Đoàn xã (134)

Nhân kỷ niệm 80 năm Ngày truyền thống của ngành, chúng tôi tìm gặp lại một số cán bộ, chiến sĩ tham gia chi viện cho chiến trường miền nam năm xưa. Những chiến sĩ với tên tuổi và bí danh đã trở thành huyền thoại, là nỗi khiếp sợ của Mỹ-ngụy năm nào, nay nhiều người đã về với tiên tổ, nếu còn sống ít nhất cũng đã ngoài 70 tuổi. Có người mắt đã mờ, chân đã chậm, đi lại khó nhọc nhưng khi kể về những ngày tuổi trẻ, những ngày “xẻ dọc Trường Sơn đi cứu nước” vẫn hừng hực khí thế như thời ra trận.

Năm nay đã bước sang tuổi 96, Thiếu tướng, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Phan Văn Lai từng có 12 năm đi chi viện miền nam và bám trụ ở chiến trường Trị Thiên Huế (1/1964 - 5/1976). Ông từng kinh qua các chức vụ Phó Tổng cục trưởng Tổng cục Xây dựng lực lượng Công an nhân dân, Chánh Thanh tra Bộ Công an và hiện nay đang là Trưởng Ban Liên lạc cán bộ Công an chi viện chiến trường miền nam thời kỳ kháng chiến chống Mỹ, cứu nước.

Trò chuyện với chúng tôi, ông hồi tưởng lại: Sau Hiệp định Geneva, ở miền nam, Mỹ thay chân Pháp, âm mưu biến miền nam thành thuộc địa kiểu mới và căn cứ quân sự của Mỹ nhằm chia cắt lâu dài nước ta. Quán triệt sâu sắc mục tiêu, nhiệm vụ chiến lược của Đảng, ngay từ đầu năm 1955, đồng chí Trần Quốc Hoàn, Bộ trưởng Công an (lúc bấy giờ) đã quyết định thành lập Tổ cán bộ miền nam chuyên làm nhiệm vụ tiếp đón cán bộ miền nam tập kết, sau đó đổi tên thành Bộ phận cán bộ miền nam, Phòng Công tác An ninh miền nam để quán xuyến toàn bộ các mặt công tác an ninh liên quan đến công tác chi viện cho chiến trường miền nam.

Với tinh thần “Tất cả vì miền nam ruột thịt”, Bộ trưởng Trần Quốc Hoàn cùng Đảng đoàn, lãnh đạo Bộ Công an đã phát động phong trào “tất cả vì giải phóng miền nam”, “vì thống nhất đất nước”, “mỗi người làm việc bằng hai”… trở thành cuộc vận động chính trị sâu rộng và liên tục trong toàn lực lượng Công an nhân dân sẵn sàng tham gia chi viện cho chiến trường miền nam.

Thiếu tướng Phan Văn Lai cho biết: “Công tác chi viện cho an ninh miền nam được đẩy mạnh khi Ban An ninh Trung ương Cục có điện số 235/NB Ngày 9/10/1961 gửi Bộ Công an đề nghị chi viện cán bộ, giúp an ninh miền nam nhanh chóng có đủ lực lượng để hình thành bộ máy an ninh các cấp”.

Ông vẫn nhớ như in lớp học đầu tiên được Bộ Công an đào tạo, lựa chọn: “Năm 1961, Đảng đoàn và lãnh đạo Bộ Công an chọn gần 300 cán bộ, bao gồm cả người miền bắc và miền nam về Trường Công an Trung ương bồi dưỡng kiến thức và sức khỏe. Đây là lớp cán bộ trung, cao cấp đầu tiên của Lực lượng Công an nhân dân do Bộ Công an trực tiếp tổ chức, quản lý, bồi dưỡng, rèn luyện để chi viện cho chiến trường miền nam. Lớp học được Bộ trưởng Trần Quốc Hoàn và Lãnh đạo Bộ nhiều lần đến thăm, động viên, dặn dò. Và ngày 21/2/1962, đoàn cán bộ trung, cao cấp đầu tiên ở nhiều lĩnh vực nghiệp vụ, bao gồm 233 đồng chí, đã được lựa chọn và cử vào chi viện khắp chiến trường miền nam. Theo thống kê, lực lượng Công an nhân dân đã chi viện 11.294 đồng chí cho chiến trường miền nam, góp phần xây dựng bộ khung cán bộ tăng sức, tăng lực tạo điều kiện để an ninh miền nam hoàn thành nhiệm vụ”.

Lực lượng công an chi viện cho chiến trường miền nam lúc bấy giờ đều là cán bộ, đảng viên, được tuyển chọn kỹ, có phẩm chất chính trị tốt, trình độ chuyên môn nghiệp vụ giỏi, đã trải qua công tác công an ở Bộ và các đơn vị, địa phương. Trong đó, có 8.038 cán bộ công an nhân dân và 3.256 cán bộ công an nhân dân vũ trang.

