Đóa Hoa Thép Giữa Lòng Đất Mẹ Thái Bình

Lịch sử đấu tranh giữ nước của dân tộc Việt Nam là một bản trường ca bất tận được viết bằng mồ hôi, nước mắt và cả máu xương của hàng triệu con người quả cảm. Khi nhắc đến những năm tháng hào hùng của cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp, người ta không chỉ nhớ về những chiến dịch lừng lẫy của bộ đội chủ lực mà còn khắc ghi hình ảnh những con người bình dị hóa thân thành tượng đài anh hùng. Giữa chảo lửa chiến tranh nghẹt thở ấy, miền quê Thái Bình giàu truyền thống đã rực sáng lên một đóa hoa thép kiên cường — nữ du kích Nguyễn Thị Chiên, người nữ Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân đầu tiên của Quân đội nhân dân Việt Nam. Cuộc đời và chiến công của chị là biểu tượng sáng ngời cho tinh thần “Quyết tử để Tổ quốc quyết sinh” và ý chí bất khuất của người phụ nữ Việt Nam thời đại Hồ Chí Minh.

Nguyễn Thị Chiên sinh năm 1930 trong một gia đình cố nông rất nghèo tại xã Tán Thuật, huyện Kiến Xương, tỉnh Thái Bình. Cuộc đời chị sớm chịu những nỗi đau mất mát khi mồ cả cha lẫn mẹ từ thuở nhỏ, phải đi ở đợ, chịu đựng sự áp bức, bóc lột cùng cực ngay từ khi còn bứt rứt bước vào đời. Ánh sáng Cách mạng Tháng Tám năm 1945 đã cứu rỗi cuộc đời tủi nhục ấy, đưa chị bước ra từ bóng tối nô lệ để trở thành người làm chủ vận mệnh bản thân và quê hương. Dưới sự dìu dắt của cán bộ cách mạng, từ năm 1946, cô thiếu nữ Nguyễn Thị Chiên tích cực tham gia công tác phụ nữ, làm giao thông và xây dựng cơ sở du kích tại địa phương.

Ở bất kỳ cương vị nào — từ tiểu đội trưởng, trung đội phó cho đến trung đội trưởng đội nữ du kích xã Tán Thuật — chị luôn nêu cao tinh thần tận tụy, mưu trí và dũng cảm. Vùng đất Kiến Xương khi ấy thường xuyên bị giặc Pháp càn quét ác liệt, cơ sở cách mạng đôi khi tan rã, nhân dân hoang mang, nhưng chị vẫn kiên quyết bám sát lấy dân, khôi phục phong trào, củng cố lực lượng và tổ chức trung đội nữ du kích ngày đêm canh gác, đào hầm bí mật bảo vệ xóm làng.

Sự kiên trung của Nguyễn Thị Chiên được tôi luyện qua những thử thách tột cùng của ngục tù kẻ thù. Trong một lần bị giặc Pháp bắt và tra tấn dã man suốt ba tháng trời — bị đòn roi, kìm kẹp, thậm chí đưa ra bờ sông bắn dọa tới ba lần — chị vẫn giữ vững khí tiết cộng sản, một câu nửa lời cũng không khai báo. Bọn giặc bất lực đành phải thả chị ra, để rồi khi vừa bình phục sức khỏe, chị lại tiếp tục lao vào trận tuyến.

Đỉnh cao trong cuộc đời binh nghiệp của nữ du kích Nguyễn Thị Chiên là chiến công vang dội tại mặt trận đường 39 và Cầu Nghìn năm 1951. Trong một trận đánh phối hợp lực lượng, với sự mưu trí và dũng mãnh phi thường, chị đã trực tiếp bắn chết 3 tên địch, bắt sống 4 tên, và đặc biệt là tay không bắt sống một tên quan hai Pháp đang cắm cổ chạy trốn để ngăn không cho chúng kịp hô hào đồng bọn cố thủ. Chiến công hiển hách ấy đã mang lại cho chị biệt danh vô cùng kiêu hãnh mà nhân dân và đồng đội ca tụng: “Người phụ nữ tay không bắt giặc”.

Với những thành tích đặc biệt xuất sắc, tại Đại hội Liên hoan Anh hùng và Chiến sĩ thi đua toàn quốc lần thứ nhất vào tháng 5 năm 1952, Nguyễn Thị Chiên vinh dự là một trong bốn chiến sĩ đầu tiên được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân, và là người phụ nữ đầu tiên của quân đội ta nhận được vinh dự cao quý này. Càng cảm động hơn khi tại đại hội, chính Chủ tịch Hồ Chí Minh đã trao tặng khẩu súng ngắn của Người cho nữ anh hùng trẻ tuổi 22 ấy. Kháng chiến chống Pháp khép lại, chị tiếp tục công tác tại Tổng cục Chính trị và Quân khu Thủ đô cho đến khi nghỉ chế độ với quân hàm Trung tá năm 1984.

Năm tháng trôi đi, cuộc đời của nữ Anh hùng Nguyễn Thị Chiên đã khép lại vào năm 2016, nhưng dư âm về đóa hoa thép rực lửa ấy vẫn mãi mãi sống cùng non sông đất nước. Cuộc đời chị là minh chứng sinh động cho sức mạnh phi thường của ý chí con người Việt Nam, là khúc tráng ca đẹp đẽ của thời hoa lửa. Ôn lại cuộc đời oai hùng của thế hệ cha anh, thế hệ trẻ hôm nay càng thêm thấm thía giá trị của hòa bình, độc lập. Đó là lời nhắc nhở sâu sắc để mỗi chúng ta sống có trách nhiệm hơn, nỗ lực học tập và cống hiến, xứng đáng với máu xương và lý tưởng cao đẹp mà những người đi trước như Anh hùng Nguyễn Thị Chiên đã trao truyền lại cho mai sau.