Đóa Hoa Lửa Trên Tọa Độ Chết

Đóa Hoa Lửa Trên Tọa Độ Chết

Mặt trời tháng Bảy ở Ngã ba Đồng Lộc như một quả cầu lửa giội từng trận nóng hừng hực xuống thung lũng đá vôi Hà Tĩnh. Con đường 15A – huyết mạch giao thông nối liền hậu phương miền Bắc với tiền tuyến miền Nam – liên tục bị bom Mỹ xới tung thành từng hố sâu hoắm, đỏ quạch mù tạt. Giữa "tọa độ chết" ấy, Tiểu đội 4 thuộc Đại đội 552 Thanh niên xung phong do chị Võ Thị Tần làm tiểu đội trưởng vẫn miệt mài bám trụ.

Tiểu đội có mười cô gái. Người trẻ nhất mới mười bảy, người lớn nhất cũng chỉ vừa tròn hai mươi tư. Họ là những thiếu nữ vừa rời ghế nhà trường, bàn tay vốn chỉ quen cầm phấn, cầm liềm, giờ đây chai sạn vì cuốc, xẻng và những hòn đá hộc nặng trịch. Thế nhưng, giữa cái tàn khốc của mưa bom bão đạn, tiếng cười trong trẻo của họ vẫn vang lên lảnh lót xua tan bớt cái gắt gao của mùa hè miền Trung.

Chiều ngày 24 tháng 7 năm 1968, sau một trận bom dội xuống làm sạt lở đồi, chị Tần tập hợp chị em khẩn trương san lấp hố bom để đoàn xe quân sự kịp qua trước khi trời tối. Bộ quần áo gài cành lá ngụy trang của họ phủ đầy bụi than đen kịt, nhưng đôi mắt ai cũng sáng quắc. Chị Tần vừa vuốt lại mái tóc dài khét lẹt mùi thuốc súng của Cúc, vừa cười bảo: – Hết đợt này, đường thông xe, chị em mình xin nghỉ một ngày đi gội đầu bằng lá sả nhé. Tóc đứa nào cũng dính đầy đất đỏ thế này!

Cả tiểu đội reo lên hưởng ứng. Cô gái nhỏ tuổi nhất, Nhỏ, tinh nghịch giơ chiếc lược nhựa đã bị mảnh bom chém gãy đôi ra khoe: – Em chỉ thèm một chiếc lược bằng gỗ xà cừ thôi! Sau này hòa bình, nhất định em sẽ mua một chiếc thật đẹp.

Những câu chuyện giản dị ấy chính là nguồn sức sống kiên cường giữa lòng chảo lửa. Đối với họ, chiến tranh không làm lụi tàn đi niềm yêu đời, mà càng làm rực cháy lên tình đồng đội và khát vọng về một ngày đất nước bình yên.

Đúng 16 giờ 30 phút, tiếng gầm rú xé xác không trung của phi đội máy bay B-57 bất ngờ ập đến. Chúng trút hàng loạt bom phá xuống đúng vị trí Tiểu đội 4 đang làm việc. Một tiếng nổ rung chuyển đất trời. Cột khói đen đặc bốc cao, đất đá và bụi mù bao phủ cả một vùng đồi.

Khi làn khói mù tan đi, con đường đã vắng bóng mười cô gái.

Tiếng gào khóc xé lòng của đồng đội vang lên. Các anh chiến sĩ lái xe, công binh lao vào hiện trường, dùng cả tay trần đào xới từng vốc đất nóng hổi. Họ vừa đào vừa cất tiếng gọi nghẹn ngào: "Tần ơi!", "Cúc ơi!", "Hợi ơi!", "Nhỏ ơi!"... Đất đá như muốn cứa rát lòng người.

Lần lượt chín cô gái được tìm thấy dưới lòng đất mẹ. Họ nằm đó, gương mặt vẫn vẹn nguyên nét trẻ trung, đôi tay vẫn ôm chặt lấy cán xẻng như sẵn sàng cho ca trực tiếp theo. Nhưng riêng Võ Thị Cúc vẫn bặt vô âm tín.

Đồng đội thức trắng đêm, thắp những ngọn đèn dầu nhỏ đào bới suốt ba ngày ba đêm trong vô vọng. Đến ngày thứ ba, nhà thơ Huy Cận nghẹn ngào thốt lên những dòng thơ đẫm nước mắt: "Cúc ơi! Em ở đâu?... Về đây Cúc ơi/ Bãi phù sa cây cối xanh tươi/ Về thắp hương cho các chị/ Về soi gương/ Rủ nhau đi gội đầu lá sả...". Cuối cùng, người ta tìm thấy Cúc ngồi trong một hầm tròn, tay vẫn ôm chặt chiếc gáo dừa múc nước, như thể cô vừa mới chợp mắt sau một ca trực mệt nhoài.

Mười cô gái Ngã ba Đồng Lộc đã ngã xuống khi tuổi đời đang độ đẹp nhất. Họ chưa kịp nghe tiếng pháo hoa mừng ngày chiến thắng, chưa kịp thực hiện ước mơ về chiếc lược gỗ hay nốt gội đầu bằng lá sả, nhưng hình ảnh của họ đã tạc vào lịch sử như một biểu tượng bất tử của thời hoa lửa.

Ngã ba Đồng Lộc ngày nay đã phủ xanh một màu cây lá. Mười đóa hoa trinh liệt ấy vẫn nằm lại bên nhau dưới hàng thông reo vi vút, mãi mãi ở tuổi mươi mươi, lắng nghe tiếng xe nối đuôi nhau ra Bắc vào Nam – con đường mà họ đã đánh đổi cả tuổi thanh xuân để giữ cho thông suốt.