Đoàn xã Nhơn Mỹ (207)

Người chiến sĩ kéo pháo ở Điện Biên Phủ

Trong những ngày chuẩn bị cho Chiến dịch Điện Biên Phủ năm 1954, cựu chiến binh Tô Vĩnh Diện luôn được nhắc đến như biểu tượng của tinh thần hy sinh vì đồng đội. Nhiều nhân chứng kể lại rằng khi đơn vị kéo pháo vượt qua những con dốc dựng đứng giữa núi rừng Tây Bắc, trời mưa khiến đất đá trơn trượt, việc giữ được khẩu pháo gần như là điều không tưởng.

Một cựu pháo thủ từng tham gia chiến dịch kể rằng đêm hôm ấy tối đen như mực. Hàng chục chiến sĩ ghì dây kéo pháo, người đi trước ngã thì người sau lại vực dậy. Khi khẩu pháo bất ngờ tụt dốc do dây tời bị đứt, tất cả đều hoảng hốt vì nếu pháo lao xuống vực thì cả chiến dịch sẽ bị ảnh hưởng nghiêm trọng. Trong khoảnh khắc sinh tử ấy, Tô Vĩnh Diện đã lao thân mình vào bánh pháo để chặn lại.

Những người còn sống sau trận ấy kể rằng tiếng hô “Quyết giữ pháo!” vang vọng giữa núi rừng khiến ai cũng nghẹn lại. Khẩu pháo được giữ nguyên, nhưng anh đã hy sinh ngay dưới bánh pháo nặng hàng tấn. Sau này, nhiều đồng đội cũ khi nhớ lại vẫn nói rằng chính tinh thần của anh đã tiếp thêm ý chí cho toàn đơn vị tiến vào trận đánh lớn nhất đời mình.

Điều khiến nhiều người xúc động không chỉ là sự hy sinh, mà còn là hình ảnh rất đời thường của người lính năm ấy. Trước giờ kéo pháo, anh còn nhường phần cơm ít ỏi cho đồng đội trẻ hơn vì biết họ đã kiệt sức. Trong những lán nghỉ tạm giữa rừng, bộ đội thường đắp chung một tấm chăn mỏng giữa cái lạnh Tây Bắc, chia nhau từng bi đông nước.

Một nhân chứng từng kể trên Báo Quân đội Nhân dân rằng điều ông nhớ nhất sau hơn nửa thế kỷ không phải tiếng súng, mà là hình ảnh những người lính trẻ tuổi sẵn sàng hy sinh cho nhau mà không hề do dự. Với họ, chiến thắng không chỉ là đánh bại kẻ thù mà còn là giữ trọn lời thề với đồng đội.