Đoàn xã (165)

Xã Phú Tân những ngày cuối tháng Tư, gió sông Tiền mang theo mùi phù sa. Trong căn nhà vườn trồng chanh và xoài sau lưng chùa, bà Nguyễn Thị Thơm, sinh năm 1947 đang ngồi bên khung cửi cũ kỹ, tay thoăn thoắt dệt khăn. Trên tường là tấm ảnh bà trẻ trung trong bộ đồ bà ba đen, vai vác gạo, mắt sáng long lanh.

Những năm kháng chiến chống Mỹ, bà Thơm chủ yếu vận chuyển gạo, đạn dược dọc sông Tiền, phối hợp với du kích huyện. Bà nhớ nhất những đêm xuồng chèo lén lút tránh máy bay Mỹ. “Có lần, đoàn chúng tui bị phục kích gần bến đò Phú Tân. Tui nằm úp mặt xuống ghe, tay ôm bao gạo, đạn bay vèo vèo. Đồng chí tui hy sinh ba người, tui bị mảnh đạn găm vào vai nhưng vẫn chèo xuồng về đến nơi”.

Sau năm 1975, khi Pol Pot xâm lược biên giới Tây Nam, bà Thơm lại lên đường. Năm 1978, bà tham gia dân công hỗ trợ Trung đoàn 162 và lực lượng tỉnh, gánh gạo, thuốc men từ Phú Tân lên tuyến Phú Châu, Ba Chúc. “Đường đi đầy mìn và xác địch. Chúng tui phải đi ban đêm, mỗi người gánh 30-40kg. Đến gần Ba Chúc, tui chứng kiến khói lửa từ nhà mồ, nghe kể về thảm sát hơn 3.000 người dân. Lòng tui đau như cắt, nhưng càng quyết tâm tiếp tế cho bộ đội đánh đuổi Pol Pot”.

Bà bị sốt rét nặng, suýt mất mạng vì thiếu thuốc, nhưng vẫn kiên trì. “Có đêm, tui ngã xuống ruộng, đồng đội cõng tui đi. Chúng tui hát bài ‘Tiến Quân Ca’ để động viên nhau”. Sau khi giải phóng biên giới, bà trở về Phú Tân với thân thể suy kiệt nhưng tinh thần bất diệt.

Hôm nay, bà Thơm là hội viên Hội Cựu chiến binh xã, thường kể chuyện cho con cháu và học sinh nghe. Bà nuôi hai con gái khôn lớn, một người làm giáo viên, người kia làm nông nhưng luôn tham gia hoạt động địa phương. “Hòa bình hôm nay là nhờ xương máu của bao người. Các cháu phải biết ơn và giữ gìn”, bà nói.

Khi chia tay, bà Thơm nắm tay tôi: “Tôi chỉ là một người con gái Phú Tân bình thường. Nhưng Phú Tân mình đã góp phần không nhỏ vào hai cuộc chiến. Các cháu hãy viết để thế hệ sau đừng quên”.