Đoàn xã (72)

Trong những năm kháng chiến chống Mỹ cứu nước, khi cả dân tộc cùng chung sức “xẻ dọc Trường Sơn đi cứu nước”, có một người phụ nữ đã trở thành biểu tượng của lòng dũng cảm và sự hy sinh thầm lặng. Đó là Mẹ Suốt – người Anh hùng Lao động đã dùng chính đôi tay chèo của mình để giữ vững mạch giao thông trên sông Nhật Lệ, góp phần viết nên một trang sử đẹp của vùng đất Quảng Bình “gió Lào cát trắng”.

Mẹ Suốt tên thật là Nguyễn Thị Suốt, sinh ngày 4/8/1908 tại thôn Trung Bính, xã Bảo Ninh, thị xã Đồng Hới (nay là thành phố Đồng Hới). Mẹ sinh ra trong một gia đình ngư dân nghèo, từ nhỏ đã phải đi làm thuê suốt 18 năm vất vả.

Sau Cách mạng Tháng Tám, cuộc sống của mẹ mới ổn định hơn. Mẹ lập gia đình, sinh con và làm nghề chèo đò trên sông Nhật Lệ để mưu sinh. Tưởng rằng cuộc đời sẽ yên bình trôi qua, nhưng khi chiến tranh xảy ra, dòng sông hiền hòa ấy lại trở thành nơi bom đạn ác liệt.

“Sáu mươi còn một chút tài đò đưa”

Năm 1964, sau sự kiện Vịnh Bắc Bộ, Quảng Bình trở thành mục tiêu đánh phá dữ dội của Mỹ. Khi đó đã 58 tuổi, đáng lẽ được nghỉ ngơi, nhưng mẹ Suốt vẫn tình nguyện chèo đò chở cán bộ, bộ đội, thương binh và vũ khí qua sông.

Dù bom đạn nguy hiểm, mẹ vẫn vững tay chèo. Trong những năm 1964–1966, mỗi năm mẹ chèo khoảng 1.400 chuyến đò. Hình ảnh người mẹ tóc bạc, kiên cường giữa bom đạn đã trở thành biểu tượng đẹp của tinh thần yêu nước. Nhà thơ Tố Hữu đã xúc động viết:

“Ngẩng đầu mái tóc mẹ rung

Gió lay như sóng biển tung trắng bờ

Linh hồn của mẹ bao la

Đưa con qua khỏi phong ba bão bùng...”

Tình người trong chiến tranh

Không chỉ dũng cảm, mẹ Suốt còn rất yêu thương mọi người. Mẹ chăm sóc các chiến sĩ như con cháu của mình, chia sẻ từng củ khoai, con cá. Mẹ từng nói: “Tau già rồi, sống được bao nhiêu nữa… chết cũng thân già. Mấy đứa nhỏ còn trẻ, có chuyện gì thì tội chúng nó”.

Một kỷ niệm đáng nhớ là khi mẹ được gặp Đại tướng Võ Nguyên Giáp. Đại tướng tặng mẹ một tấm vải lụa, nhưng mẹ không dùng mà giữ lại như một kỷ vật quý. Khi mẹ hy sinh năm 1968, gia đình đã gửi theo tấm vải ấy như một biểu tượng của tình cảm quân dân sâu nặng.

Sự hy sinh và niềm nhớ mãi

Ngày 13/10/1968, trong một trận bom ác liệt, mẹ Suốt đã hy sinh khi đang làm nhiệm vụ. Mẹ ra đi bên dòng sông Nhật Lệ – nơi mẹ đã dành cả cuộc đời để cống hiến.

Để ghi nhớ công lao của mẹ

Ngày 1/1/1967, mẹ được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lao động

Năm 2003, tượng đài Mẹ Suốt được xây dựng bên bến đò cũ

Mẹ Suốt đã đi xa, nhưng hình ảnh và câu chuyện về mẹ vẫn còn sống mãi. Mẹ không chỉ là anh hùng trong thời chiến mà còn là biểu tượng đẹp của người phụ nữ Việt Nam: anh hùng, đảm đang và giàu lòng yêu nước. Câu chuyện về mẹ sẽ luôn là nguồn cảm hứng cho các thế hệ sau