Đoàn phường Khánh Hậu (30)
Ngày xưa, ở vùng núi hùng vĩ Hà Tĩnh, có một con đường mòn uốn lượn theo sườn đồi, được gọi là tuyến Trường Sơn. Đó không chỉ là con đường vận chuyển lương thực, đạn dược cho quân đội cách mạng mà còn là con đường của tuổi thanh xuân, của tình yêu Tổ quốc cho hàng trăm ngàn thanh niên xung phong. Trong số đó, có 10 cô gái trẻ, tuổi từ 17 đến 24, đã để lại tấm gương sáng mãi mãi trong lịch sử kháng chiến chống đế quốc Mỹ: 10 cô gái ngã ba Đồng Lộc.
Cô Nguyễn Thị Hòa, 17 tuổi, quê huyện Can Lộc, vừa tốt nghiệp trường THCS khi nhận lời kêu gọi của Đảng tham gia lực lượng Thanh niên xung phong. Cô không sợ hãi khi nghe nói về sự ác liệt của mặt trận giao thông, nơi mỗi đêm đều có máy bay Mỹ thả bom, lừa dối đường sá. “Tổ quốc cần tôi, tôi phải đi”, cô nói với mẹ một buổi tối trước khi rời nhà. Cùng với cô là các cô gái khác: Nguyễn Thị Liên, 19 tuổi, Nguyễn Thị Mai, 20 tuổi, và 7 bạn cùng trang lứa, tất cả đều đến từ các làng quê địa phương, đầy niềm tin vào lý tưởng giải phóng dân tộc.Nhiệm vụ của 10 cô là canh giữ giao điểm Đồng Lộc, phá bom và sửa đường thông xe khi bị địch tấn công. Mỗi đêm, họ phải ở trong hầm mỏ nhỏ, lắng nghe tiếng máy bay gầm rú từ xa, sẵn sàng chạy ra làm việc ngay khi bom ngừng rơi. Ngày 24 tháng 7 năm 1968, một ngày như mọi ngày, 10 cô đã chuẩn bị công cụ sửa đường, chuẩn bị ra đi làm nhiệm vụ. Vào lúc 16 giờ 30, một đợt bom lớn đổ xuống, 15 quả bom rơi xung quanh giao điểm, làm nảy mòn đá, san lấp một phần đường sá.
Khi trận bom dừng lại, 10 cô chạy ra để san đường, lau chùi bùn đất cho các xe vận chuyển lương thực đi qua. Nhưng ngay tại lúc đó, một quả bom còn hoạt động bật lên, nổ ngay sát miệng hầm nơi các cô đang trú ẩn. Tất cả 10 cô gái trẻ đã hy sinh tại chỗ, chưa đến tuổi lập gia đình, chưa có cơ hội thấy được ngày Tổ quốc thống nhất.Từ xa đến tham gia mặt trận, ông Nguyễn Văn Tùng, cựu chiến sĩ Thanh niên xung phong, đã nhớ lại ngày gặp 10 cô gái lần cuối: “Tôi thấy họ đang cười nói, chuẩn bị ăn cơm trưa. Cô Hòa còn tặng tôi một tấm khăn tay dệt tay, nói sẽ mang về cho mẹ tôi sau chiến thắng. Chỉ mất vài tiếng, tôi đã thấy khói bụi bốc lên từ giao điểm Đồng Lộc, biết rằng điều xấu đã xảy ra”.Sau khi biết tin 10 cô đã hy sinh, hàng trăm thanh niên xung phong đã đến địa điểm vụn bom, tự nguyện thay nhiệm vụ của các cô, tiếp tục san đường, bảo vệ tuyến Trường Sơn. Hàng loạt câu chuyện về 10 cô gái được truyền tay qua các đơn vị, trở thành huyền thoại về tình yêu Tổ quốc, về sự hy sinh của tuổi trẻ Việt Nam.
Năm 1995, chính quyền Việt Nam đã phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang Nhân dân cho 10 cô gái, để đời sau luôn nhớ về những tấm gương sáng.Hôm nay, khi đi qua ngã ba Đồng Lộc, du khách có thể thấy một tượng đài bằng đá mòn, khắc hình 10 cô gái trẻ, đang cầm công cụ sửa đường, với nụ cười tự nhiên trên môi. Xung quanh tượng đài là hàng trăm bông hoa tươi, được người dân địa phương và du khách dâng lên mỗi ngày, để tri ân những người đã hy sinh cho ngày hôm nay.