Không chỉ chi viện cán bộ, chiến sĩ; công an miền bắc còn chi viện hàng chục tấn thuốc tân dược, dụng cụ y tế, hàng trăm tấn vũ khí, hàng chục tấn đạn, máy móc thông tin liên lạc cùng nhiều lương thực, thực phẩm, nhu yếu phẩm khác cho an ninh miền nam.

Vượt qua mưa bom bão đạn, các cán bộ chiến sĩ công an miền bắc vào chi viện cho miền nam chủ yếu bằng 3 hướng: Tuyến đường chính và phổ biến nhất là đi theo đường Trường Sơn, đi bộ từng đoàn nhỏ, lẻ và bí mật. Hai là đi theo đường biển bằng tàu Không số và ba là đi máy bay qua Camphuchia rồi đi bộ vào miền nam. Đi đường biển và máy bay chủ yếu dùng cho cán bộ cao cấp.

“Ban đầu, trong việc lựa chọn, tìm nguồn cán bộ chi viện cho chiến trường miền nam, Bộ ưu tiên số một cho những cán bộ quê ở miền nam tập kết ra bắc đã qua đào tạo, bồi dưỡng nghiệp vụ. Nhiều đồng chí còn được gửi đi tận Liên Xô (cũ) để đào tạo. Sau đó là đến các cán bộ công an ưu tú đã được rèn luyện qua nhiều thử thách”, Thiếu tướng, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Phan Văn Lai chia sẻ.

Theo Đại tá, Thạc sĩ, Nhà giáo ưu tú Nguyễn Trọng Doãn, Ủy viên Ban Liên lạc Công an chi viện chiến trường miền nam trong kháng chiến chống Mỹ cứu nước, Bộ Công an, người đã từng có hơn 5 năm chiến đấu ở chiến trường miền nam, hơn một vạn cán bộ, chiến sĩ công an chi viện cho miền nam lúc bấy giờ bao gồm cán bộ từ 10 lĩnh vực nghiệp vụ khác nhau.

Đầu tiên, cần thiết nhất là đội ngũ cán bộ trung, cao cấp để củng cố, xây dựng bộ máy lãnh đạo từ Trung ương Cục miền nam đến các khu, tỉnh, huyện, thị xã… trong toàn miền nam. Cụ thể, số cán bộ từ phó công an huyện, thị trở lên có 1 thứ trưởng; 3 cục trưởng; 7 phó cục trưởng; 25 trưởng phó ty; 870 trưởng, phó phòng; trưởng, phó huyện, thị xã.

Tiếp đến là lực lượng thu thập tin tức về địch gồm điệp báo và thám mã; lực lượng cán bộ cơ yếu và thông tin, bảo đảm mạch máu thông tin liên lạc cho lãnh đạo chỉ huy bí mật, thông suốt, kịp thời. Ngoài ra, còn có các lực lượng công an vũ trang bảo vệ căn cứ, bảo vệ lãnh đạo và trinh sát vũ trang làm nhiệm vụ diệt ác, trừ gian, tiêu diệt những tên ác ôn có nhiều nợ máu với nhân dân ngay trong lòng các đô thị lớn; lực lượng quản lý vùng giải phóng; quản lý các trại giam và các lực lượng giáo viên đào tạo cán bộ; y tá, bác sĩ chữa bệnh…

Đánh giá về vai trò của lực lượng công an chi viện cho chiến trường miền nam, tại Hội nghị Công an toàn quốc lần thứ 30 vào tháng 12/1975, đồng chí Cao Đăng Chiếm, nguyên Phó ban Thường trực Ban An ninh Trung ương Cục miền nam đã từng khẳng định: “Một trong những nguyên nhân thắng lợi của lực lượng An ninh miền nam là sự chi viện toàn diện của lực lượng công an nhân dân, của Đảng, đoàn và lãnh đạo Bộ Công an”.

Tổng kết công tác chi viện An ninh miền nam, Thiếu tướng, Anh hùng Lực lượng vũ trang Phan Văn Lai cho biết thêm: Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước, công tác chi viện an ninh miền nam là một quốc sách mang tầm chiến lược của Đảng đoàn và lãnh đạo Bộ Công an. Có thể nói đây là lực lượng chi viện sớm nhất, đông nhất, kịp thời nhất, ưu tú và tinh thông nghiệp vụ nhất, giúp kiện toàn bộ máy an ninh miền nam từ Trung ương cục miền nam đến các huyện, thị…

Ông khẳng định: “Lực lượng chi viện có đầy đủ bản lĩnh chính trị và nghiệp vụ để đấu tranh với kẻ thù là bọn tình báo, gián điệp, cảnh sát Mỹ-ngụy có tiềm lực mạnh hơn ta gấp nhiều lần, được đào tạo rất bài bản, lại được trau dồi ý chí chống đối cách mạng một cách quyết liệt và có rất nhiều mưu mô thâm độc, xảo quyệt và tàn bạo ở miền nam. Lực lượng an ninh chi viện cùng với lực lượng an ninh tại chỗ nêu cao tinh thần chiến đấu kiên cường, dũng cảm hy sinh và đã lập được rất nhiều chiến công và thành tích xuất sắc, góp phần quan trọng vào chiến thắng vĩ đại 30/4/1975”.