Đoàn xã (173)

Năm tháng sau chiến tranh, Lê Quang Vịnh trở lại đời sống thường dân - giản dị, trầm tĩnh, ít nói về mình. Ông làm công tác giáo dục, công tác thanh niên, rồi nghiên cứu, nhưng vẫn sống như người thầy cũ của bao thế hệ - kiên nhẫn, hiền hậu, nguyên tắc. Giờ đây, khi tuổi đã 89, trí nhớ ông vẫn trong trẻo. Ông kể lại những ngày bị bắt, bị tra khảo, bị lưu đày như thể chỉ vừa xảy ra hôm qua. "Cái đáng sợ nhất không phải là cái chết, mà là khi người ta mất niềm tin. Tôi không sợ chết, vì đã chọn con đường đúng", ông khẳng định.

Trong căn hộ chung cư, chúng tôi ngồi nghe ông đọc lại vài câu thơ năm xưa - giọng vẫn rõ, từng chữ vang và mạnh: "Tôi đi trên đường Marx - Lenin/Theo ánh sáng Hồ Chí Minh rực rỡ…". Đó không chỉ là lời thơ, mà là lời sống, được viết bằng tuổi trẻ và niềm tin.

Hơn 6 thập niên đã qua nhưng ông vẫn nhớ từng từ bài thơ Tiếng hát tử tù viết trong ngục tử tù Chí Hòa. Nhìn ông nói, đôi mắt sáng nhưng hiền, người ta cảm nhận rõ ràng: đằng sau khuôn mặt bình dị ấy là một bản lĩnh phi thường - bản lĩnh của người từng đi qua lằn ranh giữa sự sống và cái chết, nhưng vẫn giữ nụ cười nguyên vẹn.

Câu chuyện của ông Lê Quang Vịnh không chỉ là hồi ức của một người từng bị kết án tử hình. Đó là câu chuyện về niềm tin, khí phách và lòng trung thành với lý tưởng cách mạng. Giữa bóng tối ngục tù, ông có niềm tin vững chắc rằng ngày mai đất nước sẽ tự do. Giờ đây, khi ông đã gần 90 tuổi, Tiếng hát tử tù vẫn còn trong ký ức nhiều thế hệ - như ngọn lửa không tắt của một thời hoa lửa.

Một người có thể bị giam, bị đày, bị tuyên án tử hình nhưng lý tưởng thì không bao giờ bị chôn vùi. "Tôi sẵn sàng hiên ngang lên máy chém/Hai chữ vàng Cách Mạng chói trong tim…"