Đoàn phường Khánh Hậu (43)

Trong cuộc chiến đấu 12 ngày đêm lịch sử "Hà Nội - Điện Biên Phủ trên không" năm 1972, có một cái tên đã đi vào huyền thoại như một biểu tượng của lòng quả cảm và tinh thần hy sinh vô bờ bến. Đó là Vũ Xuân Thiều – người phi công tiêm kích đã biến chiếc máy bay của mình thành "quả tên lửa cuối cùng" để hạ gục siêu pháo đài bay B-52, bảo vệ bầu trời Thủ đô.

Vũ Xuân Thiều sinh năm 1945 tại Nam Định, nhưng tâm hồn và tuổi trẻ của anh gắn liền với những con phố cổ Hà Nội. Anh là con thứ 7 trong một gia đình có truyền thống hiếu học tại phố Đặng Dung. Trước khi trở thành một phi công anh hùng, Vũ Xuân Thiều từng là một trí thức trẻ đầy triển vọng. Năm 1965, khi đang là sinh viên năm thứ ba khoa Vô tuyến điện tại trường Đại học Bách khoa Hà Nội, giữa lúc cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước đang ở giai đoạn cam go nhất, anh đã quyết định tạm gác bút nghiên để nghe theo tiếng gọi của Tổ quốc.

Điều ít ai biết là để được nhập ngũ, Vũ Xuân Thiều đã phải giấu gia đình để ghi tên tình nguyện. Với tư chất thông minh và bản lĩnh kiên cường, anh được tuyển chọn đi đào tạo phi công tại Liên Xô. Trở về nước, anh được biên chế vào Phi đội bay đêm của Trung đoàn Không quân 927, rồi sau đó là Trung đoàn 921 – nơi tập hợp những "tay lái bạc" chuyên đánh đêm, một nhiệm vụ cực kỳ khó khăn và nguy hiểm.

Đêm ngày 28/12/1972, ngày thứ 11 của chiến dịch Linebacker II, đế quốc Mỹ huy động hàng chục lượt B-52 đánh phá điên cuồng vào Hà Nội và các tỉnh lân cận. Vũ Xuân Thiều nhận lệnh cất cánh từ sân bay dã chiến Cẩm Thủy (Thanh Hóa). Đây là một sân bay cực kỳ thô sơ, đường băng ngắn, hẹp và không có đèn tín hiệu đủ tiêu chuẩn, nhưng với kỹ năng bậc thầy, anh đã đưa chiếc MiG-21 vút lên không trung trong đêm tối mịt mù.

Sở chỉ huy dẫn đường thông báo mục tiêu B-52 đang tiến vào từ hướng biên giới Việt - Lào. Vũ Xuân Thiều bình tĩnh điều khiển máy bay xuyên qua hàng rào hộ tống dày đặc của các máy bay tiêm kích F-4 để tiếp cận "con quái vật" khổng lồ. Khi phát hiện mục tiêu ở vùng trời Sơn La, anh lập tức tăng tốc.

Lúc 21 giờ 41 phút, Vũ Xuân Thiều báo cáo về sở chỉ huy: "Đã phát hiện B-52, xin công kích!". Tiếng của vị chỉ huy vang lên dõng dạc: "Bắn xong phải thoát ly ngay bên trái!". Thiều đáp ngắn gọn: "Nghe rõ!".

Ở cự ly gần, anh phóng liên tiếp hai quả tên lửa. Một quầng lửa bùng lên trên chiếc B-52, nhưng do cấu tạo khổng lồ và cực kỳ bền bỉ, chiếc máy bay Mỹ vẫn chưa rơi ngay mà tiếp tục lết đi trong lửa đỏ. Trong khoảnh khắc sinh tử ấy, Vũ Xuân Thiều hiểu rằng nếu không tiêu diệt nó ngay tại chỗ, nó có thể vẫn kịp trút bom xuống đầu đồng bào mình hoặc chạy thoát sang biên giới.

Với tốc độ cực lớn và khoảng cách quá gần, không còn cơ hội để công kích lần thứ hai bằng tên lửa, Vũ Xuân Thiều đã đưa ra một quyết định cảm tử: Anh nhấn nút tăng lực, lao thẳng chiếc MiG-21 của mình vào khối lửa khổng lồ ấy. Một tiếng nổ xé toạc bầu trời Sơn La. Vũ Xuân Thiều đã anh dũng hy sinh, hòa thân mình vào đất mẹ ở tuổi 27, biến chiếc máy bay của mình thành "quả tên lửa thứ ba" tiêu diệt hoàn toàn pháo đài bay Mỹ.

Hành động của Vũ Xuân Thiều không phải là sự bột phát, mà là kết quả của một lý tưởng sống cao đẹp được hun đúc từ lòng yêu nước nồng nàn. Trong những lá thư gửi về cho gia đình trước ngày hy sinh, anh từng viết:``Với B-52, tất cả đã sẵn sàng quyết chiến, bằng bất cứ giá nào cũng đánh, bất cứ điều kiện nào cũng đánh’’.

Sự hy sinh của anh là minh chứng hùng hồn cho tinh thần "Quyết tử cho Tổ quốc quyết sinh". Anh không chỉ bảo vệ bầu trời Hà Nội mà còn thắp lên ngọn lửa niềm tin cho đồng đội và nhân dân về khả năng chiến thắng kẻ thù dù chúng mạnh đến đâu.

Năm 1994, Vũ Xuân Thiều được Nhà nước truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Ngày nay, tên của anh được đặt cho một con đường dài, rợp bóng cây tại quận Long Biên, Hà Nội và một ngôi trường mang tên anh. Câu chuyện về "người phi công lao mình vào B-52" vẫn mãi là bài ca bất tử, nhắc nhở thế hệ trẻ hôm nay về cái giá của hòa bình và tinh thần trách nhiệm trước vận mệnh của dân tộc.

Vũ Xuân Thiều đã ra đi, nhưng nụ cười của người sinh viên Bách khoa và đôi cánh bạc của anh vẫn luôn bay mãi trên bầu trời hòa bình của Tổ quốc.