ĐOÀN HOÀNG MINH – BA NGÀY ĐÊM GIỮ LÀN SÓNG ĐIỆN GIỮA TRẬN ĐỊA THUẬN LỢI
Anh hùng LLVTND Đoàn Hoàng Minh (tức Đoàn Văn Tới, sinh năm 1938), quê xã Hương Mỹ, huyện Mỏ Cày, tỉnh Bến Tre, là một cán bộ thông tin liên lạc tiêu biểu của bộ đội chủ lực miền Đông Nam Bộ. Từ một chiến sĩ du kích tham gia phong trào Đồng khởi, năm 1961 ông vào bộ đội chủ lực và được đào tạo kỹ thuật thông tin chiến đấu. Trong các trận đánh tại Thuận Lợi từ ngày 10–12/5/1965, ông cùng đồng đội bí mật bám trụ suốt ba ngày đêm trên một điểm cao sát sân bay, giữa bom đạn và máy bay đối phương, giữ vững liên lạc, quan sát chiến trường và báo cáo chính xác cho sở chỉ huy. Những thông tin kịp thời của ông góp phần giúp đơn vị điều động lực lượng, bao vây và đánh các đơn vị đối phương. Ngày 17/9/1967, Đoàn Hoàng Minh được tặng Huân chương Quân công Giải phóng hạng Ba và danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân giải phóng.
Tháng 5 năm 1965.
Trên một điểm cao sát sân bay Thuận Lợi, hai chiến sĩ thông tin bí mật nằm sát xuống mặt đất.
Chỗ trú quá hẹp.
Nắng từ bốn phía hắt vào bỏng rát.
Phía dưới, trận đánh đang diễn ra dữ dội.
Máy bay lên thẳng quần đảo ngay bên dưới vị trí họ ẩn mình.
Đạn bay qua đầu.
Bom nổ dưới chân.
Chỉ cần bị phát hiện, điểm quan sát có thể lập tức trở thành mục tiêu.
Nhưng người chiến sĩ bên chiếc máy vô tuyến vẫn không rời vị trí.
Ông là Đoàn Hoàng Minh.
Nhiệm vụ của ông không phải trực tiếp dẫn một mũi xung phong.
Nhiệm vụ của ông là giữ cho “mạch máu thông tin” của trận đánh không bị đứt.
Và suốt ba ngày đêm, từ ngày 10 đến 12/5/1965, làn sóng điện ấy vẫn hoạt động.
Từ người du kích của quê hương Đồng khởi
Đoàn Hoàng Minh, còn có tên Đoàn Văn Tới, sinh năm 1938 tại xã Hương Mỹ, huyện Mỏ Cày, tỉnh Bến Tre.
Ông sinh trưởng trong một gia đình nông dân nghèo, trên vùng đất có phong trào cách mạng phát triển mạnh.
Từ sớm, Đoàn Hoàng Minh đã tham gia hoạt động ở cơ sở.
Cuối năm 1959, ông gia nhập du kích.
Theo tư liệu, trong thời gian này ông tham gia 22 trận, cùng lực lượng địa phương chống tề, điệp và hỗ trợ nhân dân trong phong trào Đồng khởi.
Đến tháng 2/1961, Đoàn Hoàng Minh vào bộ đội chủ lực.
Ông được giao một nhiệm vụ đặc biệt:
thông tin liên lạc.
Sau đó, ông được lựa chọn đi học kỹ thuật thông tin chiến đấu.
Từ đây, chiếc máy vô tuyến trở thành thứ luôn theo ông qua những trận đánh.
Một chiếc xuồng giữa dòng Sông Bé
Có lần, Đoàn Hoàng Minh cùng một đoàn gần 100 cán bộ, chiến sĩ đi chuẩn bị chiến trường.
Họ vượt qua những khu vực sát đồn bốt trên đường số 20 và đến bên Sông Bé khi trời đã tối.
Nhưng nước sông đang dâng cuồn cuộn.
Không có thuyền.
Nếu chờ đến sáng, nhiệm vụ có nguy cơ bị chậm và đoàn quân cũng có thể bị lộ.
Giữa lúc mọi người chưa tìm được cách giải quyết, Đoàn Hoàng Minh xung phong xuống sông.
Ông lặn lội trong đêm, tìm kiếm phương tiện.
Cuối cùng, ông mang về được một chiếc xuồng.
Nhưng công việc chưa kết thúc.
Đoàn Hoàng Minh tự mình chèo xuồng, lần lượt đưa từng nhóm người qua dòng nước lớn.
Gần 100 cán bộ, chiến sĩ cuối cùng đều sang được bờ bên kia.
Trước khi trời sáng.
Một người lính thông tin đã giúp bảo đảm cả đoàn tiếp tục hành quân đúng kế hoạch.
Điểm cao sát sân bay Thuận Lợi
Thử thách lớn nhất đến trong những ngày 10–12/5/1965 tại Thuận Lợi.
Đoàn Hoàng Minh phụ trách tổ thông tin vô tuyến gồm hai người, đảm nhiệm liên lạc giữa trung đoàn với các tiểu đoàn.
Để có thể quan sát toàn bộ khu vực dự kiến tác chiến, hai người bí mật trèo lên một điểm cao ngay sát sân bay.
Đó là một vị trí đặc biệt thuận lợi.
Từ đây có thể quan sát rộng khắp chiến trường.
Nhưng cũng là một nơi cực kỳ nguy hiểm.
Chỗ đứng hẹp đến mức không đủ chỗ ngồi cho cả hai người.
Nắng chiếu trực tiếp suốt nhiều giờ.
