Đỗ Thị Thuận – Bốn người và khẩu cối 60 ly
Năm 1969, Đội cối Xuân Lộc thực hiện trận đánh đầu tiên tại ấp Phú Bình. Bốn chiến sĩ tiếp cận cách mục tiêu khoảng 300m, mang theo khẩu cối 60 ly cùng 15 viên đạn và trực tiếp bắn vào Ty Cảnh sát.
Cuối năm 1968, sau cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Mậu Thân, lực lượng vũ trang huyện Xuân Lộc thành lập một đơn vị pháo cối đặc biệt. Vì phần lớn thành viên là nữ, đơn vị được người dân gọi là Đội nữ cối Xuân Lộc.
Đỗ Thị Thuận là một trong những người gắn bó với đơn vị từ những ngày đầu. Nhưng trước khi trở thành đội trưởng, bà đã trải qua những trận đánh với vai trò một chiến sĩ trực tiếp làm nhiệm vụ.
Trận đánh đầu tiên của Đội cối diễn ra ngày 12 tháng 3 năm 1969, tại ấp Phú Bình.
Mục tiêu là Ty Cảnh sát của quân đội Sài Gòn đóng trên địa bàn.
Nguyễn Hoàng Nghiệp, đội trưởng lúc đó, cùng Hồng, Ngọc và Chấn được giao nhiệm vụ nghiên cứu trận địa.
Bốn người từ căn cứ Tân Phong hành quân đến khu vực mục tiêu. Địa hình nhiều đất đá gồ ghề, vị trí của Ty Cảnh sát lại nằm gần nhà dân nên việc tiếp cận rất dễ bị phát hiện.
Họ bò sát vào hàng rào để quan sát.
Khi đến gần, bốn chiến sĩ phát hiện khoảng cách từ hàng rào đến mục tiêu chỉ khoảng 300 mét. Đây là khoảng cách có thể sử dụng cối 60 ly để bắn thẳng vào mục tiêu.
Khẩu cối được đưa vào vị trí cùng 15 viên đạn.
Không có một trận địa pháo quy mô lớn, không có nhiều khẩu đội. Chỉ có bốn người và một khẩu cối nhỏ.
Khẩu cối được dựng lên ngay tại vị trí đã chọn. Những viên đạn lần lượt được bắn về phía Ty Cảnh sát.
Theo tư liệu của Báo Đồng Nai, trận đánh đã tiêu diệt cảnh sát trưởng và làm nhiều người khác bị thương.
Đây là trận đánh đầu tiên của Đội cối Xuân Lộc, đồng thời cho thấy cách một đơn vị hỏa lực địa phương có quân số nhỏ tận dụng địa hình để đưa cối đến gần mục tiêu.
Sau trận đầu tiên, Đội cối tiếp tục hoạt động trên nhiều địa bàn từ Định Quán, Túc Trưng, Gia Ray, Bảo Chánh đến Tân Phong.
Những người phụ nữ trong đội vừa làm pháo thủ, vừa vận chuyển đạn, tải thương và thực hiện các nhiệm vụ khác trong chiến đấu.
Trận đánh ngày 12 tháng 3 năm 1969 vì vậy được xem như điểm khởi đầu cho một chặng đường chiến đấu kéo dài nhiều năm của Đội cối Xuân Lộc.
Và với Đỗ Thị Thuận, đó là những ngày đầu của một đơn vị mà sau này bà sẽ trở thành người chỉ huy.
