Đoàn xã Nhơn Mỹ (244)

Người dân làng Vĩnh Linh sống dưới lòng đất

Những nhân chứng từng sống tại Địa đạo Vịnh Mốc kể rằng có giai đoạn người dân Vĩnh Linh phải sống hoàn toàn dưới lòng đất để tránh bom đạn.

Cựu dân quân Nguyễn Thị Hòa nhớ lại rằng suốt nhiều năm, tiếng bom gần như không ngừng nghỉ. Nhà cửa trên mặt đất bị đánh sập liên tục nên người dân đào địa đạo sâu hàng chục mét để trú ẩn và sinh hoạt.

Trong lòng địa đạo tối và chật hẹp, hàng chục gia đình cùng sống với nhau. Có khu vực dùng làm bệnh xá, có nơi là phòng sinh hoạt cộng đồng. Thậm chí nhiều em bé được sinh ra ngay dưới lòng đất.

Bà kể rằng cuộc sống rất thiếu thốn. Không khí trong địa đạo nóng và ẩm, trẻ nhỏ thường xuyên đau ốm. Ban ngày mọi người hạn chế lên mặt đất vì máy bay trinh sát luôn quần thảo phía trên. Chỉ khi đêm xuống, dân làng mới tranh thủ ra ngoài lấy nước, kiếm củi và trồng rau.

Một lần bom đánh trúng cửa địa đạo, đất đá sập xuống khiến nhiều người mắc kẹt bên trong. Dù nguy hiểm, các đội dân quân vẫn đào bới suốt nhiều giờ để cứu người. Theo bà Hòa, điều giúp dân làng vượt qua những năm tháng ấy chính là tinh thần đoàn kết. Ai có gì đều chia sẻ cho nhau, từ bát cháo đến ngụm nước.

Sau chiến tranh, nhiều người quay trở lại mặt đất nhưng ký ức về cuộc sống dưới lòng địa đạo vẫn còn nguyên. Bà Hòa nói rằng mỗi lần dẫn con cháu thăm lại Vịnh Mốc, bà đều kể cho chúng nghe về một thời mà người dân phải “sống trong lòng đất để giữ lấy sự sống trên mặt đất”.