Và nếu đối phương phát hiện, họ gần như không có nơi che chắn.
Dù vậy, Đoàn Hoàng Minh cùng đồng đội quyết định bám trụ.
Rồi đối phương đổ quân.
Trận đánh bắt đầu.
Máy bay lên thẳng liên tục quần đảo.
Bom đạn nổ ngay quanh điểm quan sát.
Nhưng chiếc máy vô tuyến vẫn hoạt động.
Những thông tin quyết định từng phút của trận đánh
Từ vị trí trên cao, Đoàn Hoàng Minh có thể quan sát những thay đổi trên chiến trường.
Mỗi thông tin quan trọng lập tức được truyền về sở chỉ huy trung đoàn.
Có thời điểm, ông phát hiện một đại đội đối phương đang hoảng loạn rút về phía tây sân bay.
Tình huống diễn biến quá nhanh.
Nếu chờ qua nhiều cấp truyền đạt, thời cơ có thể mất.
Đoàn Hoàng Minh lập tức báo cáo về sở chỉ huy.
Đồng thời, qua vô tuyến, ông đề nghị trực tiếp tiểu đoàn gần nhất nhanh chóng cơ động tới.
Lực lượng được điều động kịp thời.
Theo tư liệu, đại đội này bị đánh trong vòng 7 phút.
Nhưng trận đánh chưa kết thúc.
Nhìn chiến trường “như trên bàn cờ”
Sang ngày thứ ba, Đoàn Hoàng Minh tiếp tục phát hiện một lực lượng đang rút vào khu rừng cao su.
Một lần nữa, thông tin lập tức được truyền đi.
Ông báo cáo về trung đoàn, đồng thời đề nghị bố trí lực lượng:
một cánh đánh vào bên sườn, một đơn vị vòng ra đường khóa phía sau.
Các đơn vị phối hợp hành động.
Lực lượng đối phương bị bao vây và đánh.
Suốt ba ngày đêm, Đoàn Hoàng Minh và đồng đội vẫn nằm trên điểm cao.
Từ đó, họ theo dõi sự vận động của các lực lượng phía dưới mà tài liệu mô tả là “như nhìn trên bàn cờ”.
Thông tin về từng hướng tiến quân, rút lui và vị trí mục tiêu liên tục được báo cáo.
Mệnh lệnh từ sở chỉ huy lại qua chiếc máy của Đoàn Hoàng Minh truyền xuống các đơn vị.
Tiến công.
Bao vây.
Chặn đường.
Truy kích.
Điều chỉnh hỏa lực súng cối.
Tất cả đều phụ thuộc vào việc thông tin có được truyền đi nhanh và chính xác hay không.
Theo tư liệu, hoạt động thông tin và quan sát của tổ đã góp phần giúp lực lượng ta đánh một tiểu đoàn đối phương trong trận chặn viện ở Thuận Lợi.
Máy hỏng giữa trận đánh
Rồi chiếc máy liên lạc gặp sự cố.
Đối với một tổ thông tin, đó có thể là tình huống nguy hiểm nhất.
Không có máy, điểm quan sát dù tốt đến đâu cũng gần như mất tác dụng.
Đoàn Hoàng Minh bàn bạc với người đồng đội.
Hai người quyết định rời điểm cao.
Lợi dụng đêm tối, họ bí mật vượt qua những khu vực có đối phương bố trí, trở về sở chỉ huy.
Họ lấy một chiếc máy khác.
Rồi lại quay trở lại vị trí.
Làn sóng điện được nối lại.
Nhiệm vụ tiếp tục.
Khi trận đánh kết thúc
Ba ngày đêm dưới nắng nóng, thiếu nghỉ ngơi và liên tục căng thẳng khiến cơ thể Đoàn Hoàng Minh kiệt sức.
Sau trận đánh, ông bị cảm nắng, toàn thân tê dại.
Nhưng theo tư liệu, ông vẫn vui.
Bởi điều quan trọng nhất đã được thực hiện:
tổ thông tin giữ được liên lạc liên tục phục vụ trận đánh.
Đó cũng là nét nổi bật trong cuộc đời chiến đấu của Đoàn Hoàng Minh.
Sau khi được đào tạo kỹ thuật thông tin, ông tham gia 29 trận lớn nhỏ, nhiều lần tìm những vị trí đặt máy thuận lợi, bảo đảm liên lạc giữa chỉ huy và các đơn vị chiến đấu.
Ông được tặng 1 Huân chương Chiến công Giải phóng hạng Nhì, 6 bằng khen, 8 giấy khen, được công nhận Chiến sĩ thi đua trung đoàn và Dũng sĩ Quyết thắng.
Ngày 17 tháng 9 năm 1967, Đoàn Hoàng Minh được Ủy ban Trung ương Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam tặng Huân chương Quân công Giải phóng hạng Ba và danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân giải phóng.
Câu chuyện của Đoàn Hoàng Minh nhắc đến một lực lượng ít khi xuất hiện ở trung tâm những câu chuyện chiến trận:
những người lính thông tin.
Họ không nhất thiết là người nổ súng đầu tiên.
Nhưng giữa một chiến trường rộng lớn, nếu thông tin bị cắt đứt, người chỉ huy có thể không biết đơn vị mình đang ở đâu, lực lượng đối phương đang di chuyển hướng nào và thời cơ xuất hiện ở vị trí nào.
Bởi vậy, giữa bom đạn Thuận Lợi, Đoàn Hoàng Minh đã chiến đấu theo một cách rất riêng:
giữ chiếc máy hoạt động, giữ thông tin thông suốt và giữ cho mệnh lệnh của người chỉ huy đến được chiến trường đúng lúc.


