Đóa hoa bất tử giữa những năm tháng hoa lửa
● Lịch sử dân tộc Việt Nam được viết nên bằng máu và hoa, bằng những cuộc chia ly ròng rã và những tâm hồn thanh xuân sẵn sàng dâng hiến cho Tổ quốc. Trong những năm tháng "xe xẻ dọc Trường Sơn đi cứu nước" ấy, có một người con gái Hà Nội đã mang theo cả lòng kiêu hãnh và nét lãng mạn của trí thức Thủ đô vào tận chiến trường Đức Phổ ác liệt. Đó là bác sĩ Đặng Thùy Trâm – người đã biến những trang nhật ký của mình thành ngọn lửa cháy mãi qua bao thế hệ.
Đặng Thùy Trâm sinh ra trong một gia đình trí thức tại Hà Nội. Theo tiếng gọi thiêng liêng của miền Nam ruột thịt, năm 1966, chị từ biệt gia đình, rời xa ánh đèn thành phố để dấn thân vào nơi khói lửa. Hình ảnh người con gái mảnh mai với chiếc nón lá và chiếc gậy tre đi bộ dọc dãy Trường Sơn là minh chứng rõ nét nhất cho sức mạnh của lý tưởng. Với chị, đi vào chiến trường không phải là sự liều lĩnh, mà là sự lựa chọn của một trái tim biết yêu thương và biết căm thù.
Tại bệnh viện huyện Đức Phổ, Quảng Ngãi, chị đã sống những ngày tháng rực rỡ và bi tráng nhất. Trong điều kiện thiếu thốn thuốc men, giữa những đợt càn quét liên miên của địch, chị vừa là bác sĩ, vừa là người chị, người đồng đội. Đã có biết bao ca phẫu thuật diễn ra trong hang đá, dưới ánh đèn dầu leo lét, và đau đớn thay khi có những lúc phải thực hiện giải phẫu mà không có thuốc tê. Chị đã khóc, nỗi đau của người thương binh cũng chính là nỗi đau xé lòng của chị. Thế nhưng, đằng sau những giọt nước mắt ấy là một ý chí sắt đá, một đôi bàn tay vững vàng để giành giật sự sống cho đồng đội từ tay tử thần.
Nhật ký Đặng Thùy Trâm không chỉ là những ghi chép về công việc mà còn là tiếng lòng của một tâm hồn nhạy cảm. Giữa tiếng bom gầm đạn rú, chị vẫn dành chỗ cho nỗi nhớ mùa thu Hà Nội, nhớ tà áo dài trắng và những kỷ niệm êm đềm. Nhưng trên hết, chị luôn tự nhắc nhở mình: "Đời người chỉ sống có một lần. Phải sống sao cho khỏi xót xa ân hận...". Câu châm ngôn ấy không chỉ là kim chỉ nam cho riêng chị, mà đã trở thành lẽ sống của cả một thế hệ thanh niên thời bấy giờ – những người coi cái chết nhẹ tựa lông hồng khi được hy sinh cho độc lập dân tộc.
Ngày 22 tháng 6 năm 1970, Đặng Thùy Trâm đã ngã xuống trong một trận càn của địch khi một mình bảo vệ trạm xá. Chị ra đi ở tuổi 27, độ tuổi đẹp nhất của đời người. Chị nằm lại với mảnh đất Quảng Ngãi kiên cường, nhưng tinh thần của chị đã hóa thân vào mây trời, vào sông núi. Cuốn nhật ký của chị, sau hàng chục năm lưu lạc nơi đất Mỹ, đã trở về như một sứ giả của hòa bình, lay động hàng triệu trái tim không chỉ ở Việt Nam mà trên toàn thế giới.
Thời gian có thể làm mờ đi những vết tích của chiến tranh, nhưng ngọn lửa từ cuộc đời Đặng Thùy Trâm thì vẫn cháy mãi. Chị chính là đóa hoa đẹp nhất nở giữa thời hoa lửa, một minh chứng hùng hồn rằng: vẻ đẹp thực sự của con người không nằm ở sự an nhàn, mà nằm ở sự hy sinh và lòng tận tụy vì đồng bào, vì Tổ quốc. Đọc về chị, thế hệ trẻ hôm nay càng thêm trân trọng giá trị của hòa bình và tự hứa sẽ sống sao cho xứng đáng với những người đã ngã xuống vì màu xanh của dân tộc.
