Đoàn xã (140)

Thái Bình (cũ) là miền quê giàu truyền thống yêu nước và cách mạng. Đến giờ, sử sách vẫn còn ghi danh biết bao người con ưu tú của vùng đất “quê hương 5 tấn” trong những cuộc kháng chiến chống giặc ngoại xâm, trong đó không thể không nhắc đến nữ Anh hùng Nguyễn Thị Chiên.

Bà Nguyễn Thị Chiên sinh năm 1930 trong một gia đình cố nông tại xóm Trại Đồng, xã Tán Thuật (nay là thị trấn Thanh Nê, huyện Kiến Xương), hiện tại là xã Kiến Xương, tỉnh Hưng Yên. Sinh ra và lớn lên trong hoàn cảnh đất nước có chiến tranh, bố mẹ mất sớm, cuộc sống rất thiếu thốn, từ nhỏ, bà đã phải đi ở đợ cho gia đình người khác.

Cách mạng tháng Tám thành công, bà Chiên trở về nhà làm ăn, sinh sống. Sau khi được tuyên truyền giác ngộ cách mạng, hiểu rõ nguồn gốc sự cực khổ của người nghèo và người dân mất nước, bà đã hăng hái tham gia vào đội du kích ở địa phương.

Ngoài việc rải truyền đơn, thành lập và mở rộng phạm vi hoạt động, bà Chiên cùng với các chị em trong đội du kích còn được làm quen với các loại vũ khí, từ dao, kiếm đến súng, đạn, lựu đạn, mìn… để cùng với bộ đội tham gia phá hủy các đồn bốt của địch.

Thời điểm lúc bấy giờ, chính quyền về tay nhân dân chưa được bao lâu thì Chính phủ đã kêu gọi toàn quốc kháng chiến, thực hiện phương châm “Toàn dân là chiến sĩ, mỗi làng là một pháo đài”, Xã đội Tán Thuật đã tích cực luyện quân, rèn cán, cùng bà con đẩy mạnh sản xuất, dự trữ lúa gạo để xây dựng làng kháng chiến.

Mùa xuân năm 1950, quân Pháp tái chiếm Thái Bình và thiết lập một hệ thống đồn bốt dày đặc. Chúng tiến hành đàn áp và mua chuộc, ép buộc nhân dân “lập Tề” hòng tạo ra một vành đai vững chắc làm bàn đạp cho chúng tiến công sang các địa phương khác.

Đội nữ du kích Tán Thuật sau khi thành lập đã hoạt động không biết mệt mỏi. Những cán bộ, đảng viên bám đất, bám dân phải ẩn nấp ngoài đồng ruộng, trong hầm kín, sinh hoạt trong điều kiện vô cùng thiếu thốn, hiểm nguy.

Vậy mà, cô thanh nữ Nguyễn Thị Chiên vốn chỉ quen tay cấy, tay cày đã “thắp lửa” cho đồng đội mình, giúp chị em vững tin, dũng cảm bước tiếp dưới cờ Đảng, dưới khát vọng giành độc lập, tự do cho dân tộc. Chứng kiến cảnh giặc Pháp tàn sát đồng bào, nhiều chị em trong Đội du kích đều thề sẽ đánh giặc đến khi nào giải phóng mới nghĩ đến chuyện chồng con...

Chỉ trong một thời gian ngắn, bà Chiên được đồng đội tín nhiệm bầu làm Trung đội trưởng Đội nữ du kích xã Tán Thuật (Kiến Xương, Thái Bình). Dưới sự chỉ huy của bà, Đội nữ du kích liên tiếp lập chiến công, gây tiếng vang rất lớn. Bằng sự gan dạ, sáng tạo, cá nhân bà Chiên trở thành du kích cừ khôi mà tiếng tăm không chỉ gói gọn trong huyện, trong tỉnh.

Bắt đầu từ bấy giờ, bà Chiên “lọt vào tầm ngắm” của địch. Chúng xua quân đi lùng sùng, quyết bắt bà cho bằng được. Tháng 4/1950, trong một lần đưa cán bộ về hoạt động tại xã, bà Chiên không may bị địch bắt tại làng Rặng Thông (Cầu Trục, Kiến Xương).

Hơn ba tháng giam cầm trong lao tù, bị đánh đập, tra tấn bằng đủ mọi cách, nhưng địch không moi được gì ở bà Chiên. Không đủ chứng cứ để kết tội bà làm du kích, cuối cùng giặc phải thả bà ra.