Đoàn xã (194)

Trong lịch sử đấu tranh chống giặc ngoại xâm của dân tộc Việt Nam, bên cạnh những tấm

gương lẫm liệt như Nguyễn Trung Trực, Thủ Khoa Huân nổi lên như một biểu tượng sáng

ngời của tầng lớp trí thức yêu nước với lòng kiên trung và tinh thần bất khuất trước quân

xâm lược. Tên tuổi của ông đã trở thành niềm tự hào, là biểu tượng cho ý chí chống thực

dân Pháp của nhân dân vùng đất Long An và Mỹ Tho.

Nguyễn Hữu Huân sinh năm 1830 tại huyện Kiến Hưng, tỉnh Ðịnh Tường (nay thuộc xã

Hòa Tịnh, huyện Chợ Gạo, tỉnh Tiền Giang, vùng đất giáp ranh mật thiết với tỉnh Long

An). Ông sinh ra trong một gia đình nông dân có truyền thống hiếu học và giàu lòng yêu

nước. Từ nhỏ, ông đã nổi tiếng là người thông minh, học rộng tài cao. Năm 1852, ông đi

thi và đỗ Thủ khoa kỳ thi Hương tại Gia Ðịnh, từ đó danh hiệu "Thủ Khoa Huân" gắn liền

với cuộc đời và sự nghiệp của ông. Thay vì chọn con đường làm quan để hưởng vinh hoa

phú quý, ông chọn ở lại quê nhà dạy học, dùng tri thức để nuôi dưỡng tinh thần yêu nước

cho nhân dân.

Khi thực dân Pháp nổ súng xâm lược Nam Kỳ vào năm 1859, Thủ Khoa Huân đã từ bỏ cuộc

sống của một sĩ phu để đứng lên tập hợp nghĩa quân, cùng nhân dân chống giặc. Ông trở

thành linh hồn của phong trào kháng Pháp tại vùng Tân An (Long An) và Mỹ Tho, gây cho

quân địch nhiều tổn thất nặng nề bằng lối đánh du kích sáng tạo. Cuộc đời ông là một

bản anh hùng ca về ý chí sắt đá: dù bị giặc bắt đến ba lần và bị đày sang tận đảo Réunion

ở Ấn Ðộ Dương, nhưng mỗi khi được tự do, ông đều lập tức trở về quê hương để tiếp tục tổ

chức nghĩa quân chiến đấu. Tinh thần chiến đấu không mệt mỏi của ông đã khẳng định ý

chí quyết tâm bảo vệ bờ cõi của người dân nước Nam.

Năm 1875, sau khi bị giặc bắt lần cuối, thực dân Pháp đã dùng mọi thủ đoạn từ mua

chuộc bằng chức tước đến đe dọa cực hình nhằm làm ông lung lạc ý chí. Tuy nhiên, Thủ

Khoa Huân vẫn giữ vững khí tiết của một người con đất Việt, khước từ mọi lời dụ dỗ và giữ

lòng trung thành tuyệt đối với tổ quốc. Trước khi hy sinh tại Mỹ Tho vào ngày 19 tháng 5

năm 1875, ông đã ung dung ngâm bài thơ tuyệt mệnh, thể hiện niềm tin bất diệt vào

chính nghĩa của dân tộc. Sự hy sinh của ông là minh chứng hùng hồn cho tinh thần thà

chết vinh còn hơn sống nhục.

Thủ Khoa Huân tuy đã đi xa nhưng tinh thần yêu nước và ý chí bất khuất của ông vẫn

sống mãi trong lòng nhân dân. Ông là tấm gương sáng cho thế hệ trẻ hôm nay noi theo về

lòng dũng cảm và tinh thần trách nhiệm với quê hương, đất nước. Học tập tấm gương của

ông chính là nỗ lực học tập tốt, rèn luyện đạo đức và đem tri thức góp phần xây dựng quê

hương Long An ngày càng giàu mạnh. Chúng ta hôm nay được sống trong hòa bình càng

phải biết trân trọng công lao của những vị anh hùng dân tộc đã ngã xuống vì nền độc lập

của tổ quốc.