Đoàn xã Nhơn Mỹ (213)

Người lính già bên dòng sông Thạch Hãn

Chiều muộn, dòng sông Thạch Hãn ở Quảng Trị vẫn lặng lẽ chảy như chưa từng chứng kiến những năm tháng khốc liệt nhất của chiến tranh. Ông Nguyễn Văn Thành, một cựu chiến binh đã ngoài bảy mươi tuổi, đứng rất lâu bên bờ sông, tay cầm bó hoa trắng. Năm nào cũng vậy, cứ đến tháng Bảy, ông lại trở về nơi này để thả hoa tưởng niệm những đồng đội đã nằm lại mãi mãi dưới lòng sông.

Ông kể rằng mùa hè năm 1972, Thành cổ Quảng Trị là “tọa độ lửa”. Bom đạn dội xuống ngày đêm không ngớt. Đơn vị của ông có nhiệm vụ vượt sông vào tiếp viện cho chiến trường Thành cổ. Ban ngày máy bay quần thảo, ban đêm pháo sáng rực cả bầu trời. Những người lính trẻ tuổi đôi mươi phải bơi qua dòng nước trong tiếng pháo gầm và đạn xé gió.

Ông nhớ nhất người đồng đội tên Lâm, quê ở Nghệ An. Lâm nhỏ tuổi nhất đơn vị nhưng lúc nào cũng cười rất tươi. Trong ba lô của cậu luôn có một cây harmonica cũ. Những đêm hiếm hoi yên tiếng súng, Lâm thường ngồi tựa gốc cây thổi vài bản nhạc quê hương. Âm thanh ấy giữa chiến trường khiến ai nghe cũng thấy lòng dịu lại.

Một đêm tháng Chín, đơn vị nhận lệnh vượt sông gấp để đưa đạn vào Thành cổ. Nước sông hôm ấy đỏ quạch vì phù sa lẫn khói bom. Khi xuồng ra giữa dòng thì pháo địch bất ngờ dội tới. Một tiếng nổ lớn vang lên, chiếc xuồng chao đảo. Ông Thành bị hất xuống nước, choáng váng giữa dòng sông tối đen.

Khi cố ngoi lên mặt nước, điều đầu tiên ông nghe thấy là tiếng Lâm gọi lớn: “Anh Thành bám lấy em!” Nhưng ngay sau đó, một loạt đạn nữa trút xuống. Trong khoảnh khắc hỗn loạn ấy, Lâm đã đẩy ông về phía bờ rồi mất hút giữa dòng nước.

Ông Thành sống sót. Còn Lâm mãi mãi nằm lại ở tuổi hai mươi.

Sau chiến tranh, ông nhiều lần trở lại Nghệ An tìm gia đình bạn. Mẹ của Lâm khi ấy đã già yếu. Bà ôm chặt lấy ông rồi khóc rất lâu khi nghe kể về những giây phút cuối cùng của con trai mình. Ông kể rằng điều khiến ông day dứt nhất là đến giờ ông vẫn không tìm được cây harmonica của Lâm. “Có lẽ nó vẫn nằm đâu đó dưới lòng Thạch Hãn,” ông nói.

Nhiều người hỏi vì sao các cựu chiến binh thường quay lại chiến trường xưa dù ký ức đau buồn. Ông chỉ lặng lẽ đáp: “Vì ở đây có tuổi trẻ của chúng tôi.”

Chiều xuống dần trên dòng sông. Những bông hoa trắng trôi chậm theo dòng nước, mang theo ký ức về những người lính mãi mãi không trở về.