Đóa hoa ban kiên cường của đại ngàn Trường Sa và nỗi khiếp đảm của lính viễn chinh Mỹ

Dãy Trường Sơn hùng vĩ trong những năm tháng kháng chiến chống Mỹ không chỉ là con đường huyết mạch chi viện cho tiền tuyến, mà còn là nơi chứng kiến sự trỗi dậy mạnh mẽ của đồng bào các dân tộc thiểu số quyết tâm đứng lên bảo vệ buôn làng. Giữa ngút ngàn lau lách và khói lửa bom đạn của chiến trường Thừa Thiên - Huế, hình ảnh người con gái Pa Cô đeo gùi, tay cầm súng bắn rơi máy bay Mỹ đã trở thành một huyền thoại sống. Người con gái mang vẻ đẹp hoang dã và ý chí sắt đá ấy là Kan Lịch – nữ anh hùng đầu tiên của đồng bào các dân tộc thiểu số miền Tây Trị Thiên.

Kan Lịch sinh năm 1943 trong một gia đình nghèo tại huyện A Lưới, tỉnh Thừa Thiên - Huế. Lớn lên trong cảnh buôn làng bị giặc Mỹ cày xới, đốt phá, chứng kiến cảnh người thân bị sát hại dã man bởi những trận càn quét, lòng căm thù giặc đã nhen nhóm trong ngực cô gái trẻ từ thuở thiếu thời. Năm 1958, khi mới 15 tuổi, chị đã trốn gia đình tham gia làm liên lạc, tiếp tế lương thực cho bộ đội cách mạng. Đến năm 1961, chị chính thức gia nhập đội du kích địa phương và nhanh chóng trở thành người chỉ huy mưu trí của đội du kích nữ Hồng Phong.

Chiến công lừng lẫy nhất, làm nên tên tuổi của Kan Lịch chính là trận đánh vào tháng 7 năm 1964 trên đỉnh cao Động So. Kẻ thù điều động máy bay trực thăng chở đầy lính Mỹ đổ bộ xuống hòng tiêu diệt lực lượng của ta. Hiểu rõ từng gốc cây, hốc đá của đại ngàn quê hương, Kan Lịch đã mưu trí bàn với đồng đội cách đánh phục kích tầm thấp. Chị bí mật bò sát mép rừng, nấp mình dưới những tán lá rậm rạp, hai tay ôm chắc khẩu súng trường thô sơ bám theo đường bay của chiếc trực thăng HU-1A đang lăm lăm hạ cánh.

Chờ cho chiếc máy bay địch sà xuống thấp nhất, ngay sát ngọn cây, Kan Lịch bình tĩnh nín thở, bóp cò. Một phát súng trường chuẩn xác xuyên thẳng vào buồng lái làm chiếc trực thăng khổng lồ mất lái, loạng choạng rồi đâm sầm xuống sườn núi bốc cháy ngùn ngụt. Đó là một kỳ tích phi thường, bởi một người con gái Pa Cô với vũ khí thô sơ đã bắn hạ được phương tiện chiến tranh tối tân của quân đội Mỹ.

Không chỉ dừng lại ở đó, trong suốt cuộc kháng chiến, Kan Lịch đã trực tiếp chỉ huy đội du kích đánh hơn 40 trận lớn nhỏ, tiêu diệt hàng trăm tên địch, bắn rơi thêm nhiều máy bay và bảo vệ vẹn toàn buôn làng trước các đợt càn quét điên cuồng của kẻ thù. Tên của chị trở thành nỗi khiếp đảm của những binh đoàn lính viễn chinh Mỹ mỗi khi phải hành quân qua thung lũng A Lưới.

Năm 1967, tại Đại hội Anh hùng và Chiến sĩ thi đua toàn miền Nam, Kan Lịch vinh dự được Đảng và Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân khi mới 24 tuổi. Chị là người con gái Pa Cô đầu tiên được vinh dự ra thủ đô Hà Nội gặp Bác Hồ và được Người khen ngợi, đặt tên họ theo họ của Người (họ Hồ).

Nhân vật lịch sử Kan Lịch chính là một đóa hoa kiên cường của đại ngàn Trường Sơn. Câu chuyện của chị là bài ca bất tử ca ngợi tinh thần đại đoàn kết dân tộc, chứng minh rằng: Một khi lòng yêu nước đã thấm sâu vào huyết quản, thì dù là ai, ở bất cứ vùng miền nào, với vũ khí thô sơ nhất cũng có thể làm nên những chiến tích thần kỳ để bảo vệ vẹn toàn bờ cõi non sông.