện khâu nối những mạch máu lớn bị tổn thương.
Ông phẫu thuật các trường hợp vỡ gan, thủng dạ dày trong tình trạng nguy kịch.
Ông mổ lồng ngực, xử trí những vết thương phổi nặng.
Có những trường hợp mà chỉ một sai sót nhỏ cũng có thể khiến người thương binh không còn cơ hội trở về.
148 THƯƠNG BINH ĐƯỢC CỨU SỐNG TỪ NHỮNG TỔN THƯƠNG MẠCH MÁU
Một trong những dấu ấn nổi bật trong công tác chuyên môn của Đỗ Hoài Nam là xử trí các tổn thương mạch máu.
Theo tư liệu, ông đã phẫu thuật xử trí bọc phồng mạch máu, cứu sống:
148 THƯƠNG BINH
Đó là những trường hợp đòi hỏi kỹ thuật chuyên môn cao trong hoàn cảnh chiến trường.
Không dừng lại ở đó, Đỗ Hoài Nam còn thực hiện khâu nối mạch máu lớn, góp phần cứu sống nhiều thương binh bị đứt mạch.
Với những người lính ấy, một ca phẫu thuật thành công không đơn thuần là một thành tích y khoa.
Đó là một mạng sống được giữ lại.
32 THƯƠNG BINH VỚI VẾT THƯƠNG PHỔI
Những tổn thương lồng ngực và phổi thuộc nhóm vết thương đặc biệt nguy hiểm.
Đỗ Hoài Nam đã trực tiếp mổ lồng ngực, xử trí những trường hợp bị thương ở phổi và được ghi nhận:
CỨU SỐNG 32 THƯƠNG BINH
Ông còn thực hiện nhiều kỹ thuật khó khác: khâu nối thần kinh ngoại vi, góp phần hạn chế tàn tật; khâu bảo tồn thận cho một thương binh bị vỡ thận; và đóng đinh nội tủy để cứu chữa trường hợp gãy xương đùi.
Từ sọ não đến lồng ngực.
Từ ổ bụng đến cột sống.
Từ mạch máu đến thần kinh và xương.
Mỗi lĩnh vực lại đặt ra một thử thách khác nhau đối với người bác sĩ quân y.
KHÔNG CHỈ CỨU NGƯỜI – CÒN TRUYỀN LẠI KINH NGHIỆM
Điều đáng quý ở Đỗ Hoài Nam là những kinh nghiệm có được từ thực tiễn cứu chữa thương binh không chỉ dừng lại ở cá nhân ông.
Sau những ca phẫu thuật thành công, ông nghiên cứu, tổng kết và đúc rút kinh nghiệm thành tài liệu khoa học.
Những kinh nghiệm ấy được cấp trên phổ biến để ngành quân y của Miền áp dụng.
Như vậy, giá trị của một ca mổ không còn giới hạn trong phòng phẫu thuật.
Một kinh nghiệm được đúc kết có thể giúp những bác sĩ, y sĩ khác xử trí tốt hơn những trường hợp tương tự ở các chiến trường khác.
Đỗ Hoài Nam còn tham gia giảng dạy tại trường đào tạo bác sĩ, trực tiếp hướng dẫn, kèm cặp hàng chục y sĩ.
Từ sự dìu dắt ấy, nhiều y sĩ có thể đảm nhiệm được phần lớn công việc chuyên môn của bác sĩ.
Đó là một đóng góp thầm lặng nhưng có ý nghĩa lâu dài: đào tạo thêm những người có khả năng tiếp tục cứu chữa thương binh.
DẤU ẤN CỦA NGƯỜI THẦY THUỐC QUÂN Y
Những đóng góp của bác sĩ Đỗ Hoài Nam được ghi nhận bằng:
🏅 3 Huân chương Chiến công Giải phóng hạng ba
🏅 7 lần danh hiệu Chiến sĩ thi đua
🏅 17 bằng khen và giấy khen
Và ngày 20 tháng 12 năm 1973, Chính phủ Cách mạng lâm thời Cộng hòa miền Nam Việt Nam tặng ông danh hiệu:
ANH HÙNG LỰC LƯỢNG VŨ TRANG NHÂN DÂN GIẢI PHÓNG
DẤU ẤN CÒN LẠI
Nếu trên trận tuyến, người chiến sĩ chiến đấu để bảo vệ đồng đội và hoàn thành nhiệm vụ, thì trong bệnh viện quân y, bác sĩ Đỗ Hoài Nam tiếp tục một cuộc chiến khác:
giành lại từng nhịp thở, từng mạch máu, từng phần cơ thể và từng sự sống từ những vết thương chiến tranh.
1.200 ca phẫu thuật an toàn là dấu ấn đặc biệt trong cuộc đời quân y của ông. Nhưng phía sau con số ấy còn là tinh thần học tập, nghiên cứu, tổng kết kinh nghiệm và đào tạo lớp cán bộ y tế tiếp nối.
Đỗ Hoài Nam – người bác sĩ quân y lấy phòng mổ làm trận địa, lấy y thuật và trách nhiệm làm vũ khí, góp phần giành lại sự sống cho những người lính giữa những năm tháng chiến tranh khốc liệt.


