Đỗ Lương Bằng – Thỏi gang trong lò luyện của chiến tranh

Liệt sĩ Đỗ Lương Bằng, tên khai sinh là Đỗ Văn Tinh, sinh ngày 8-10-1944 tại tỉnh Nam Định (cũ), nay là tỉnh Ninh Bình. Tháng 4-1963, anh xung phong nhập ngũ. Sau thời gian huấn luyện và chiến đấu, anh được biên chế về đơn vị Pháo cao xạ thuộc Sư đoàn 341 (Quân khu 4), tham gia chiến đấu trên chiến trường Quân khu 4 và đã để lại những dấu ấn sâu đậm bằng lòng dũng cảm, ý chí kiên cường và tinh thần sẵn sàng hy sinh vì Tổ quốc.

Trong cuốn nhật ký được lưu giữ tại Bảo tàng Quân khu 4, Đỗ Lương Bằng đã viết những dòng thể hiện rõ lý tưởng sống của mình: “Lẽ sống của tôi là phải lao vào những nơi khó khăn nhất, lao vào mũi nhọn của cuộc sống lao động và chiến đấu chống Mỹ. Tôi muốn trở thành một thỏi gang trong lò luyện kim, chứ không muốn làm một tấm lụa mỏng trong quầy hàng, cánh hồng nhung trong phòng ấm”. Đối với anh, tuổi trẻ không phải để tìm kiếm sự bình yên mà là để dấn thân vào những nơi gian khổ nhất, nơi Tổ quốc cần những người lính sẵn sàng chiến đấu.

Ngày 20-4-1965, Đỗ Lương Bằng bước vào trận chiến ác liệt đầu tiên kể từ khi có mặt tại chiến trường. Địch huy động 20 máy bay phản lực liên tục đánh phá trong suốt 55 phút nhằm vào khu vực cầu Mỹ Đức trên tuyến đường chiến lược 15A thuộc huyện Lệ Thủy, tỉnh Quảng Bình. Bom đạn phủ kín trận địa, có những quả bom chỉ cách hầm pháo khoảng 70m. Trong hoàn cảnh vô cùng nguy hiểm ấy, Đỗ Lương Bằng cùng đồng đội vẫn kiên cường giữ trận địa và chiến đấu đến cùng. Trận đánh đầu tiên ấy đã kết thúc bằng thắng lợi khi đơn vị bắn rơi tại chỗ một máy bay F101.

Đến ngày 22-4, trong một trận chiến khác, Đỗ Lương Bằng giữ vị trí pháo thủ số 1. Khi trận đánh đang diễn ra căng thẳng, một mảnh bom cắm vào khuỷu tay trái khiến anh bị thương và chảy nhiều máu. Khẩu đội trưởng lập tức yêu cầu anh rời vị trí để băng bó, nhưng Đỗ Lương Bằng vẫn quyết tâm ở lại. Anh bình tĩnh tiếp tục điều khiển khẩu pháo, bám sát mục tiêu và nổ súng chính xác. Trước lời yêu cầu rời trận địa, anh khẳng định: “Quân thù còn trước mặt, tôi chỉ bị thương nhẹ, xin đồng chí cho tôi tiếp tục chiến đấu”. Đó cũng chính là cách anh thực hiện lời tự nhắc nhở mình trước ngày ra trận: “Bị thương nặng không kêu ca, bị thương nhẹ không rời trận địa”.

Những trang nhật ký của Đỗ Lương Bằng không chỉ ghi lại những trận đánh mà còn chứa đựng tình cảm sâu sắc dành cho đồng đội. Sau một trận chiến thắng, khi chứng kiến những người đồng chí của mình bị thương, hy sinh, anh không giấu được nỗi xúc động. Trước sự mất mát ấy, anh càng nung nấu quyết tâm tiếp tục chiến đấu, coi việc hoàn thành con đường còn dang dở của những người đã ngã xuống là trách nhiệm của mình. Với anh, mỗi chiến công đều gắn liền với sự hy sinh của đồng đội và càng thôi thúc người còn sống phải chiến đấu mạnh mẽ hơn.

Ngày 10-7-1966, trong một trận chiến ác liệt bảo vệ mục tiêu của đơn vị, Đỗ Lương Bằng lúc này đã là phó trung đội trưởng. Dù bị thương, anh vẫn kiên quyết bám trụ trận địa, trực tiếp chỉ huy đồng đội chống trả những đợt tiến công của địch. Vết thương ngày càng nặng, cấp trên yêu cầu đưa anh về tuyến sau để chữa trị, nhưng anh đã không thể rời khỏi trận địa và anh dũng hy sinh.

Sau khi Đỗ Lương Bằng hy sinh, cuốn nhật ký của anh được những người đồng đội chuyền tay nhau gìn giữ và viết tiếp. Những dòng chữ ấy như một lời khẳng định rằng tinh thần của người chiến sĩ đã ngã xuống vẫn còn sống mãi: “những dòng máu tận trung với Đảng, tận hiếu với dân, dòng máu của Đỗ Lương Bằng bất diệt”.

Cuộc đời và những trang nhật ký của Đỗ Lương Bằng đã khắc họa hình ảnh một người lính trẻ sống có lý tưởng, dám lựa chọn gian khổ, luôn đặt nhiệm vụ chiến đấu lên trên sự an nguy của bản thân. Anh đã thực hiện trọn vẹn lẽ sống mà mình lựa chọn: trở thành “một thỏi gang trong lò luyện kim”, được tôi luyện giữa bom đạn và thử thách, để rồi trở thành một tấm gương sáng về lòng trung thành, ý chí chiến đấu và sự hy sinh vì Tổ quốc.